PNO – 20g tối nay (21/1) tại Nhà hát Hòa Bình, giải thưởng âm nhạc Zing Music Awards (ZMA) 2012 sẽ công bố trao giải. Ngoài các gương mặt “cựu trào”, nhiều cái tên mới đã xuất hiện.

Nhìn vào danh sách những gương mặt Top 3 trong hệ thống giải bình chọn, có thể dễ dàng nhận ra nhiều cái tên cũ đã “nhẵn mặt” ở hầu hết các giải thưởng như Đàm Vĩnh Hưng, Mỹ Tâm, Hồ Ngọc Hà, V.Music… Ngay cả những “ca sĩ trẻ” như Đông Nhi, Minh Hằng, Bảo Thy, Akira Phan… thực chất cũng đã đi hát nhiều năm, và riêng trong giải ZMA cũng đã từng lọt vào top 10, top 5, top 3 ở các mùa 2010, 2011. Đó cũng là thực trạng chung của các giải thưởng âm nhạc Việt, khi những cái tên cũ mòn với tiền bạc dồi dào, fanclub đông đảo vẫn “không có đối thủ” tại các sân chơi bình chọn. Một số gương mặt như Đan Trường, sau một vài mùa giải đã “nhường sân” cho các thế hệ đàn em nỗ lực, cố gắng. Tiếc thay, trong một làng giải trí nhiều sân si, không phải ca sĩ nào cũng “biết nghĩ” như anh.

Những gương mặt “mới xuất sắc” xuất hiện của giải thưởng năm nay trừ Mr.T và Hồ Quang Hiếu, còn lại đều là các gương mặt ca sĩ bước ra từ chương trình giải trí truyền hình The Voice: Bùi Anh Tuấn, Hương Tràm, Đinh Hương và Đồng Lan. Chỉ với một bài hit Nơi tình yêu bắt đầu, Bùi Anh Tuấn đã đặt chân vào đến hai hạng mục: Nam nghệ sĩ mới xuất sắc (do báo chí bình chọn trong buổi họp báo 21/11/2013) và Nam ca sĩ được yêu thích nhất (do cộng đồng mạng bình chọn). Trong một thị trường âm nhạc không nhiều đột phá, việc các thí sinh trong một chương trình âm nhạc truyền hình được vinh danh bằng một chiếc áo hào nhoáng: “nghệ sĩ – mới – xuất sắc” có lẽ cũng không quá bất ngờ. Chí ít, nó cũng thổi một luồng hy vọng vào sự “chuyển mình” của thị trường, khi các ngôi sao đã “tại vị” trên chiếc ghế danh vọng, tiền bạc của mình quá lâu và lao động nghệ thuật không có nhiều dấu ấn mới.

Những hạng mục đáng chú ý nhất làm nên sự khác biệt của ZMA nằm ở các giải dành cho tác phẩm. Có đến 15/21 giải dành cho ca khúc, album, MV được tính từ ngày 1/1 đến 31/12/2012. Với lợi thế đặc thù của một đơn vị nhạc số, có thể “đong đếm” chính xác mức độ lan tỏa, hiệu ứng khán giả thông qua những thao tác cụ thể của người dùng trên hệ thống, ZMA đã đưa ra “chỉ số Z” để làm thước đo cho độ hot của từng tác phẩm cụ thể (chỉ số Z được tập hợp từ lượt xem, nghe, thích, chia sẻ và tìm kiếm trên hệ thống Zing) và quyết định giải thưởng dựa trên các chỉ số này. Với sự phát triển tất yếu của thị trường nhạc số so với các hình thức mua bán – thưởng thức âm nhạc truyền thống, một thước đo như thế tất nhiên là tiện lợi và đầy lý tính. Tuy nhiên, sẽ chính xác hơn nữa, đầy đủ hơn nữa nếu có thêm một chỉ số quan trọng: lượt download (trả tiền) qua hệ thống. Đây là sự “yêu thích” thực tế nhất của khán giả đối với một tác phẩm âm nhạc.

Sự yêu thích này cũng phản ánh sự khác biệt của cộng đồng khán giả trên hệ thống Zing với những cái tên Mr.T, Yanbi, Justa Tee, Mr. Siro, Hằng BingBoong, Emily, Cường Seven, Lynk Lee… được yêu thích cuồng nhiệt, dù họ không thực sự được nhiều người biết đến trên các sân khấu ca nhạc hoặc thị trường băng đĩa truyền thống. Những gương mặt này đều còn rất trẻ, và sáng tạo của họ ít nhiều mang nét khác biệt với thị trường âm nhạc đại chúng nói chung. Tuy nhiên, từ thế giới online bước ra sân khấu, truyền thông, công chúng và bước ra khỏi cái bóng mủa mình để cống hiến mạnh mẽ hơn đòi hỏi họ phải cần nhiều nỗ lực hơn nữa.

Với những giải tác phẩm do Hội đồng nghệ thuật ZMA bình chọn, top 3 tác phẩm năm nay điểm tên một vài nhân vật nổi bật: Vy Oanh với Đồng Xanh, Fly (MV xuất sắc, bản ghi xuất sắc, MV hình ảnh đẹp), Hiền Thục với Nhật ký của mẹ (bản ghi, MV xuất sắc), Hồ Ngọc Hà với Bay lên tình yêu, Đắn đo… (bản ghi xuất sắc, MV hình ảnh đẹp)… Đây đều là những cái tên hoạt động âm nhạc chăm chỉ trong năm 2012 với tần suất ra mắt tác phẩm dày đặc và đang ở độ chín của nghề nghiệp.

Giải thưởng nào cũng mong muốn được vinh danh những gương mặt, tác phẩm nổi bật, xuất sắc. Nền nghệ thuật nào cũng chờ mong những thế hệ kế thừa sóng sau xô sóng trước, đạt được những thành tựu ngày càng rực rỡ. Những cái tên mới liệu có “lên ngôi” đêm nay hay không? Hãy chờ xem!

ĐINH HÀ