Về Vĩnh Long những ngày đầu tháng 11, chúng tôi mới cảm nhận hết được niềm vui khôn xiết của 783 hộ đồng bào Khmer nơi đây. Không vui sao được khi họ đã và sẽ được nhận những ngôi nhà mới vững chắc, khang trang trong năm 2016. Từ đây, với họ, hình ảnh về những ngôi nhà lụp xụp, mưa dột, nắng hắt, gió lùa... chỉ còn lại trong ký ức.

Xay nha moi cho dong bao Khmer ngheo o Vinh Long - Anh 1

Xã hội hóa chính sách hỗ trợ nhà ở

Tỉnh Vĩnh Long có 19 dân tộc anh em sinh sống, dân tộc thiểu số (DTTS) chiếm 2,7%, trong đó, riêng người Khmer là 22.432 người, chiếm 2,1%, sinh sống tại TP Vĩnh Long, TX Bình Minh và sáu huyện Tam Bình, Trà Ôn, Vũng Liêm, Long Hồ, Mang Thít, Bình Tân. Trong đó, những hộ đồng bào Khmer nghèo chủ yếu sống ở TX Bình Minh và ba huyện: Trà Ôn, Tam Bình, Vũng Liêm.

Trên tinh thần Quyết định số 33 của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ nhà ở đối với hộ nghèo vùng đồng bào DTTS, UBND tỉnh Vĩnh Long ra Thông báo số 55 về triển khai kế hoạch xây nhà mới cho các hộ đồng bào Khmer nghèo trên địa bàn toàn tỉnh từ nguồn kinh phí do Đài PTTH Vĩnh Long tài trợ toàn bộ, với giá trị 40 triệu đồng/căn. Thực hiện chủ trương của tỉnh, Ban Dân tộc phối hợp Mặt trận Tổ quốc, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Xây dựng và các địa phương cử các đoàn công tác xuống khảo sát, chụp hình tới từng hộ dân, bình chọn và lập hồ sơ được 1.587 hộ nghèo để hỗ trợ nhà ở. Kế hoạch thực hiện trong hai năm 2016 và 2017.

Các hộ được hỗ trợ xây dựng mới nhà ở tham khảo các thiết kế mẫu để lựa chọn và tự xây dựng nhà ở phù hợp với nhu cầu sử dụng, diện tích đất, nhưng phải bảo đảm diện tích tối thiểu từ 24 m2 trở lên đối với hộ gia đình, 18 m2 trở lên đối với hộ độc thân. Nhà ở xây dựng phải bảo đảm chất lượng và thời gian sử dụng từ 10 năm trở lên. Đối với các hộ có hoàn cảnh khó khăn, như già cả, neo đơn, tàn tật... không thể tự xây nhà ở, UBND xã có trách nhiệm phối hợp với Mặt trận Tổ quốc cùng cấp tổ chức xây nhà cho người dân.

Trao đổi với phóng viên, đồng chí Thạch Dương, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Vĩnh Long cho biết, chủ trương xây nhà mới tặng các hộ đồng bào Khmer nghèo từ nguồn xã hội hóa là sự vận dụng linh hoạt, sáng tạo, góp phần chia sẻ khó khăn với Nhà nước của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Vĩnh Long trong việc triển khai chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về hỗ trợ nhà ở đối với hộ nghèo vùng đồng bào DTTS nói chung và đồng bào Khmer nói riêng.

Niềm vui khôn xiết

Đường đến ấp Ngãi Lộ A, xã Trà Côn, huyện Trà Ôn, phải đi qua một bến đò ngang, tiếp đó bắt xe ôm đi khoảng hai km trên con đường bê-tông, bề ngang áng chừng 1 m. Mỗi lần vượt xe ba gác chở vật liệu xây dựng hoặc tránh xe ngược chiều, tưởng chừng như bánh xe sắp trượt khỏi đường xuống mương. Dường như hiểu được nỗi lòng của người khách phương xa, chú xe ôm người địa phương, tầm ngoài 30 tuổi ngoái cổ lại trấn an: Bác yên tâm, không xuống mương được đâu, em chạy đường này quen lắm rồi, buổi tối em còn chạy tốt nữa là ban ngày. Dạo này xe chở vật liệu xây nhà mới cho người nghèo chạy rầm rập suốt ngày cho nên đi lại khó khăn.

Đón chúng tôi tại nhà riêng, ông Thạch Việt, Trưởng ấp Ngãi Lộ A, không giấu được niềm hân hoan, phấn khởi khi biết phóng viên xuống tìm hiểu về chủ trương xây nhà mới tặng các hộ đồng bào Khmer nghèo. Ấp Ngãi Lộ A có đến 259 hộ nghèo trong số 477 hộ dân, chiếm tỷ lệ hơn 50%, đa phần đời sống đồng bào Khmer nơi đây rất nghèo khổ, làm thuê, cày mướn là chủ yếu, trình độ dân trí thấp, được Đảng, Nhà nước và tỉnh Vĩnh Long quan tâm tặng căn nhà xây mới, là niềm mơ ước cả đời của các gia đình đó, giúp cho họ yên tâm làm ăn kiếm sống, phát triển kinh tế. Cho đến thời điểm hiện tại, ấp Ngãi Lộ A đã có 94 hộ gia đình được nhận nhà mới và từ nay đến năm 2017 sẽ có thêm 98 hộ được nhận nhà mới, ông Thạch Việt chia sẻ.

Chúng tôi đến thăm căn nhà mới vừa được bàn giao trước đó hai ngày của chị Thạch Xâm Kha. Trước mắt chúng tôi là ngôi nhà mới khang trang, nền cao, lợp tôn, lát gạch men, quét vôi xanh, nằm cạnh ngôi nhà cũ lụp xụp, tường bao quanh là lá cọ. Chị Kha xúc động nói, mặc dù em biết mình sẽ được tỉnh xây cho nhà mới, nhưng vợ chồng em vẫn còn ngỡ ngàng, như trong mơ, không bao giờ nghĩ đời mình lại có căn nhà đẹp, chắc chắn thế này. Em biết ơn Đảng, Nhà nước, tỉnh Vĩnh Long và Đài PTTH Vĩnh Long lắm. Bây giờ vợ chồng em chỉ còn lo đi làm thuê để nuôi hai con ăn học nữa thôi.

Theo báo cáo của Ban Dân tộc, năm 2016, tỉnh Vĩnh Long đặt kế hoạch xây mới 783 căn nhà cho đồng bào Khmer nghèo, đã hoàn thành và bàn giao 213 căn, còn 570 căn đang xây dựng, dự kiến sẽ hoàn thành đúng tiến độ giao nhà cho các hộ dân trong năm nay.

Quyết định số 33/2015/QĐ-TTg về chính sách hỗ trợ nhà ở đối với hộ nghèo theo chuẩn nghèo giai đoạn 2011 - 2015 (Chương trình hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở theo Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg giai đoạn 2) có mục tiêu thực hiện hỗ trợ nhà ở cho khoảng 311.000 hộ nghèo khu vực nông thôn (theo báo cáo rà soát của các địa phương), bảo đảm có nhà ở an toàn, ổn định, từng bước nâng cao mức sống, góp phần xóa đói, giảm nghèo bền vững. Đối tượng được hỗ trợ theo Quyết định này đang cư trú tại khu vực nông thôn hoặc tại các thôn, làng, buôn, bản, ấp, phum, sóc (gọi chung là thôn) trực thuộc phường, thị trấn hoặc xã trực thuộc thị xã, thành phố thuộc tỉnh nhưng sinh sống chủ yếu bằng nghề nông, lâm, ngư nghiệp. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-10-2015.