Hiện nay, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng (NTD) Việt Nam (Vinastas) đang hoạt động dưới hình thức là một tổ chức xã hội - nghề nghiệp. Tuy nhiên, căn cứ theo Điều 28, Luật bảo vệ quyền lợi (BVQL) NTD 2010, chỉ có các tổ chức xã hội tham gia bảo vệ NTD mới được độc lập khảo sát, thử nghiệm; công bố kết quả khảo sát, thử nghiệm chất lượng hàng hóa, dịch vụ do mình thực hiện…

Vinastas cong bo thong tin nuoc mam chua asen vuot nguong la trai luat? - Anh 1

Ảnh minh họa.

Theo Luật sư Trương Thanh Đức - Chủ tịch HĐTV Công ty luật Basico: “Việc Vinastas công bố những thông tin nước mắm chứa asen vượt ngưỡng là có phần trái luật”.

Theo ông Đức, tên của hội gồm 2 vế là “Tiêu chuẩn” và “Bảo vệ NTD”. Về bản chất, phần “tiêu chuẩn” mang yếu tố nghề nghiệp còn phần “bảo vệ NTD” mang yếu tố xã hội. Ở khía cạnh tiêu chuẩn, Hội tập hợp những người làm công tác tiêu chuẩn nên có trách nhiệm bảo vệ hội viên chứ không phải bảo vệ NTD. Điểm này “lai” với phần còn lại là “Bảo vệ NTD” nên Hội mới trở thành tổ chức xã hội nghề nghiệp.

“Nếu nói theo đúng câu chữ, hình thức, nguyên tắc thì việc công bố như thế là có phần trái luật. Vinastas không có quyền công bố thông tin vì vẫn đang được xác định là hội nghề nghiệp chứ không phải là tổ chức xã hội đơn thuần như Luật BVQL NTD 2010 quy định” – ông Đức khẳng định. Ngoài ra, ông Đức cũng nhấn mạnh, thẩm quyền công bố những thông tin này là cơ quan quản lý nhà nước, cụ thể là Bộ Y tế. Khi được hỏi, phía Bộ Công Thương có cần chịu trách nhiệm gì không vì về bản chất Hội này vẫn chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Công Thương và các Bộ, ngành có liên quan về lĩnh vực Hội hoạt động theo quy định của Pháp luật, ông Đức cho rằng, vì quản lý theo kiểu không chính danh, nên Bộ Công Thương không phải chịu trách nhiệm vì Hội hoạt động hoàn toàn độc lập, không phụ thuộc vào ngân sách nhà nước nên Bộ Công Thương không có thẩm quyền can thiệp.

Trao đổi với PV Báo Lao Động chiều 20.10, một đại diện của Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ NTD Việt Nam (Vinastas) cho hay, về mặt tổ chức, Hội chịu sự quản lý của Bộ Nội vụ, về hoạt động bảo vệ NTD lại chịu sự quản lý của Bộ Công Thương; còn về mặt tiêu chuẩn chịu sự quản lý của Bộ KHCN. Chúng tôi hoạt động độc lập, có tôn chỉ mục đích rõ ràng, kinh phí vận hành tự lo. Việc hội là tổ chức xã hội nghề nghiệp hay tổ chức xã hội cũng chính là điểm đang vướng mắc với Bộ Công Thương. Tuy nhiên, về bản chất Hội vẫn là là tổ chức xã hội, tham gia bảo vệ NTD.

Trước đó, hồi tháng 3 vừa qua, Bộ Công Thương đã có khuyến nghị Vinastas xem xét lại tư cách pháp lý của mình. Cụ thể, thay vì là hội tổ chức xã hội – nghề nghiệp như hiện nay, Vinastas nên “chuyển thành tổ chức xã hội để có thể tham gia (và giúp hội viên của mình tham gia) đầy đủ các hoạt động BVQL NTD”.

Trả lời báo chí, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh nêu rõ: “Theo Điều lệ, Vinastas là tổ chức xã hội - nghề nghiệp, không phải tổ chức xã hội. Với tư cách pháp lý như vậy, Vinastas và các hội viên của mình có thể gặp vướng mắc không đáng có trong hoạt động BVQLNTD”.

Ngày 17.10, Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) đã thực hiện một cuộc khảo sát độc lập các sản phẩm nước mắm trên toàn quốc. Theo đó, có 101/150 mẫu nước mắm được khảo sát (chiếm 67,33%) không đạt quy định về hàm lượng Arsen tổng (thạch tín) cho phép có trong sản phẩm nước chấm tối đa là 1.0mg/L. Trong đó, hàm lượng Arsen tổng của các mẫu không đạt theo quy định dao động từ trên 1,0mg/L đến 5 mg/L.

Thông tin này ngay lập tức khiến người tiêu dùng lo lắng khi sử dụng sản phẩm nước mắm; mặc dù phía Vinastas đã khẳng định những chỉ số này vẫn trong ngưỡng an toàn. Điều đáng nói là dù công bố kết quả khảo sát nước mắm nhưng Vinastas không công bố tên sản phẩm lấy mẫu khảo sát, tên doanh nghiệp nước mắm có hàm lượng Arsen vượt ngưỡng. Chính vì vậy, kết quả này đưa ra càng khiến người dân hoang mang.

Khánh Linh