Dầu thực vật là một trong những thị trường có quy mô lớn và ổn định với dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng.

Ngoài việc chủ động về nguồn nguyên liệu, doanh nghiệp cần tích cực xây dựng thương hiệu, đầu tư vào khoa học và công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển các kênh phân phối để đưa sản phẩm tới tay người tiêu dùng với chi phí thấp nhất.

Thị trường dầu thực vật trong nước đang mở ra nhiều cơ hội, không chỉ cho các doanh nghiệp lớn mà còn cho các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất nhỏ. Để nắm bắt cơ hội phát triển ngành dầu thực vật, cần phải có các biện pháp đồng bộ từ phía các cơ quan quản lý cũng như sự nhạy bén và chiến lược phù hợp từ phía doanh nghiệp.

Tiềm năng phát triển

Dầu thực vật là một trong những thị trường có quy mô lớn và ổn định với dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng. Hiện nay, thị trường trong nước vẫn phụ thuộc lớn vào sản phẩm nhập khẩu mặc dù các sản phẩm nội địa đã có mặt trên thị trường từ năm 2011. Năm 2016, các đơn vị sản xuất trong nước cung ứng ra thị trường khoảng 195.000 tấn, chỉ đáp ứng khoảng 20% nhu cầu tiêu dùng nội địa. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục duy trì trong năm 2017 và lượng dầu ăn nhập khẩu dự kiến khoảng 850.000 đến 880.000 tấn.

Tại Việt Nam, năm 2016 sản lượng đậu nành là 148 nghìn tấn với 94.000 ha canh tác. Dự kiến năm 2017 tăng lên mức 157 nghìn tấn với 105.000 ha canh tác. So với nhu cầu của thị trường, sản lượng này chỉ đáp ứng khoảng 15% nhu cầu trong nước. Theo số liệu năm 2016 của Mạng thông tin nông nghiệp toàn cầu (Global agricultural informaton network) thì thị trường nhập khẩu đậu nành lớn nhất của Việt Nam là Hoa Kỳ, chiếm khoảng 54% tổng lượng nhập khẩu, tiếp theo là Braxin, chiếm khoảng 21%, và một số quốc gia khác như Canada, Argentina, Paraguay...

Ung dung cong nghe trong phat trien san xuat dau thuc vat - Anh 1

Về dầu lạc, năm 2016 sản lượng lạc của Việt Nam đạt 441,4 nghìn tấn và dự kiến tăng nhẹ trong các năm 2017, 2018. Sản lượng này đáp ứng khoảng 58% nhu cầu tiêu thụ trong nước, phần còn lại được nhập khẩu từ các quốc gia như Ấn Độ, Hoa Kỳ, Senegal, Argentina, Braxin...

Hiện trạng này tương tự đối với các sản phẩm dầu thực vật khác như dầu hạt cải, dầu vừng, dầu cọ...

Ung dung cong nghe trong phat trien san xuat dau thuc vat - Anh 2

Trong khi đó, lượng tiêu thụ dầu thực vật tại Việt nam dự kiến sẽ tăng đáng kể trong thời gian tới. Năm 2015, lượng dầu thực vật tiêu thụ tính trên đầu người là 9,9kg/người/năm, thấp hơn so với trung bình của thế giới là 13,5kg/người/năm. Dự báo tính đến năm 2020, lượng dầu thực vật tiêu thụ sẽ tăng mạnh lên mức 16,2kg/người/năm và đến 2025 sẽ đạt 18,5 kg/người/năm.

Hiện nay, trên cả nước có hơn 30 doanh nghiệp sản xuất dầu thực vật, lớn nhất là Cái Lân với nhiều thương hiệu dầu như Neptune, Simply, Meizan, chiếm tới gần 40% thị phần. Tiếp đó là các doanh nghiệp khác như Tân Bình, Bình An, Acecook Việt Nam, Nhà Bè...

Có thể nói, thị trường dầu thực vật trong nước đang mở ra nhiều cơ hội, không chỉ cho các doanh nghiệp lớn mà còn cho các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất nhỏ. Để nắm bắt cơ hội phát triển ngành dầu thực vật, cần phải có các biện pháp đồng bộ từ phía các cơ quan quản lý cũng như sự nhạy bén và chiến lược phù hợp từ phía doanh nghiệp. Trước hết, cần có giải pháp để chủ động về nguồn nguyên liệu, từng bước tránh lệ thuộc vào các nguồn nhập khẩu, tạo điều kiện phát triển kinh tế nông nghiệp, nâng cao đời sống người dân. Mặt khác, doanh nghiệp cần tích cực xây dựng thương hiệu, đầu tư vào khoa học và công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển các kênh phân phối để đưa sản phẩm tới tay người tiêu dùng với chi phí thấp nhất.

Tăng cường ứng dụng khoa học và công nghệ

Với thị trường có tiềm năng phát triển nhanh và ổn định như dầu thực vật, các doanh nghiệp trong và ngoài nước đều nhận thức rất rõ cơ hội to lớn trong giai đoạn tới. Điều này đang tạo ra sự cạnh tranh ngày càng tăng trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh dầu thực vật. Trong môi trường cạnh tranh này, các doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp nhiều bất lợi do thiếu nguồn lực về vốn, nhân lực và công nghệ. Đây là cơ sở để Cục Ứng dụng và Phát triển công nghệ đề xuất và triển khai hoạt động tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật nhằm cung cấp sự hỗ trợ cần thiết thông qua kênh chuyên gia để tăng cường khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Để đẩy mạnh ngành sản xuất dầu thực vật cần có giải pháp tổng thể và sự phối hợp của nhiều bên liên quan. Vừa qua, tại Quảng Ninh đã triển khai một số giải pháp hỗ trợ khoa học và công nghệ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa.