Chính quyền TPHCM đang tính điều chỉnh quy định về diện tích đất tối thiểu được tách thửa (nhỏ hơn so với quy định hiện hành) để tạo thuận lợi cho người dân.

TPHCM : du tinh giam dien tich dat toi thieu duoc tach thua - Anh 1

Một "dự án" phân lô bán nền trong khu dân cư ở phường 26, quận Bình Thạnh. Ảnh: Quang Chung

Quy định có tình

Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM vừa hoàn thiện dự thảo nội dung sửa đổi Quyết định 33 (2014) của thành phố về quy định diện tích đất tối thiểu được tách thửa.

Theo đó, quy định về diện tích tối thiểu của thửa đất mới hình thành và thửa đất còn lại sau khi trừ lộ giới của Khu vực 1 (các quận 1, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 11, Gò Vấp, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Tân Bình, Tân Phú) từ 50 m2 (hiện nay) sẽ giảm xuống còn 45 m2 (chiều rộng mặt tiền thửa đất không nhỏ hơn 3 mét tại đường có lộ giới ≥ 20 mét) và 36 m2 (chiều rộng mặt tiền thửa đất không nhỏ hơn 3 mét tại đường có lộ giới < 20 mét).

Diện tích đất tối thiểu được tách thửa của Khu vực 2 (các quận 2, 7, 9, 12, Bình Tân, Thủ Đức và thị trấn các huyện hoặc khu vực được quy hoạch đô thị hóa thuộc huyện) từ 80 m2 sẽ giảm xuống còn 50 m2 (chiều rộng mặt tiền thửa đất không nhỏ hơn 4 mét). Và, diện tích đất tối thiểu được tách thửa của Khu vực 3 (các huyện Bình Chánh, Củ Chi, Hóc Môn, Nhà Bè, Cần Giờ, ngoại trừ thị trấn hoặc khu vực được quy hoạch đô thị hóa thuộc huyện) từ 120 m2 sẽ giảm xuống còn 80 m2 (chiều rộng mặt tiền thửa đất không nhỏ hơn 5 mét).

Đáng chú ý là dự thảo cho phép tách thửa đối với đất nông nghiệp (diện tích tối thiểu sau tách thửa là 500 m2). Đặc biệt, với trường hợp hộ gia đình, cá nhân thuộc chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, hoặc thừa kế... thì UBND cấp huyện căn cứ các quy định về quy hoạch, hạ tầng... để giải quyết tách thửa đất ở với diện tích tối thiểu là 25 m2, đất nông nghiệp là 300 m2.

Coi chừng bị lợi dụng

Năm 2014, chính quyền TPHCM ban hành Quyết định 33 quy định diện tích tối thiểu được tách thửa là nhằm hạn chế tình trạng xây dựng nhà ở không phép và tạo điều kiện để người dân, nhất là những người thu nhập thấp giải quyết được vấn đề nhà ở.

Tuy nhiên, chính sách có tình này từng bị lợi dụng. Vì Quyết định 33 không khống chế diện tích khu đất trước khi tách thửa nên nhiều khu đất rộng hàng chục héc ta được các chủ đầu tư đem phân lô, bán nền mà không cần lập dự án. Hệ lụy là quy hoạch bị phá nát, hạ tầng không được đầu tư đồng bộ, nhiều khu dân cư mọc lên không có không gian xanh…

Để khắc phục “lỗ hỗng” này, dự thảo đã loại các tổ chức ra khỏi đối tượng của quy định về diện tích tối thiểu tách thửa. Theo đó, đối tượng được áp dụng chỉ là hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có yêu cầu tách thửa đất.

Đồng thời, dự thảo còn quy định UBND cấp huyện phải thường xuyên kiểm tra, rà soát công tác tách thửa và chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn. Ngăn chặn, xử lý nghiêm các trường hợp tổ chức, cá nhân nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp không đúng quy định của pháp luật; chuyển mục đích, tách thửa không đúng quy hoạch… Định kỳ 6 tháng một lần báo cáo kết quả cho Sở Tài nguyên và Môi trường.

Nhưng vấn đề cần giải quyết của dự thảo quy định mới này là làm thế nào để phát hiện và xử lý được các trường hợp tổ chức, nhà đầu tư “núp bóng” - nhờ các hộ gia đình, cá nhân đứng tên thực hiện việc tách thửa? Làm được điều này này thì quy định có tình về diện tích tối thiểu mới thật sự có tác dụng tốt đối với xã hội cũng như đô thị.