Vậy là trong nước đã hình thành số lượng đáng kể bạn đọc văn học tiếng Anh, nhưng sáng tác và xuất bản tác phẩm tiếng Anh tại nội địa còn rất thưa vắng.

Vào mùa hội chợ sách quốc tế, một số người Việt chúng tôi sinh sống ở Frankfurt (Đức) có thói quen rủ nhau thăm gian hàng Việt. Bên ly cà phê, tán gẫu với đồng hương mang sách nhà ra thế giới là một cái thú. Năm lại năm, dù không rõ ràng, sự phát triển các thể tài mảng sách trưng bày cho thấy phần nào những chuyển biến trong nước. Dễ nhận ra nhất là số lượng sách tiếng Anh tăng mỗi năm, dù còn xa với nhu cầu tìm hiểu Việt Nam của người đọc nước ngoài. Thực tế đến nay mặt hàng chính vẫn là sách phi hư cấu, hiếm khi bắt gặp sách sáng tác tại gian hàng Việt Nam.

Tôi từng ngạc nhiên khi đọc tin bạn đọc trẻ ở TP Hồ Chí Minh xếp hàng trong đêm để được mua Harry Potter phát hành cùng thời điểm với các quốc gia Âu-Mỹ. Một chuyên viên gian hàng Việt Nam xác nhận điều đó và cho biết các công ty sách lớn trong nước, kể cả quốc doanh như Fahasa, đang phát triển nhập khẩu sách, ngoài sách công cụ học ngoại ngữ, tin học, kỹ thuật có cả tiểu thuyết tiếng Anh, phần lớn được tái bản sau thành công của phim điện ảnh dựa theo tiểu thuyết. Vậy là trong nước đã hình thành số lượng đáng kể bạn đọc văn học tiếng Anh, nhưng sáng tác và xuất bản tác phẩm tiếng Anh tại nội địa còn rất thưa vắng.

Tieu thuyet doat giai cua Viet Nam den Hoi cho sach quoc te Frankfurt - Anh 1

Cuốn tiểu thuyết từng đoạt giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam có mặt trong Hội chợ sách quốc tế. Ảnh cung cấp.

Năm ngoái, tại gian hàng Việt Nam tôi mua được tập truyện ngắn song ngữ Anh-Việt của nhà văn Vĩnh Quyền: The Dusk Wolf/Sói hoàng hôn. Bước sang gian hàng nước Anh, tôi bất ngờ gặp lại tác giả này với tiểu thuyết Debris of Debris, NXB Austin Macauley, London.

Qua một người thân trong nước, liên lạc được nhà văn, tôi đem chuyện này hỏi, Vĩnh Quyền cho biết anh viết văn bằng Anh ngữ do sở thích cá nhân. Nhiều năm không được NXB nào trong nước nhận in vì tắc khâu phát hành, anh gửi bản thảo ra nước ngoài tìm cơ hội. Khi được xuất bản, sách biếu tác giả lại không thể thông quan về nước, vì nó là tiếng Anh và từ nước ngoài. Thế rồi bản tiếng Việt, Mảnh vỡ của mảnh vỡ, đoạt giải B (không có giải A) cuộc thi tiểu thuyết 2011-2015 của Hội Nhà văn VN, mọi chuyện trở nên hanh thông: Debris of Debris được xuất bản ngay trong nước, cuối tháng 9-2016, do chính NXB của Hội ấn hành.

Vĩnh Quyền bảo hạnh phúc này khác với những lần ra mắt sách ở Mỹ, Anh – bởi lần này ‘mảnh vỡ’ đã ‘về nhà’. Về, để từ nhà lại đi: Phương Nam Books đã đưa “Debris of Debris” do NXB Hội Nhà văn Việt Nam phát hành, đến hội chợ sách Frankfurt 2016.

Jennifer Nguyễn (Frankfurt – Đức)

Nhà văn Vĩnh Quyền sinh năm 1951 tại Huế. Ông đã có nhiều tác phẩm: Vầng trăng ban ngày, Mạch nước trong, Trước rạng đông, Người tử tù không chết, Người vẽ chân dung thế gian, Màu da thượng đế, Chiều hoang đường đứt gãy, Mảnh vỡ của mảnh vỡ…Tiểu thuyết “Mảnh vỡ của mảnh vỡ” có số phận khá “lạ” so với những cuốn tiểu thuyết khác khi được tác giả sáng tác bằng tiếng Anh trước, độc giả nước ngoài được đón đọc trước độc giả trong nước. Sau đó, để tham dự cuộc thi tiểu thuyết của Hội Nhà văn Việt Nam, nhà văn Vĩnh Quyền đã bắt tay viết “Debris of Debris” tiếng Việt với tên gọi “Mảnh vỡ của mảnh vỡ”. Và “Mảnh vỡ của mảnh vỡ” đã được giải cao nhất trong cuộc thi tiểu thuyết năm 2011 – 2015. Sau khi tiểu thuyết được giải thì bản in tiếng Việt “Mảnh vỡ của mảnh vỡ” và tiếng Anh đã ra mắt độc giả năm 2016.