“Chúng ta phát triển sữa công thức được gần 20 năm, tôi nhìn thấy trẻ con bây giờ béo phì hơn xưa, dậy thì sớm hơn. Nguyên nhân có phải đến từ sữa bò hay không tôi không dám khẳng định nhưng chắc chắn có liên quan tới sữa mẹ, trẻ con không được bú mẹ dùng sản phẩm sữa ngoài”.

Sữa công thức = sữa bò + hóa chất là sản phẩm “nhái” sữa mẹ

Theo TS. Từ Ngữ, Tổng thư ký Hội dinh dưỡng Việt Nam, có 3 sản phẩm chính từ sữa: sữa bột toàn phần, bơ (lớp phía trên bề mặt), pho mát (lắng đọng phía dưới).

Khái niệm sữa bột toàn phần ở đây được hiểu là sữa qua công đoạn sấy làm bay hơi nước để thành bột. Nhưng do sữa bột toàn phần thường nhiều chất béo và ngấy cho nên có sản phẩm sữa bột tách bơ. Hiện nay, người tiêu dùng đang có sự hiểu lầm giữa sữa bột và sữa công thức là một. Trong khi khái niệm sữa bột và sữa công thức là hoàn toàn khác nhau.

Sua cong thuc lien quan gi toi viec tre Viet beo phi, day thi som? - Anh 1

TS. Từ Ngữ cho rằng quảng cáo sữa công thức đang gây ra lầm tưởng sữa công thức tốt hơn sữa mẹ.

TS. Từ Ngữ cho biết: “Sữa công thức được làm trên nền của sữa bột nhưng đã được bỏ đi một số chất và thêm vào một số chất sao cho gần giống sữa mẹ nhất. Tức là làm theo công thức sữa mẹ. Vấn đề hiểu lầm lớn nhất của người tiêu dùng hiện nay cho rằng sữa công thức là sữa bột".

Cụ thể, sữa công thức sẽ được giảm lượng đạm casein (chất không có dinh dưỡng gây khó tiêu và kết vón thành cục làm cho men pepsin trong dạ dày lâu phân hóa), thêm dầu ăn, đường lactose, các vitamin và khoáng chất… Tất cả các chất thêm vào và bớt đi sẽ được tính toán để gần giống với sữa mẹ nhất.

Nói tới vấn đề hóa chất có trong sữa công thức, TS. Từ Ngữ cho hay: “Hóa chất trong sữa công thức ở đây chính là chất tạo vị nhà sản xuất cho vào để làm cho trẻ thích. Thứ 2, là chất chất bảo quản để sữa để được lâu hơn”.

Vị chuyên gia dinh dưỡng này cho rằng, những loại hóa chất trên được phép dùng trong sản xuất sữa công thức. Nó có tác hại tới sức khỏe hay không thì chưa có nghiên cứu nào thực hiện.

Ngoài các hóa chất, sữa công thức cũng được bổ sung thêm các vitamin và khoáng chất. “Các loại vitamin và khoáng chất cho vào sữa công thức không được hãng sản xuất ghi là vô cơ hay hữu cơ. Nếu các vitamin, khoáng chất có trong sữa công thức là vô cơ sẽ không sử dụng tốt trong cơ thể so với sản phẩm hữu cơ. Hậu quả nó để lại thì khôn lường. Chưa kể việc các loại vitamin vô cơ khi đưa vào trong có thể trẻ nhỏ, có thể xảy ra tương tác chuyển đổi”, TS. Từ Ngữ nói.

Trẻ cao, thông minh hơn chủ yếu do chế độ dinh dưỡng

3 yếu tố mà quảng cáo sữa công thức thường hay nhắc tới đó chính là: thông minh, cao lớn, tiêu hóa khỏe. Những tác động của quảng cáo sữa khiến cho nhiều mẹ cho rằng sữa mẹ không thể đầy đủ chất bằng sữa công thức.

Sua cong thuc lien quan gi toi viec tre Viet beo phi, day thi som? - Anh 2

Không một sản phẩm sữa công thức nào có thể thay thế sữa mẹ (ảnh minh họa).

Nhưng TS. Từ Ngữ cho rằng trẻ thông minh, không phải chỉ do DHA quyết định. Mà nó còn liên quan tới yếu tố gen trên nền chế độ ăn dinh dưỡng cân đối. Tương tự, chiều cao cũng được quyết định phần nhiều bởi yếu tố dinh dưỡng và luyện tập vận động. Riêng đối với men của vi khuẩn không phải đứa trẻ nào cũng có thể hấp thu được.

TS. Từ Ngữ cũng cho biết thêm, sữa công thức thường bổ sung đạm và canxi cao hơn nhu cầu của trẻ, khi trẻ không dùng hết nó cũng bị đào thải ra ngoài.

Nói thêm về vấn đề chiều cao và dậy thì sớm của trẻ hiện nay, TS. Từ Ngữ chia sẻ: “Chúng ta phát triển sữa công thức được gần 20 năm, tôi nhìn thấy trẻ con bây giờ béo phì hơn xưa, dậy thì sớm hơn. Nguyên nhân có phải đến từ sữa bò hay không tôi không dám khẳng định nhưng chắc chắn có liên quan tới sữa mẹ, trẻ con không được bú mẹ dùng sản phẩm sữa ngoài”.

Theo PGS.TS. Lê Danh Tuyên, Viện Trưởng Viện dinh dưỡng Quốc gia, tình trạng quảng cáo, tiếp thị sữa công thức đã tác động tới tâm lý của các bà mẹ. Khiến cho các bà mẹ không tin tưởng vào giá trị dinh dưỡng của sữa mẹ, thay vào đó lại tin dùng sản phẩm thay thế sữa mẹ.

“Trong trường hợp mẹ không có sữa cho con bú, chúng tôi khuyến kích hãy đi xin sữa của các bà mẹ khác. Đứa trẻ được bú sữa mẹ sẽ phát triển toàn diện về thể chất, trí thông minh vượt trội. Không có một sản phẩm sữa công thức nào có thể thay thế được cho sữa mẹ”, PGS.TS. Lê Danh Tuyên nói.

Một số, nghiên cứu khoa học đã chỉ ra trong sữa mẹ có một loại protein tên là secretory immunoglobulinA (sIgA)/ kháng thể tiết A, nó có khả năng đào thải các chất lạ, vi khuẩn có hại ra khỏi cơ thể.
Trong sữa công thức có kháng thể sIgA nhưng rất ít và chúng được lập trình để tìm ra vi khuẩn gây bệnh cho bò và hoạt động trong máu chứ không phải trong đường tiêu hóa. Đó là lý do trẻ dùng sữa công thức thường có hệ miễn dịch yếu hơn so với bú sữa mẹ.

Ngọc Minh

Mọi ý kiến đóng góp, bài vở, hình ảnh, clip đồng hành cùng Chiến dịch “Chống thực phẩm bẩn” xin quý vị vui lòng gửi về địa chỉ:

Tòa soạn Emdep.vn

Địa chỉ: Tầng 3 - Tòa nhà Đại Phát - Ngõ 82 Duy Tân - Hà Nội

Điện thoại: 0437959783

Email: toasoan@emdep.vn, banbientap@i-com.vn

Hotline: 0914926900