Dù chưa có cơ sở minh chứng song nhiều bậc phụ huynh vẫn chi tiền triệu để trải nghiệm.

Phat hoang voi dich vu 'do song nao' - Anh 1

Chưa có cơ sở khoa học chứng minh hình ảnh sóng nãocó thể đánh giá diễn biến tâm lý của con người (ảnh minh họa)

Dù chưa có cơ sở minh chứng song nhiều bậc phụ huynh vẫn chi tiền triệu cho con hoặc chính bản thân trải nghiệm dịch vụ giáo dục được quảng cáo có thể “nhận biết hiện tại, định hướng tương lai”.

Hết sinh trắc vân tay tới đo sóng não

Thời gian vừa qua, hàng loạt website của các trung tâm giáo dục rầm rộ quảng cáo dịch vụ sinh trắc dấu vân tay, với mục đích: “Thấu hiểu tính cách, tiềm năng não bộ, điểm mạnh, điểm yếu, khả năng vượt trội của trẻ”. Theo đó, phụ huynh sẽ trực tiếp đưa con đến trung tâm để quét 10 dấu vân tay bằng phần mềm chuyên dụng, sau đó gửi sang Malaysia, trong vòng 14 ngày sẽ có kết quả. Giá cho một lần sinh trắc là hơn 3 triệu đồng. Chưa dừng lại ở đây, sau khi ra đời một thời gian, để thêm phần hút khách, nhiều trung tâm lại nghĩ thêm dịch vụ đo sóng não (Test brain). Theo đó, dịch vụ này thường được các trung tâm khuyến mại đi kèm với sinh trắc vân tay. Tuy nhiên, nếu khách hàng có nhu cầu riêng thì cũng được đáp ứng với mức giá hơn 1 triệu đồng/lượt đo.

Trong vai khách hàng, liên hệ với Công ty TNHH Ứng dụng công nghệ giáo dục GoldKids Việt Nam, nơi đang cung cấp dịch vụ đo sóng não, PV được giới thiệu đây là dịch vụ có khả năng “nhận biết hiện tại, định hướng tương lai”. Cụ thể, nhân viên tư vấn của công ty cho hay: Việc kiểm tra sóng não sẽ dựa vào việc phân tích các sóng trong não người phát ra như alpha, beta, delta… để đánh giá trạng thái căng thẳng trong cơ thể con người. Đáng kể, nhân viên này còn nhấn mạnh từ kết quả kiểm tra sóng não sẽ giúp người thực hiện biết được chỉ số lãnh đạo của mình. “Sau khi nhận được kết quả kiểm tra, nếu người thực hiện có vấn đề thì Trung tâm sẽ tư vấn cụ thể, đảm bảo có thể cải tạo chất lượng cuộc sống trong vòng 6 tháng”, nữ nhân viên tư vấn.

Chị N.T.P, một phụ huynh đang cho con theo học trường tiểu học Quốc tế tại Hà Nội cho biết, đã từng trải nghiệm dịch vụ đo sóng não . “Trung tâm cho người tới tận trường con tôi để quảng cáo và làm dịch vụ. Họ nói với tôi rằng, test sóng não sẽ thấy được các vấn đề của mình trong quá khứ và hiện tại, từ đó sẽ định hướng công việc, cuộc sống tốt hơn trong tương lai. Thấy hay nên cứ thử”, chị P. kể và cho biết, quá trình kiểm tra đơn giản, nhanh chóng, trong khoảng 20 phút.

Kết cục, chị P. nhận về tờ giấy kết quả in hình biểu đồ các loại sóng lên xuống khác nhau. “Họ chỉ cho tôi những đường sóng màu đỏ và nói rằng, tôi đang bị “stress” nặng, thậm chí vượt ngưỡng khá nhiều. Điều này làm tôi ngạc nhiên vì không nghĩ mình lại bị căng thẳng mà không hề hay biết?”, chị P. chia sẻ. Ngay sau khi đọc kết luận, chị P. cũng được nhân viên khuyên nên tham gia một khóa học tâm lý do chính Trung tâm tổ chức với giá khoảng 7 triệu đồng.

Chuyên gia phủ nhận

Nhận định về khả năng “thần thánh” được quảng cáo trong dịch vụ đo sóng não, PGS. TS. Nguyễn Chương, Chủ tịch Hội Thần kinh học Việt Nam tỏ ra bức xúc: “Thực chất đây chỉ là những chiếc máy đo điện não. Tôi chưa từng đọc tài liệu nào nói rằng kiểm tra sóng não có thể đọc được tâm lý, thậm chí là chỉ số lãnh đạo của con người”. Cụ thể, PGS. TS. Nguyễn Chương phân tích: “Điện não chỉ có thể phát hiện sự bất thường về hoạt động của não, không thể kiểm tra hay đánh giá về tư duy, tâm lý của con người. Mặt khác, hình ảnh điện não chỉ là cơ sở chẩn đoán chứ không phải yếu tố quyết định. Muốn chẩn đoán chính xác còn phải dựa trên khám lâm sàng và bộ câu hỏi trắc nghiệm do bác sỹ tâm lý đưa ra”.

Tương tự, BS. La Đức Cương, Giám đốc BV Tâm thần Trung ương I khẳng định: Tới nay, chưa có cơ sở khoa học nào chứng minh hình ảnh sóng não có thể đánh giá tình trạng diễn biến tâm lý, thần kinh của con người. “Nếu chỉ dựa trên hình ảnh đo điện não thì cũng không thể nói lên điều gì. Bởi sóng não có nhiều biểu hiện trạng thái khác nhau, không đặc hiệu. Ngay cả khi sóng ở dạng bất thường cũng chia làm hai loại bất thường bệnh lý và bất thường không bệnh lý. Hiện nay, y học Việt Nam cũng mới chỉ áp dụng đo sóng não để làm cơ sở lâm sàng hỗ trợ cho việc chẩn đoán chứ không được coi là kết quả khám bệnh”, BS. Cương nói và thông tin: Dịch vụ đo sóng não tại các cơ sở khám chữa bệnh hiện khá rẻ, chỉ dưới 100 nghìn đồng/lượt đo.

Theo các chuyên gia, phương pháp điện não đồ tới nay mới được y học chính thức ghi nhận là phương pháp phát hiện các biểu hiện lên quan đến bệnh động kinh, phân loại nguy cơ động kinh… Ngoài ra, sóng điện não giúp chẩn đoán một số bệnh lý liên quan đến tổn thương não như hôn mê gan, viêm não do virus herpes… và đặc biệt trong chẩn đoán não chết.

Não người phát ra nhiều sóng điện não, trong đó có bốn dạng sóng cơ bản là: Alpha, beta, theta và delta. Người bình thường có sóng alpha và beta. Các sóng chậm theta và delta có thể xuất hiện ở trẻ nhỏ hay ở người lớn khi ngủ. Tuy nhiên, nếu sóng này xuất hiện ở người lớn khi thức thì thường có ý nghĩa bệnh lý, chẳng hạn như một tổn thương cụ thể nào đó, như u não, viêm não…”.

TS. BS. Lê Anh Tuấn, Tổng thư ký Hội Thần kinh học TP Hồ Chí Minh

Hoàng Ngân