(Cadn.com.vn) - Bàn đàm phán thỏa thuận hạt nhân Iran đang đi đến những chặng đường cuối cùng. Nhưng nhiều câu hỏi đặt ra vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng.

Trong đó, người ta đặt ra nguyên nhân thực sự tại sao các đối thủ chính trị ở Mỹ lên án các cuộc đàm phán đang diễn ra. Nhiều người cho rằng, lý do chính là do họ cho rằng, Nhà Trắng đang có những bước nhượng bộ "đáng xấu hổ" trong các cuộc đàm phán với Tehran. Nhiều người cho rằng, nếu không có những câu hỏi như thế này, có lẽ Washington và Tehran đã có thể xoay xở để tiến gần hơn đến việc giải quyết cuộc khủng hoảng kéo dài nhiều thập kỷ qua.

Iran từ lâu tự đưa ra "đường ranh giới đỏ" cho mình, dù còn khá mơ hồ. Nhưng chắc chắn, trong bất kỳ điều kiện nào, Iran sẽ không đồng ý dỡ bỏ hoàn toàn khả năng làm giàu hạt nhân mà quốc gia Hồi giáo này coi là quyền "bất khả xâm phạm" mà chỉ là một phần. Bất kỳ thỏa thuận nào về việc Tehran dỡ bỏ chương trình hạt nhân sẽ được đáp lại bằng việc loại bỏ tất cả các biện pháp trừng phạt, đặc biệt là các biện pháp trừng phạt đơn phương do Washington và Liên minh Châu Âu (EU) áp đặt kể từ cuối năm 2012.

Quan trọng hơn, cả hai cơ quan tình báo CIA của Mỹ và Mossad của Israel chỉ ra rằng, mặc dù nắm vững các chu trình nhiên liệu, Iran thậm chí chưa có quyết định sản xuất bom hạt nhân. Vì vậy, chính quyền Tổng thống Obama chỉ đơn giản là chơi ván bài an toàn, đảm bảo rằng chương trình hạt nhân của Iran được duy trì nghiêm ngặt trong các thông số hòa bình. Tổng thống Obama quyết tâm để cho mọi người thấy rằng, ngoại giao là cách tốt nhất ngay cả khi người ta không thể giải mã được hoàn toàn ý định của người khác.

Tuy nhiên, mọi việc không dễ như thế. Trong động thái can dự bất thường vào hoạt động hoạch định chính sách ngoại giao của Mỹ, 46 thượng nghị sĩ của đảng Cộng hòa cảnh báo Iran rằng, bất kỳ thỏa thuận hạt nhân nào với Tổng thống Obama có thể chỉ kéo dài đến khi ông chủ Nhà Trắng còn tại nhiệm.

Bức thư được 46 nhà lập pháp trên ký tên nêu rõ, Quốc hội đóng vai trò trong việc phê chuẩn các thỏa thuận quốc tế và rằng, ông Obama sẽ rời Nhà Trắng vào tháng 1-2017 trong khi rất nhiều người làm việc tại Quốc hội vẫn sẽ ở lại Washington rất lâu sau đó. Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vẫn nhất mực tuyên bố sẽ tiếp tục làm mọi điều có thể để phản đối Iran và Nhóm P5+1 đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân của Tehran.

Giả sử bàn đàm phán 6 bên có thể đi đến thỏa thuận cuối cùng, thách thức thật sự đặt lên vai Tổng thống Obama là việc đàm phán với phe bảo thủ ở Mỹ.

Thanh Văn