Hysteria trong tiếng Việt gọi là chứng ictêri, căn bệnh chứ nhiều bí ẩn, từng được y văn thế giới ghi nhận.

Hysteria là gì?

Theo En.wikipedia, Hysteria là chứng cuồng loạn, một trạng thái tâm thức, biểu hiện bằng sự kích động thái quá, không điều khiển được cảm xúc. Những người bị Hysteria thường mất tự chủ do một hay nhiều điều khủng khiếp mà bản thân đã từng gặp trong quá khứ.

Nói cách khác bệnh thường xuất hiện sau một chấn thương tâm lý ở những người nhân cách yếu. Trong bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 (ICD-10), Hysteria được gọi là rối loạn phân ly, tỷ lệ mắc bệnh từ 0,3-0,5% dân số, phần lớn là ở nữ giới.

Biểu hiện bệnh rất đa dạng như cơ thể như mệt mỏi hụt hơi, khó thở, đau nhức... nhưng không có bằng chứng xác đáng về bệnh cơ thể. Những biểu hiện về tâm thần kinh như khóc cười, sợ hãi vô cớ, la hét, mất hoặc tăng cảm giác hay ý thức bị ảnh hưởng.

Nhung lam tuong ve chung benh 'thieu hoi trai' - Anh 1

Đặc điểm quan trọng là rất dễ tự ám thị hoặc bị ám thị ly kỳ hóa hiện tượng, kịch tính hóa, thích được mọi người chú ý. Nói chung, giới chuyên gia y học hiện đại không còn coi Hysteria như là một triệu chứng chẩn đoán, mà xem là một chứng bệnh được xác định chính xác.

Hysteria là chứng bệnh rối loạn phân ly chứ không phải "thiếu hơi trai" như nhiều người lầm tưởng, thậm chí, đàn ông cũng mắc bệnh.

Bên cạnh Hysteria cá thể còn có rối loạn phân ly tập thể. Trong xã hội học và tâm lý học, rối loạn phân ly tập thể (còn được gọi là cuồng loạn tập thể, hoặc hành vi ám ảnh tập thể) là hiện tượng cơ thể gây lân truyền ám ảnh sang nhiều người, thông qua những tin đồn và sợ hãi nhưng lại được bộ nhớ thừa nhận.

Trong y học, thuật ngữ này được dùng để mô tả các biểu hiện tự phát (bài tiết hóa chất trong cơ thể) tương tự như các triệu chứng thể chất cuồng loạn Hysteria cá nhân.

Một dạng phổ biến của rối loạn phân ly tập thể xảy ra khi một nhóm người tin rằng họ đang mắc phải căn bệnh tương tự hoặc bị bệnh thực sự, đôi khi được xem là bệnh tâm lý tập thể hay dịch hysteria tập thể như một số vụ điển hình dưới đây.

Nhung lam tuong ve chung benh 'thieu hoi trai' - Anh 2

Những vụ Hysteria tập thể ly kỳ nhất thế giới

• Dancing Plague

Dancing Plague là vụ hysteria tập thể được xếp đầu danh sách, nói về vụ nhảy múa điên loạn diễn ra hồi tháng 7/1518 tại Strasbourg, Pháp.

Sự kiện được khơi nguồn khi một phụ nữ tên là Frau Troffea khiêu vũ một cách quá "nhiệt tình" trên đường phố Strasburg, sau đó nhiều người tự nguyện tham gia. Một tuần đầu có 34 người tham gia và sau một tháng lên tiếp 400 người.

Nguy hiểm hơn, phần lớn những người này sau đó đều bị tử vong vì bệnh tim, đột quỵ và kiệt sức vì vậy nó mới có tên gọi là Dancing Plague (Dịch khiêu vũ).

Theo y văn thế giới, trong số những người tham gia còn có cả những người có học như bác sĩ, cha sứ và các quan chức địa phương.

Cho đến nay người ta vẫn chưa hiểu tại sao lại có sự kiện khiêu vũ gây chết người nói trên, đặc biệt là lý do vì sao con người ta lại có thể "nhảy múa" say mê, tự nguyện và lâu đến vậy. Rất có thể, những người này đã mắc phải căn bệnh hysteria mà hồi đó y học chưa có điều kiện lý giải được bản chất.

Nhung lam tuong ve chung benh 'thieu hoi trai' - Anh 3

Vụ Dancing Plague diễn ra tháng 7/1518

• Sự kiện PP

Penis Panic hay PP là một sự kiện "ngất" hàng loạt rất kỳ lạ, không phải ở phụ nữ "thiếu hơi trai" mà lại diễn ra ở phái mày râu, trong đó những người mắc bệnh cho rằng bộ phận sinh dục của họ tự nhiên nhỏ lại rồi biến mất hoàn toàn.

Hiện tượng PP từng xảy ra ở nhiều nơi trên thế giới nhưng phổ biến nhất là ở châu Phi và châu Á.

Những người mắc bệnh thường có niềm tin cho rằng thể chất của họ đang có vấn đề, xuất hiện những thay đổi lạ, nguy cơ tử vong là điều khó tránh và một trong những hiện tượng dễ nhận biết là dương vật nhỏ đi rồi thụt lại. Sở dĩ được xếp vào sự kiện hysteria hàng loạt bởi nó xảy ra ở tần suất mạnh, lan nhanh hơn so với giả định.

Nhiều người đã quá lo, sử dụng những phương pháp tự chế để "kéo dương vật ra" như sử dụng kim, móc câu, dây vv...và hậu quả gây tổn thương, viêm nhiễm và mắc bệnh thứ cấp.

Điển hình cho sự kiện hoảng loạn PP này diễn ra tại Singapo vào năm 1967, làm hàng nghìn người mắc bệnh buộc chính phủ và bộ y tế của Singapo phải cảnh báo, vào cuộc để ngăn chặn dịch bùng phát, thông qua tuyên truyền để mọi người hiểu và cuối cùng nhận thức tốt cũng là lúc căn bệnh cũng bắt đầu được đẩy lùi.