Hiện nay, tại các tuyến đường thủy nội địa các tỉnh, thành phía Nam vẫn tồn tại không ít điểm nghẽn cản trở quá trình phát triển loại hình vận tải này. Nguyên nhân được chỉ ra do quản lý chồng chéo dẫn đến tình trạng thu phí luồng lạch 2 lần; một số đoạn tuyến bị hạn chế về tải trọng; giao thông thủy và giao thông bộ thiếu tính kết nối…

Vướng đủ thứ

Phản ánh về tình trạng lạm thu phí luồng lạch, ông Trương Văn Tem, Giám đốc HTX Vàm Cỏ (Long An), cho biết mới đây khi nhận hàng ở TPHCM chở đi Phnôm Pênh (Campuchia), đơn vị đã phải đóng phí luồng lạch 2 lần. Cụ thể, tại TPHCM đã đóng phí đường thủy nội địa nhưng khi đi qua cửa khẩu Vĩnh Xương (An Giang) lại phải đóng phí hàng hải lần nữa. Việc đóng phí 2 lần không chỉ gây nhiều khó khăn cho hoạt động của các đơn vị vận tải thủy, còn tạo lực cản rất lớn cho sự phát triển vận tải đường thủy khu vực phía Nam thời gian qua. Đáng nói, chi phí vận tải thủy đã khiến giá thành các mặt hàng cũng bị đẩy lên, khó cạnh tranh với các loại hình vận tải khác cũng như với các nước lân cận.

Còn theo đại diện CTCP Du lịch Hàng Châu (An Giang), từ năm 2000 công ty chuyên hoạt động chở khách từ TP Châu Đốc đi Phnôm Pênh bằng ca nô. Trước đây, chỉ có Cảng vụ đường thủy nội địa An Giang cấp giấy rời cảng, nhưng hiện nay khi ca nô hoạt động từ Châu Đốc đến Vĩnh Xương, Cảng vụ hàng hải cũng tiến hành cấp giấy rời cảng. Điều này khiến việc cấp giấy tờ, thủ tục hành chính thêm rườm rà, làm ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp. Cũng theo phản ánh của một đơn vị vận tải thủy tại Đồng Tháp, trước đây phí rời cảng thấp, nhưng từ đầu năm 2016 đến nay phí tăng quá cao. Đơn vị đã nhiều lần kiến nghị lên Cảng vụ hàng hải Đồng Tháp nhưng được trả lời thu như vậy là đúng quy định. Trước thực tế trên, các đơn vị vận tải này kiến nghị Bộ Giao thông - Vận tải (GTVT) cần đưa ra quy định chỉ 1 cơ quan chức năng vừa cấp phép rời cảng vừa thu phí 1 lần trong năm.

Trong khi đó, đại diện CTCP Phân bón dầu khí Cà Mau cho biết do đặc thù chở hàng trọng lượng lớn, các đội tàu luôn có tải trọng 1.500-2.000 tấn. Thế nhưng, khi tàu hoạt động trên nhiều tuyến luồng lạch đường thủy nội địa lại bị hạn chế về tải trọng với quy định dưới 1.000 tấn. Bên cạnh đó, chia sẻ về việc kết nối luồng tuyến, ông Đoàn Văn Bích, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng giao thông Đức Hạnh, cho rằng hiện nay tại các tuyến đường thủy nội địa đi qua địa phận các tỉnh, thành phía Nam đang thiếu tính kết nối với hạ tầng giao thông đường bộ, khiến việc giao thương cũng như vận chuyển hàng hóa giữa 2 loại hình này gặp không ít khó khăn.

Nhieu diem nghen can thao go - Anh 1

Loại hình vận tải đường thủy nội địa khu vực phía Nam
vẫn gặp không ít khó khăn cần được tháo gỡ.

Chồng chéo trong thực thi

Trước những băn khoăn của các đơn vị vận tải đường thủy, ông Hoàng Hồng Giang, Cục trưởng Cục Đường thủy nội địa Việt Nam (Bộ GTVT), cho biết liên quan đến việc thu phí 2 lần, Bộ GTVT đã đồng ý chỉ thu phí 1 lần tại cảng vụ đường thủy nội địa các địa phương, không phải đóng phí lần 2 tại Cảng vụ hàng hải. Tuy nhiên, trong quá trình thực thi quy định một số đơn vị liên quan tại địa phương chưa quán triệt rõ yêu cầu và thực thi chưa chuẩn, đã để xảy ra tình trạng trên, gây bức xúc cho các đơn vị vận tải. Thời gian tới, Cục Đường thủy nội địa sẽ tiến hành kiểm tra và chấn chỉnh ngay việc này.

Về những bất cập trên, Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ nêu rõ việc quản lý các phương tiện đường thủy đang xảy ra tình trạng chồng lấn giữa Cục Đường thủy nội địa và Cục Hàng hải, đặc biệt là việc giải quyết các thủ tục hành chính cũng như thu phí luồng lạch, cấp phép hoạt động cho các phương tiện. Điều này đã tạo ra những rào cản cho doanh nghiệp vận tải thủy trong quá trình hoạt động. Ông Thọ yêu cầu Cục Đường thủy nội địa và Cục Hàng hải phối hợp chặt chẽ trong thực hiện việc thu phí theo đúng quy định. Trong quá trình thực hiện nếu gặp khó khăn cần chủ động kiến nghị lên Bộ GTVT để giải quyết. Các doanh nghiệp vận tải thủy cũng cần chủ động góp ý về các vấn đề chưa hợp lý để Bộ GTVT nắm rõ và giải quyết thấu đáo, tạo điều kiện thuận lợi nhất nhằm thúc đẩy phát triển loại hình vận tải đường thủy.

Về nhiệm vụ thời gian tới, ông Thọ yêu cầu Cục Đường thủy nội địa đẩy mạnh phát triển và hoàn thiện kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa; tăng tính kết nối giữa đường thủy với đường bộ. Đồng thời, các đơn vị trực thuộc Bộ GTVT chủ động phối hợp với chính quyền địa phương để tháo gỡ những nút thắt của ngành vận tải đường thủy nội địa hiện nay, tạo động lực cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội trong khu vực.

Tuấn Minh