Nhà Trắng đã bày tỏ sự thất vọng đối với quyết định của Nga về việc đình chỉ thỏa thuận xử lý plutonium. Trong khi đó, Nga đòi Mỹ dỡ trừng phạt và bồi thường cho Nga để nối lại thỏa thuận.

Nga ngung thoa thuan xu ly plutonium: My that vong, Nga doi boi thuong - Anh 1

Trong một bản dự thảo được Tổng thống Putin trình quốc hội, Nga đưa ra điều kiện để khôi phục lại thỏa thuận xử lý plutonium với Mỹ là Mỹ phải dỡ bỏ trừng phạt và bồi thường cho Nga

Nhà Trắng ngày 3.10 (giờ Mỹ) đã bày tỏ sự thất vọng đối với quyết định mà Tổng thống Nga Vladimir Putin đưa ra về việc đình chỉ thỏa thuận xử lý plutonium cấp độ vũ khí sau Chiến tranh lạnh đạt được với Mỹ. Phát ngôn viên Nhà Trắng Josh Earnest nói: "Quyết định của Nga đơn phương rút khỏi cam kết này thật đáng thất vọng", theo Reuters ngày 4.10.

Tại buổi họp báo ngày 3.10, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Elizabeth Trudeau nói rằng quyết định của Tống thống Putin cùng với việc Nga từ chối tham gia Hội nghị thượng đỉnh an ninh hạt nhân hồi tháng 4 vừa qua là những hành động mới nhất của Nga nhằm chấm dứt sự hợp tác lâu dài về an ninh hạt nhân. Bà Trudeau cho rằng Nga không thành thật khi lấy lý do Mỹ đe dọa đến sự ổn định chiến lược để ông Putin đưa ra quyết định này.

"Mỹ luôn tìm kiếm cuộc đối thoại mang tính xây dựng với Nga trong các vấn đề chiến lược, nhưng thay vào đó, Nga cứ tiếp tục có các hoạt động gây mất ổn định", nữ phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh.

Nga ngung thoa thuan xu ly plutonium: My that vong, Nga doi boi thuong - Anh 2

Phát ngôn viên Nhà Trắng Josh Earnest nói quyết định của ông Putin là đáng thất vọng

Những bình luận trên được đưa ra sau khi báo chí Nga thông tin rằng Tổng thống Putin đã ký sắc lệnh đình chỉ một thỏa thuận đã ký với Mỹ về việc xử lý plutonium ở cấp độ vũ khí sau Chiến tranh lạnh. Phía Nga lý giải quyết định này là do "những hành động thù địch của Mỹ chống Nga" cũng như việc Washington không thực hiện đầy đủ các điều khoản.

Sắc lệnh có đoạn: "Những thay đổi căn bản về môi trường, mối đe dọa đối với sự ổn định chiến lược do những hành động thù địch của phía Mỹ đối với Nga, và sự bất lực của Mỹ trong việc thực hiện nghĩa vụ loại bỏ plutonium ở cấp độ vũ khí theo hiệp ước quốc tế, cũng như sự cần thiết phải có hành động nhanh chóng để bảo vệ an ninh nước Nga" là lý do để đình chỉ thỏa thuận này.

Ngoại trưởng Nga nhấn mạnh Nga không từ bỏ trách nhiệm của mình trong việc giải trừ vũ khí hạt nhân, nhưng việc Moscow đình chỉ thỏa thuận xử lý plutonium ở cấp độ vũ khí là biện pháp bắt buộc và để Washington biết rằng Mỹ cứ nói chuyện với Nga bằng giọng điệu trừng phạt thì sẽ không có kết quả gì.

Theo Reuters ngày 4.10, trong một dự luật do Tổng thống Putin trình lên quốc hội Nga, Nga đã đưa ra điều kiện để nối lại thỏa thuận xử lý plutonium với Mỹ. Theo đó, Nga muốn Mỹ phải dỡ bỏ tất cả các biện pháp trừng phạt và bồi thường cho những thiệt hại mà các biện pháp trừng phạt đó gây ra cho Nga. Bên cạnh đó, Nga cũng yêu cầu Mỹ giảm binh lính và các hạ tầng quân sự ở các nước tham gia khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) sau ngày 1.9.2000.

Ngọc Mai