Dù trấn an Washington vẫn là đồng minh của Manila, nhưng Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Daniel Russel cũng đã cảnh báo xu hướng nguy hiểm đến từ các phát ngôn gây tranh cãi của Tổng thống Philippines.

My tuyen bo Philippines van la dong minh - Anh 1

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Daniel Russel trả lời báo giới sau cuộc gặp ngoại trưởng Philippines

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ chuyên trách vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương Daniel Russel hôm qua 24.10 đã đến Manila, trong chuyến thăm gấp rút Philippines sau khi Tổng thống Rodrigo Duterte quay về từ Bắc Kinh.

Ông Daniel Russel đã trấn an giới chức Philippines rằng Washington vẫn là đồng minh “đáng tin cậy” của Manila, bất chấp sự chuyển hướng đột ngột trong quan hệ ngoại giao mang tính cốt lõi của quốc gia Đông Nam Á này. Ông Russel cũng là quan chức cấp cao đầu tiên của Mỹ đến Manila sau khi ông Duterte tuyên bố cắt đứt quan hệ đồng minh thân cận với Mỹ và xoay sang Trung Quốc.

Trả lời báo giới sau cuộc gặp với Ngoại trưởng nước chủ nhà Perfecto Yasay, Trợ lý Ngoại trưởng Russel cho hay ông Duterte đã đổi ý. Ông Russel khẳng định Mỹ ủng hộ Philippines đối thoại và đàm phán trực tiếp với Trung Quốc. “Do vậy, thật sai lầm khi cho rằng sự cải thiện quan hệ giữa Manila với Bắc Kinh bằng cách nào đó lại phải trả giá bằng quan hệ với Mỹ”, Hãng tin Reuters dẫn lời ông Russel. Quan chức này nói thêm rằng “chúng tôi không muốn các quốc gia phải lựa chọn giữa Mỹ và Trung Quốc”.

Tuy vậy, nhân dịp này ông Russel cũng cảnh báo chính quyền Manila rằng ngày càng có nhiều người trên thế giới trở nên quan ngại về những tràng đả kích liên tục từ tổng thống Philippines. “Các tuyên bố và những lời nhận xét gây tranh cãi liên tục nối tiếp nhau, và sự tồn tại của bầu không khí bất ổn liên quan đến mục đích thực sự của Philippines đã khiến nhiều nước thất kinh”, theo ông Russel.

Trong động thái khác, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry hôm qua cũng gọi điện cho người đồng cấp Philippines bàn về quan hệ đồng minh.

Cùng ngày, tờ The Philippine Star dẫn lời nhóm thượng nghị sĩ của đảng Tự do, lực lượng đang kiểm soát Thượng viện Philippines, cho biết nhóm này đã yêu cầu các thượng nghị sĩ xem xét lại những thỏa thuận với Trung Quốc, bao gồm hàng tỉ USD tiền viện trợ và hoạt động hợp tác tuần tra tại khu vực đang tranh chấp ở Biển Đông.

Theo đó, các thượng nghị sĩ Paolo Benigno Aquino IV, Leila de Lima, Franklin Drilon và Francisco Pangilinan cảnh báo hiện có quá nhiều vấn đề liên quan đến lợi ích quốc gia đang bị đe dọa, sau khi Tổng thống Duterte tuyên bố “xoay trục” về Trung Quốc và Nga. Vì vậy, cần thực hiện ngay các cuộc điều trần nhằm xác định bản chất của những điều khoản trong 13 thỏa thuận và bản ghi nhớ, bao gồm những khoản vay trị giá 6 tỉ USD và 3 tỉ USD thông qua hoạt động tín dụng với các ngân hàng tư nhân của Trung Quốc. Tất cả đều được ký kết trong chuyến thăm Bắc Kinh của ông Duterte.

Thụy Miên