Thái Nguyên là một trong những tỉnh có diện tích chè lớn nhất cả nước với diện tích gần 17.000 ha. Tập trung phần lớn ở các huyện Đại Từ, Định Hóa, Phú Lương… Khảo sát thâm canh cây chè ở đây cho thấy hạn chế lớn nhất là năng suất và chất lượng chè chưa cao mà nguyên nhân cơ bản là khâu sử dụng phân bón.

Huong dan bon phan hieu qua cho cay che Thai Nguyen - Anh 1

Nông dân ở các vùng trồng chè thiếu thông tin về thổ nhưỡng, về nhu cầu dinh dưỡng của cây chè cũng như đặc điểm và tính chất của từng loại phân bón nên thường chăm sóc chè bằng phân đạm, muốn cây chè xanh mượt ngay.

Tính trung bình trên mỗi sào Bắc bộ một năm lượng phân ure bón từ 70 -90 kg, cứ sau mỗi lứa hái búp lại rải một lần phân, cách bón phân nổi, bón đợi mưa, bón theo mưa làm cho hiệu quả sử dụng đạm thấp do bốc hơi, hòa tan trong nước mưa trôi xuống sông suối, chỉ một phần còn lại rất nhỏ cho cây chè.

Một số hộ nông dân đã sử dụng phân bón tổng hợp nhưng do chưa biết đặc tính của phân nên chủ yếu sử dụng loại phân bón thông thường chỉ có 3 thành phần duy nhất là đạm, lân, kali, thiếu hầu hết các yếu tố dinh dưỡng trung lượng, vi lượng mà đây là những chất rất thiết yếu đối với cây chè.

Khi sử dụng phân đạm, phân NPK thông thường cây chè vẫn thiếu các yếu tố dinh dưỡng như Canxi, magie, kẽm, bo, sắt…. mà thường biểu hiện là lá mỏng, búp bé chè sinh trưởng phát triển yếu, sức đề kháng sâu bệnh thấp, tỷ lệ hao hụt sau sấy cao, năng suất chất lượng giảm.

Khắc phục những tồn tại trên, nhiều năm qua Cty phân lân nung chảy Văn Điển đã cung ứng cho sản xuất chè ở nhiều tỉnh trong cả nước, đặc biệt Thái Nguyên mỗi năm hàng ngàn tấn phân bón đa yếu tố NPK 22.5.11 có hàm lượng dinh dưỡng cân đối như: N= 22%; P 2 O 5 = 5%, K 2 O = 11%, CaO =9%; MgO = 5%; SiO 2 = 8%, S = 2% và các chất vi lượng Zn, B, Fe, Mn, Cu. Tổng dinh dưỡng cung cấp cho cây chè đạt 62%. Với mức bón để đạt năng suất từ 80- 100 kg chè búp khô trên sào một năm thì cần lượng phân bón từ 70- 90 kg NPK 22.5.11. Với mức năng suất phấn đấu trên 100 kg thì lượng bón từ 90- 120 kg / sào bắc bộ.

Lượng phân này được chia bón làm 3 đợt: Đợt 1 bón vào tháng 2; đợt 2 bón vào tháng 6, đợt 3 bón vào tháng 9. Dùng cuốc gạt nhẹ lớp rác bên trên sau đó rải phân vào giữa hai hàng chè. Nên bón sau khi trời mưa đất còn ẩm, không bón phân trên tán lá, không bón phân khi thời tiết nắng nóng.

Phân bón đa yếu tố NPK Văn Điển khác các loại phân bón đơn và NPK thông thường ở chỗ có đầy đủ dinh dưỡng đa lượng NPK, dinh dưỡng trung lượng chiếm 24%, dinh dưỡng vi lượng đáp ứng thỏa mãn nhu cầu cho cây chè.

Vì vậy chè sinh trưởng khỏe búp, lá xanh sáng bóng, búp mọc nhiều phát triển nhanh ít nhiễm sâu bệnh, ít phải dùng thuốc bảo vệ thực vật. Tỷ lệ hao sau sấy thấp, hiệu quả vượt trội hơn các loại phân đơn NPK thông thường từ 20- 30%, đặc biệt chè không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, sản phẩm dễ tiêu thụ trên thị trường.

KS Nguyễn Xuân Thự