VN xếp trên Lào và Campuchia về xếp hạng chung, nhưng lại thua ở nhiều chỉ số quan trọng như độ ưu tiên khách du lịch, độ mở quốc tế.

Cụ thể, chỉ số cạnh tranh về du lịch do Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) công bố hai năm một lần cho biết năm 2015, VN xếp trên Lào và Campuchia về xếp hạng chung với một số chỉ số cao hơn như nguồn nhân lực, giá cả, hạ tầng, tài nguyên thiên nhiên và văn hóa.

Nhưng, VN cũng thua Lào và Campuchia ở nhiều chỉ số quan trọng, đặc biệt là trong lĩnh vực chính sách và điều kiện hỗ trợ.

Nếu VN xếp ở nhóm đội sổ với vị trí 112 thì Campuchia ở vị trí 64, Lào là 80. Cụ thể, mức độ ưu tiên cho ngành du lịch VN xếp ở vị trí rất thấp (119), trong khi Campuchia là 37, Lào hạng 50.

Về độ mở quốc tế - các chính sách về thị thực, VN đứng thứ 89, Campuchia thứ 59 và Lào thứ 76.

Về lượng khách, năm 2015, VN đạt 7,9 triệu lượt, tăng 0,9% so với cùng kỳ năm 2014, doanh thu từ du lịch chiếm mức khiêm tốn 6,6% GDP.

Du Lich Viet tiep tuc thua kem Lao, Campuchia - Anh 1

Du lịch Việt đang thua Lào, Campuchia

Trong khi đó, Campuchia tăng 4,8 triệu lượt, bằng 6,1%, doanh thu từ du lịch tương đương 13% GDP. Chỉ riêng Angkor Wat đã thu hút 4,5 triệu lượt người. Còn ngành du lịch Lào giữ mức độ tăng trưởng ổn định trong suốt nhiều năm, năm 2015 đạt mức 4,7 triệu lượt, tăng 13%.

Đặc biệt, theo số liệu thống kê của Tổng cục Du lịch, hiện VN đứng thứ 5 trong các nước ASEAN về số lượng khách du lịch quốc tế đến, nhưng chỉ bằng 27% số lượng khách của Thái Lan. So với các nước thuộc nhóm dưới, VN cũng có tốc độ tăng trưởng trung bình thấp hơn so với Lào và Myanmar.

Sự yếu kém của du lịch VN còn thể hiện rõ ở nhiều chương trình quảng bá du lịch. Ví dụ như tại Hội chợ du lịch quốc tế (ITE) 2016 đang diễn ra ở TP.HCM (8 - 10/9), gian hàng của Campuchia luôn sống động với những điệu múa Apsara, biểu diễn võ thuật truyền thống, giống như một Angkor Wat thu nhỏ và mô hình này được thống nhất ở tất cả các hội chợ du lịch mà nước này tham gia trên toàn thế giới.

Trong khi đó, dù ITE diễn ra ngay tại sân nhà nhưng các công ty du lịch trong nước chỉ thuê gian hàng để bán tour; còn các địa phương như Hà Nội, TP.HCM... chỉ giới hạn trong việc quảng bá điểm đến địa phương.

Cho nên, mang tiếng là hội chợ du lịch quốc tế, với vai trò trọng tâm là thu hút khách đến VN, ITE trở thành nơi để du lịch Campuchia, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Singapore... lôi kéo khách Việt về nước họ.

Trước thực tế trên, ông Nguyễn Văn Mỹ - Chủ tịch HĐQT Công ty du lịch Lửa Việt, thừa nhận du lịch Lào, Campuchia đang có những thay đổi tích cực hơn so với VN.

Bộ Du lịch Campuchia 6 tháng một lần công bố phân tích thống kê số lượng khách đến, bao gồm độ tuổi, thị trường, chi tiêu... Dựa vào phân tích này, các công ty du lịch Campuchia sẽ có định hướng chiến lược tiếp thị, kinh doanh chi tiết và chính xác. Cái này du lịch VN chưa làm được.

Điều đặc biệt, ở các điểm tham quan chính không hề thấy nạn chèo kéo du khách, hàng rong được “quy hoạch” có chỗ đứng riêng, không có chuyện hai giá.

Đối với Lào, tài nguyên du lịch kém hơn VN vì không có biển nhưng lượng khách quốc tế tăng trưởng rất mạnh do giữ được môi trường du lịch sạch sẽ, an toàn; các điểm tham quan mới lạ.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 9/8, tại “Hội nghị Diên Hồng” về du lịch đã diễn ra do Chính phủ tổ chức tại TP Hội An, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng, 70% khách đến Việt Nam không quay trở lại vì 7 nỗi sợ: Sợ cướp giật, trộm cắp, kẹt xe, tai nạn giao thông, thái độ phục vụ và sự trân trọng du khách, sợ nhà vệ sinh mất vệ sinh và sợ ô nhiễm môi trường.

Bên cạnh đó, du lịch có nhiều tiềm năng nhưng thiếu khả năng, thiếu dịch vụ, thiếu sản phẩm du lịch đặc trưng là 3 điểm yếu cốt tử của du lịch Việt Nam hiện nay.

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, Phó Thủ tướng cho rằng, quan trọng nhất là phải thay đổi lại tư duy, coi du lịch là một ngành kinh tế dịch vụ, ứng xử với ngành theo các quy luật của kinh tế thị trường chứ không phải chỉ đơn thuần là ngành vui chơi giải trí, mang nặng tính bao cấp.

Đối với công tác quảng bá và xúc tiến du lịch, vấn đề không phải là do thiếu tiền mà quan trọng là thiếu ý tưởng.

Sơn Ca (Tổng hợp)