Kết quả kiểm tra do Bộ Công thương chủ trì cho thấy việc khảo sát nước mắm của Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng (Vinastas) là không đảm bảo tính độc lập, tin cậy và minh bạch.

De nghi Vinastas cai chinh thong tin ve ket qua khao sat nuoc mam - Anh 1

Một cơ sở làm nước mắm

Ngày 8.11, Bộ Công thương đã công bố kết quả của đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đối với Vinastas do cơ quan này chủ trì cùng các Bộ Y tế, Khoa học - Công nghệ và Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam.

Kết quả cho thấy, mặc dù là hoạt động nhân danh Vinastas nhưng khi thực hiện không xây dựng đề án, kế hoạch khảo sát rõ ràng. Khảo sát chủ yếu do Chủ tịch và một số cá nhân thực hiện, nhiều khâu không được các cấp có thẩm quyền của Vinastas phê duyệt và giám sát. Ngoài ra, quá trình lấy (mua) mẫu thiếu tin cậy. Toàn bộ 150 mẫu đã mua không có hóa đơn theo quy định của Bộ Tài chính, chỉ có hóa đơn bán lẻ, hóa đơn bán hàng, bản kê bán hàng của nơi bán (89 mẫu); 61 mẫu chỉ có bảng kê do cán bộ đi mua tự lập; có sự không thống nhất trong quá trình mã hóa mẫu; một số mẫu không được mã hóa trước khi yêu cầu thử nghiệm.

Đáng chú ý, thông tin do Vinastas cung cấp cho thấy, hoạt động khảo sát được thực hiện dưới sự tài trợ từ tổ chức bên ngoài, vì vậy, đoàn kiểm tra cho rằng "không đảm bảo tính độc lập như quy định của luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đoàn kiểm tra nhận định, việc Vinastas đồng nhất khái niệm arsen nêu tại Quy chuẩn Việt Nam QCVN 8-2:2011/BYT với “thạch tín”, một chất cực độc, đồng thời khẳng định “95,65% số mẫu khảo sát có độ đạm từ 40 độ trở lên được đánh giá là hàm lượng thạch tín vượt ngưỡng quy định” là không đúng, không có cơ sở khoa học và gây nhầm lẫn, hoang mang cho người tiêu dùng.

"Đặc biệt, bài “Gần 85% mẫu nước mắm của 88 doanh nghiệp không đạt tiêu chuẩn” trên trang web của Vinastas ngày 18.10.2016 có nội dung: “104 (69%) mẫu nước mắm không đạt chỉ tiêu về arsen (thạch tín) - một loại á kim cực độc” là hoàn toàn không chính xác, không có căn cứ khoa học và pháp lý, gây hoảng loạn và bức xúc trong xã hội", Bộ Công thương nhấn mạnh.

Do vậy, theo Bộ Công thương, việc công bố thông tin sai lệch liên quan đến sản phẩm nước mắm của Vinastas có dấu hiệu vi phạm quy định của luật An toàn thực phẩm là “đăng tải, công bố thông tin sai lệch về an toàn thực phẩm, gây bức xúc cho xã hội hoặc thiệt hại cho sản xuất, kinh doanh”.

Căn cứ kết quả kiểm tra và các đánh giá nêu trên, Bộ Công thương đã báo cáo và kiến nghị Thủ tướng yêu cầu Vinastas cải chính công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng các nội dung thông tin sai lệch về khảo sát nước mắm gây hoang mang trong dư luận; kiểm điểm làm rõ trách nhiệm và xử lý theo điều lệ các cá nhân liên quan.

Cơ quan này cũng đề nghị giao Bộ Nội vụ xác minh, làm rõ tư cách pháp lý của Vinastas trong việc tham gia các hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ; tổ chức kiểm tra việc chấp hành Điều lệ đã được Bộ Nội vụ phê duyệt và có biện pháp chấn chỉnh kịp thời các tồn tại trong quá trình hoạt động của Vinastas.

Đề nghị khác được đưa ra là giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ Công thương xem xét xử lý các hành vi có dấu hiệu vi phạm của Vinastas theo quy định pháp luật.

Nguyên An