Kết luận của Bộ Công thương nhìn nhận việc xả lũ của thủy điện Hố Hô trong tình huống khẩn cấp là phù hợp với quy trình vận hành hồ chứa để tránh nguy cơ xảy ra sự cố lớn hơn cho vùng hạ du.

Bo Cong thuong: Thuy dien Ho Ho xa lu khan cap la… dung quy trinh - Anh 1

Xã Phương Mỹ, hạ du thủy điện Hố Hô vẫn ngập nặng sáng 16.10

Bộ Công thương vừa có báo cáo về việc kiểm tra vận hành xả lũ của các hồ thủy điện tại khu vực miền Trung trong đợt lũ giữa tháng 10 vừa qua theo yêu cầu của Thủ tướng, trong đó đáng chú ý là vấn đề thủy điện Hố Hô xả lũ có gây ngập cho hạ du hay không.

Tại bản báo cáo dài 15 trang vừa hoàn thành hôm qua (31.10), Bộ Công thương cho hay cơ quan này đã phối hợp với Bộ TN-MT tổ chức thanh, kiểm tra tại hiện trường, trao đổi với Bộ NN-PTNT, lãnh đạo UBND tỉnh Hà Tĩnh, huyện Hương Khê (hạ lưu đập thủy điện Hố Hô). Kết quả cho thấy, việc xả lũ của hồ chứa Hố Hô trong tình huống khẩn cấp đã làm gia tăng lưu lượng về hạ du trung bình khoảng 192 m3/s trong khoảng thời gian từ 17 giờ 30 ngày 14.10 đến 2 giờ ngày 15.10.

Đoàn kiểm tra thừa nhận điều này đã ảnh hưởng nhất định tới việc lũ về hạ du, đặc biệt là các xã ngay sau đập. “Tuy nhiên, việc xả lũ trong tình huống khẩn cấp là phù hợp với quy trình vận hành hồ chứa để tránh nguy cơ xảy ra sự cố lớn hơn cho vùng hạ du”, báo cáo nêu.

Cụ thể, về công tác vận hành hồ chứa thủy điện Hố Hô từ ngày 13 - 16.10, báo cáo liệt kê: Từ ngày 14.10, lũ về hồ lên nhanh từ mức 300 m3/s lúc 13 giờ và đạt đỉnh khoảng 1.843 m3/s 5 tiếng sau đó. Đến thời điểm khoảng 16 giờ 30 khi mực nước hồ ở cao trình 68 m, lưu lượng về hồ 1.700 m3/s thì tại mái đào vai phải đập xuất hiện sự cố sạt trượt, uy hiếp an toàn đối với các hạng mục Trạm biến áp 35 kV, máy phát điện dự phòng và nhà máy, nguy cơ gây mất điện, không mở được cửa van đập tràn khi lũ tăng, đe dọa an toàn đập .

Trong tình huống khẩn cấp đó, vào lúc 18 giờ 30, chủ đập đã chủ động vận hành đảm bảo an toàn công trình, mở hoàn toàn các cửa van đập tràn, vì vậy, đã gây ra lũ tập trung nhanh về hạ du. Từ thời điểm 18 giờ 30 khi lũ về hồ đạt đỉnh 1.843 m3/s cho đến 2 giờ ngày 15.10 khi lưu lượng về hồ 700 m3/s, các cửa van được mở hoàn toàn.

Sau thời điểm này, nhận thấy lũ về hồ giảm, qua đỉnh lũ, sự cố sạt trượt không còn khả năng gây mất an toàn cho công trình, nhà máy đã vận hành đóng dần các cửa van đập tràn để giảm lưu lượng xả, đảm bảo nhỏ hơn lưu lượng vào hồ.

Dù vậy, Bộ Công thương xác định, về trách nhiệm, Công ty cổ phần thủy điện Hồ Bốn (chủ đập thủy điện Hố Hô) chưa thực hiện đầy đủ, nghiêm ngặt các quy định tại quy trình vận hành về trách nhiệm thông tin, báo cáo. Bên cạnh đó, chủ đầu tư thông báo gửi đến các cơ quan liên quan chưa đầy đủ nội dung, chưa phù hợp với tình huống vận hành công trình.

Ngoài ra, việc kiểm tra các hạng mục công trình trước mùa mưa lũ chưa chi tiết và khả thi; chưa đánh giá được các tình huống mất an toàn có thể xảy ra trong mùa mưa bão (như sạt vai đập, sạt lở đường vận hành vào nhà máy phương tiện cơ giới không vào được, hư hỏng đường lên đập).

Do đó, trong báo cáo gửi Thủ tướng, Bộ Công thương kiến nghị xử lý vi phạm hành chính đối với Công ty cổ phần thủy điện Hồ Bốn trong lĩnh vực an toàn đập. Trường hợp tái phạm sẽ xem xét thu hồi giấy phép hoạt động điện lực.

Chí Hiếu