Giữa lúc Mỹ gần như rơi vào bế tắc trong “mớ bòng bong” ở Syria thì các thành phần diều hâu trong Quốc hội Mỹ đang thúc đẩy Nhà Trắng cân nhắc những lựa chọn hiếu chiến hơn ở quốc gia Trung Đông, từ việc thực hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa hành trình đến vùng cấm bay và thậm chí là cả phương án ám sát Tổng thống Bashar al-Assad.

Be tac, My se am sat Assad? - Anh 1

Tổng thống Assad

Trong một cuộc họp Quốc hội Mỹ diễn ra hồi cuối tuần, một đại diện cho nghị sĩ Doug Lamborn đã nêu ra phương án ám sát Tổng thống Assad. Đây là thông tin được 3 cá nhân có mặt trong phòng họp tiết lộ.

Vị đại diện được giấu tên đã đặt câu hỏi “Liệu có nên ám sát Tổng thống Assad” tại cuộc họp có 75 quan chức tham dự do Hội đồng Đối ngoại chủ trì. Chuyên gia nhận được câu hỏi là ông Philip Gordon – cựu điều phối viên Trung Đông của Nhà Trắng. Ông này đã bác bỏ ý tưởng, miêu tả đó là hành động bất hợp pháp và không hiệu quả, một quan chức Mỹ giấu tên cho hay.

“Câu trả lời của ông ấy về cơ bản là: ‘Đó là hành động vi phạm luật và sẽ không tạo ra sự khác biệt gì, bởi Nga vẫn có lợi ích ở Syria và người Iran vẫn có lợi ích ở Syria”, vị quan chức trên cho hay.

Theo một điều luật của Mỹ được đưa ra năm 1976, Tổng thống Gerald Ford khi đó đã công khai tuyên bố cấm thực hiện các vụ ám sát. Điều luật này được đưa ra sau khi có tin CIA cố tình tìm cách nhiều lần ám sát Chủ tịch Cuba Fidel Castro.

Một trợ lý của nghị sĩ Lamborn sau đó cho biết, “bất kỳ nội dung nào được thảo luận tại cuộc họp đều không phản ánh quan điểm của nghị sĩ Lamborn”. Khi được hỏi về câu hỏi ám sát mà một đại diện của ông Lamborn nêu ra, vị trợ lý này thừa nhận “điều đó đi ngược lại với chính sách của Mỹ. Rõ ràng, sẽ phải có một cơ hội thực sự lớn để có thể làm bất kỳ điều gì khác đi. Tôi không nghe thấy thông tin về việc chuyện đó được thảo luận một cách nghiêm túc”.

Sẽ ít có khả năng chính quyền mới của Mỹ thông qua phương án ám sát Tổng thống Assad nhưng giới lập chính sách đối ngoại của Mỹ sẽ ngày càng có xu hướng lựa chọn các giải pháp quân sự hiếu chiến hơn đối với cuộc khủng hoảng kéo dài gần 6 năm qua ở Syria. Chính quyền Mỹ đang bị gây sức ép mạnh mẽ để đưa ra những hành động quân sự mạnh tay hơn nhằm tạo áp lực đối với chính quyền Assad cũng như lực lượng Nga với hy vọng thúc đẩy một tiến trình chính trị.

Tuy nhiên, thậm chí nếu phương án ám sát ông Assad được chấp nhận, nó cũng chưa đựng rất nhiều nguy cơ và cạm bẫy khó ngờ tới.

“Tôi cho rằng, ám sát ông Assad chắc chắn sẽ gây ra sự hỗn loạn ở Damascus. Việc đó cũng không đồng nghĩa với sự sụp đổ của chính quyền và hơn nữa Nga cũng như Iran đang bảo vệ chặt chẽ cho ông Assad và gia đình ông này. Vì thế, phương án đó khó khả thi”, ông Andrew Bowen – một chuyên gia về Syria ở Trung tâm Wilson, nhận định. Ông Browen còn lo ngại nếu theo đuổi phương án tiêu diệt ông Assad sẽ đặt ra tiền lệ cho việc thực hiện những vụ ám sát các nhà lãnh đạo thế giới.

Cuộc nội chiến kéo dài gần 6 năm qua ở Syria - cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất thế giới hiện giờ theo Liên Hợp Quốc, tiếp tục chứng kiến cuộc đối đầu giữa hai cường quốc Nga và Mỹ. Dù hai nước này đang chung tay nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình cho cuộc chiến ở Syria nhưng mâu thuẫn giữa họ vẫn còn tồn tại, khiến nỗ lực này khó thành công.

Mỹ tiếp tục ủng hộ cho phe nổi dậy Syria và muốn lật đổ chính quyền Tổng thống Assad. Về phần mình, Moscow kiên quyết phản đối đồng minh Assad và được cho là hậu thuẫn cho quân đội Syria chống lại các phe nhóm nổi dậy cũng như các lực lượng khủng bố. Trong khi Nga dường như đang thắng lợi ở chiến trường Syria thì Mỹ và liên quân lại đang loay hoay, bế tắc không biết giải quyết cuộc khủng hoảng ở quốc gia Trung Đông theo hướng nào.

Kiệt Linh (tổng hợp)