Nằm trong chuỗi sự kiện 'Chạm nghề phố cổ 2026', hành trình trải nghiệm 'Theo dấu sơn ta' không chỉ tôn vinh giá trị truyền thống mà còn cho thấy cách thức phát huy tiềm năng di sản để phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Trong dòng chảy mỹ thuật đương đại Việt Nam, chất liệu sơn mài luôn giữ một vị trí đặc biệt: vừa gắn liền với truyền thống Á Đông, vừa mang khả năng sáng tạo vô tận. Giữa muôn vàn tìm tòi của thế hệ họa sĩ trẻ, Chu Thu vừa khai thác theo lối hoài cổ vừa biến hóa, thổi vào đó một sức sống mới.
Bộ sưu tập 'Ngựa Gióng' của Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Nguyễn Tấn Phát như một cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện tại, giữa chất liệu cổ truyền và hơi thở đương đại.
Chào năm Bính Ngọ 2026, bộ sưu tập sơn mài 'Gióng' gồm 2.026 tác phẩm độc bản được sáng tác tại làng cổ Đường Lâm, lấy cảm hứng từ hình tượng Thánh Gióng – biểu tượng của tinh thần quật cường và sức mạnh cộng đồng.
Hiển hiện bằng chứng một tướng Mông Nguyên đã bị giết trên đoạn sông gần bến Bình Than (Lục Đầu, Bắc Ninh) vào thế kỷ 13: Cây kiếm chỉ huy còn nguyên vỏ sơn then này vớt cùng một ngọn giáo đời Trần còn nguyên cán và một thanh gươm Mông Nguyên khác nữa...
Ngày 14/12, tại Mơ Art Space (Hà Nội) đã khai mạc triển lãm 'Dưới lớp thời gian' của nghệ sĩ Nguyễn Xuân Lục, nơi chất liệu sơn mài được thể hiện trên mặt tranh và mở rộng sang hình thái điêu khắc.
Nghề sơn mài ở Hạ Thái vừa gắn với chiều sâu lịch sử, vừa phản ánh sự đổi mới, sáng tạo không ngừng của người thợ Việt Nam trước những biến chuyển của đời sống đương đại.
Cuộc sống hiện đại đã nhanh chóng làm mất đi những kỹ năng bản địa, ngay cả với những người trẻ tuổi trong cộng đồng các dân tộc ở vùng cao nước ta. Việc duy trì các cuộc thi bắn nỏ mỗi dịp lễ tết ở miền núi đã góp phần gìn giữ truyền thống và kỹ năng độc đáo của họ.
Tôi nghĩ nhiều độc giả sẽ có cả tò mò lẫn băn khoăn về câu chuyện 'nỏ thần' liên quan đến An Dương Vương, Cao Lỗ, Trọng Thủy, Mỵ Châu cách nay trên hai ngàn năm. Buổi 'Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất' hôm nay sẽ phần nào làm rõ câu chuyện ấy.
Hiện vật khảo cổ học bằng gỗ, có hình như chiếc cuốc cầm tay, mà chúng tôi thảo luận trong bài này được xuất lộ sớm nhất trong cuộc khai quật Châu Can năm 1973-1974. Sau đó, chúng thường thấy trong các mộ thân cây khoét rỗng Đông Sơn, gần nhất tại Yên Bắc (Hà Nam cũ), do Bùi Văn Liêm khai quật năm 2001, hiện còn ngâm bảo tồn tại Bảo tàng tỉnh Hà Nam (cũ).
Cho đến nay chưa có bao kiếm Đông Sơn nào còn nguyên vẹn do phần lớn chúng được làm từ chất liệu có nguồn gốc hữu cơ như gỗ, xương, ngà, da... Tuy nhiên, nếu khai quật thận trọng vẫn dễ dàng nhận ra hầu hết các thanh kiếm Đông Sơn đều có một phần ốp bao bằng gỗ hay gỗ sơn then hoặc bọc da thú... đã bị mủn nát theo thời gian, chỉ còn hằn lại vết in trên tầng gỉ sắt của phần lưỡi.
Trong một góc nhỏ yên tĩnh của làng nghề Hạ Thái ở Thường Tín (Hà Nội), Dũng Dị Studio đã trở thành điểm đến không thể bỏ qua với những ai yêu mến nghệ thuật sơn mài truyền thống Việt Nam. Đằng sau cánh cửa gỗ mộc mạc ấy là câu chuyện đầy cảm hứng của nghệ nhân Trần Công Dũng - người đã dành cả thanh xuân để đưa tinh hoa sơn mài Việt ra thế giới.
Nép mình trong một góc yên bình của làng Hạ Thái, huyện Thường Tín, Hà Nội, Dũng Dị Studio đã trở thành điểm đến đầy sức hút với những ai yêu mến nghệ thuật sơn mài truyền thống Việt Nam. Đằng sau cánh cửa gỗ giản dị ấy là câu chuyện truyền cảm hứng của nghệ nhân Trần Công Dũng - người đã dành cả thanh xuân để gìn giữ và phát triển tinh hoa sơn mài Việt, đưa nghệ thuật này vươn xa ra thế giới.
Cuốn sách 'Trò chuyện với hội họa' vừa ra đời nhân kỷ niệm 20 năm ngày thành lập Gallery39, như kỷ niệm đẹp trong hành trình một người họa sĩ không chỉ vẽ cho mình mà còn luôn hướng lòng 'yêu để hiểu và hiểu để yêu'.
Trong lịch sử mỹ thuật hiện đại Việt Nam, hội họa sơn mài là một trong những hình thức thể hiện hoàn toàn mới, ra đời vào khoảng thập niên 30 của thế kỷ trước, khởi đầu với tên tuổi của Trần Quang Trân (1900-1969).
Nguyen Van He's Art Barracks vừa là không gian sáng tác, vừa là tổ ấm của gia đình nghệ sĩ sinh hoạt hàng ngày. Cũng chính nơi này, nghệ sĩ Nguyễn Văn Hè – chủ nhân của không gian đã cho ra đời rất nhiều tác phẩm nghệ thuật trên nền chất liệu do anh sưu tập được từ tàn tích của chiến tranh.
Tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp đang diễn ra Triển lãm Tranh, sản phẩm sơn mài. Hoạt động do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm chủ trì phối hợp với Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp, Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp và các đơn vị tổ chức.
Hoạt động 'Quảng bá, tuyên truyền thương hiệu sơn mài Việt Nam và Triển lãm tranh, sản phẩm sơn mài' vừa được khai mạc vào tối 14/9/2024.
40 tác phẩm của các họa sĩ, nghệ sĩ tiêu biểu đang hoạt động nghiên cứu, sáng tác gắn với chất liệu sơn mài truyền thống của Việt Nam được trưng bày tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp, số 19 rue Albert 75013 Paris từ ngày 14 – 20/9.
Tiền thân của làng sơn mài Hạ Thái (Thường Tín, Hà Nội) là làng nghề chuyên sơn son thếp vàng đồ dùng của vua chúa, với bề dày truyền thống gần 300 năm.
Ít ai nghĩ rằng ngôi nhà nhỏ nằm sâu trong ngõ 19 phố Lò Đúc (phường Phạm Đình Hổ, quận Hai Bà Trưng) nhuốm màu thời gian lại là xưởng sản xuất những tác phẩm da độc đáo, cá tính và đầy chất nghệ thuật.
Những khoảnh khắc quê hương đẹp rực rỡ và xúc cảm tràn trề đầy ngập trái tim được họa sĩ Dương Thị Thúy Hiền ghi lại trong những bức tranh sơn mài lộng lẫy.
Không ít nhà nghiên cứu có thể hình dung được rằng, trong khung cảnh văn hóa tiền sơ sử thời Đông Sơn 2.500 năm trước, tổ tiên ta đã từng chế tạo và sử dụng khá phổ biến chất liệu sợi tơ tằm và dệt nên những tấm lụa rất mịn mỏng dùng trong trang phục và tạo nền cho những sản phẩm sơn then cao cấp. Và buổi 'rì rầm' hôm nay, tôi dành cho những bất ngờ ấy khi phát hiện nhiều bằng chứng khảo cổ cụ thể về tơ lụa Đông Sơn.
Làng nghề Hạ Thái từ lâu đời đã nổi tiếng với nghề sơn mài truyền thống, mỗi năm sản xuất hàng triệu sản phẩm đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Tranh sơn mài là loại hình nghệ thuật truyền thống có sức hấp dẫn bền bỉ trong hội họa Việt Nam và cần được bảo tồn, phát huy hơn nữa bởi thế hệ trẻ.
Trong bố cục chung của chuỗi bài về Đông Sơn trên báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) vào thứ Năm mỗi tuần mang tên 'Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất', dung lượng dành cho phần nghề mộc với đỉnh cao mỹ thuật nằm ở đồ sơn then dự kiến có 5 bài, sau đó sẽ là câu chuyện của vải sợi, trang phục. Và hôm nay, tôi sẽ cùng các bạn dạo vòng hai, cũng là vòng cuối cùng dành cho nghệ thuật sơn then.
Chúng ta đã dừng lại khá lâu với những thợ Đông Sơn vẽ và nặn tượng để chế ra những sản phẩm đồng thau trang trí đẹp. Cũng phải thôi, vì trên 90% đồ mỹ thuật Đông Sơn để lại đến ngày hôm nay là trên đồ đồng mà! Nhưng trong thực tế đời sống Đông Sơn, lao động nghệ thuật gắn vào các đồ vật hàng ngày không chỉ có trên đồ đồng mà chiếm tỷ trọng cao ở trên những vật dụng bằng gỗ, tre nứa và vải sợi nữa.
Mừng xuân Giáp Thìn 2024, họa sĩ trên cả nước đã cùng khoe tài, dâng đời nhiều họa phẩm xuất sắc trong các triển lãm mỹ thuật.
Với 46 tác phẩm tranh sơn mài của nhiều tác giả, triển lãm 'Chào xuân 2024' được khai mạc từ ngày 31/1 đến 29/2 tại Trung tâm nghệ thuật Văn Lang số 114 Mai Hắc Đế, Hà Nội.
Với 46 tác phẩm tranh sơn mài của nhiều tác giả, triển lãm 'Chào xuân 2024' được khai mạc chiều nay (31-1), tại Trung tâm nghệ thuật Văn Lang (số 114 Mai Hắc Đế, Hà Nội), đã mang đến những câu chuyện thú vị về nghệ thuật sơn mài truyền thống.
Chiều 31/1, tại Trung tâm nghệ thuật Văn Lang (tầng 6A - Tòa nhà Hoàng Thành, 114 Mai Hắc Đế, Hà Nội) đã khai mạc triển lãm tranh sơn mài 'Chào Xuân 2024'.
Đang trong độ 'chín' nhất về nghề, họa sĩ Khổng Đỗ Duy quyết định làm triển lãm cá nhân 'Ký ức không phôi pha', để gửi gắm ký ức về những điều xưa cũ, đưa phong vị Tết vào giữa 'hơi thở' của cuộc sống hiện đại.
Tôi bắt đầu đi tìm vỏ trấu in trong gốm và hạt gạo cháy từ 1978, khi tham gia làm thư ký đề tài nông nghiệp sớm Việt Nam của Viện Khảo cổ học. Tôi đã phát hiện trấu in trong xương gốm ở Đông Tiến, Làng Vạc, An Sơn, tìm hạt gạo cháy trong thành Xương Giang... Kỹ sư Nguyễn Xuân Hiển và cố GS Đào Thế Tuấn giúp tôi nghiên cứu các hạt lúa đó.
Đây là khu vực địa quân sự trọng yếu của Đại Việt đương thời, từng diễn ra hội nghị Diên Hồng quyết 'Sát Thát' đầu năm1285.
Sau loạt bài về thế giới trẻ em Đông Sơn, chúng ta sẽ cùng bắt đầu đến với thế giới người lớn Đông Sơn. Đương nhiên, phân chia đầu tiên là phân chia giới tính. Nếu trong thế giới trẻ em việc phân định giới tính còn khó khăn cả về xương cốt, hình thể, cả về tùy táng và đồ chơi, thì ở người lớn điều đó có một số lối thoát.
Tiếp theo bài Chuyện từ những ngôi mộ táng trẻ em thời Đông Sơn trên TT&VH số thứ Năm tuần trước, chuyên mục kỳ này sẽ trở lại với 2 trường hợp mộ trẻ em nữa do tôi và đồng nghiệp trực tiếp khai quật và nghiên cứu năm 2004 tại Hà Nam và 2007 tại Thanh Hóa.
Từ 9 – 13/6 tại Lunet Art Galerie, Hà Nội diễn ra Triển lãm 'AMBER 3 Tính cách 1 Đam mê' dành cho cộng đồng yêu nghệ thuật tranh sơn mài Amber với hơn 30 tác phẩm của 3 nghệ sĩ tài năng Claudie Vân, Ekkehard Altenburger và Đinh Ngọc Cảnh.
AMBER nghĩa tiếng Anh là màu hổ phách, đồng thời nó cũng là tên gọi một loại nhựa cây lâu năm hóa thạch có màu nâu vàng, ánh cam và còn được sử dụng như một loại đá quý. Trong mỹ thuật phương Tây, AMBER được coi là chất liệu và màu sắc quý, thậm chí một số cung điện sử dụng amber để trang trí nội thất được coi là báu vật quốc gia.
TS Nguyễn Việt, Giám đốc Trung tân tiền sử Đông Nam Á vừa cho biết: Tận bây giờ tôi mới đủ bằng chứng kết luận lô vũ khí ngư dân vớt ở vùng sông nước Bình Than (Hải Dương) chuyển đến cho tôi giữa tháng 11-2022 là thuộc vũ khí thời Trần/ Nguyên thế kỷ 13.
Gần như bức nào của Trần Quốc Long cũng có một đám mây. 'Nhân vật' mây và những người đàn bà cùng bay, cùng trôi. Một biểu tượng, một ẩn ý gì đằng sau 'người mây' ấy chăng? Triển lãm cá nhân Như mây liêu xiêu trưng bày 22 bức tranh sơn mài của Trần Quốc Long diễn ra ngày 16/12/2022 tại Alpha Art station, 271/5 Nguyễn Trọng Tuyển, TP.HCM
Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao, Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng, các Hiệp hội làng nghề và các đơn vị, cá nhân liên quan tổ chức khai mạc triển lãm 'Sản phẩm sơn mài Việt Nam' ngày 28-11 tại TP. Đà Nẵng. Triển lãm mở cửa đến ngày 4-12 tại không gian Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng.