Một quan chức Lầu Năm Góc đã ngầm thừa nhận Mỹ hầu như không thể làm gì để ngăn chặn Trung Quốc xây đảo nhân tạo phi pháp, quân sự hóa và kiểm soát toàn bộ Biển Đông, theo tài liệu mật do Wikileaks công bố.

WikiLeaks: My khong the ngan Trung Quoc kiem soat Bien Dong? - Anh 1

Nhà chứa máy bay Trung Quốc xây phi pháp trên đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của VN

Trong một báo cáo mật do ông John Hamre, chủ tịch Ủy ban Chính sách Quốc phòng của Lầu Năm Góc soạn thảo, kêu gọi Hải quân Mỹ ngay lập tức khôi phục chiến dịch tuần tra đảm bảo tự do hàng hải ở Biển Đông nhằm ngăn chặn Trung Quốc độc chiếm tuyến đường thủy chiến lược ở Biển Đông, theo trang tin Washington Free Beacon ngày 26.10.

WikiLeaks vừa công bố thêm hàng loạt email của John Podesta, chủ tịch ban vận động tranh cử của ứng viên tổng thống Hillary Clinton (đảng Dân chủ), trong đó có tài liệu mật này.

Báo cáo có tựa đề “Đánh giá của chủ tịch Ủy ban Chính sách Quốc phòng - Hoạt động xây đảo nhân tạo của Trung Quốc ở Biển Đông” được ông Stuart Eizenstat, ủy viên Ủy ban Chính sách Quốc phòng gửi cho ông Jake Sullivan, một cố vấn chính sách cấp cao của bà Clinton, và ông Podesta.

Trong email, Eizenstat giải thích ông gửi tài liệu này vì Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có chuyến thăm Mỹ vào cuối tháng 9.2015 và theo yêu cầu của bà Clinton. “Trung Quốc sẽ quân sự hóa các đảo nhân tạo xây dựng ở Biển Đông, và Mỹ hầu như không thể làm gì để ngăn chặn hành động này”, ông Eizenstat nhấn mạnh trong email gửi ngày 25.9.2015.

Ông Eizenstat cho hay Ủy ban Chính sách Quốc phòng đề xuất chính quyền Tổng thống Barack Obama kết hợp chiến lược ngoại giao, quân sự, kinh tế để ngăn chặn Trung Quốc kiểm soát toàn bộ Biển Đông. “Hải quân Mỹ nên khôi phục chiến dịch tuần tra đảm bảo tự do hàng hải càng sớm càng tốt, và trước khi Trung Quốc quân sự hóa hoàn toàn các đảo nhân tạo, để thiết lập một nguyên tắc mà chúng ta xem là vùng biển quốc tế. Chúng tôi biết có sự đồng thuận rất lớn về đề xuất này, nhưng các quan chức cấp cao của Nhà Trắng lại không đồng tình”, theo ông Eizenstat.

Báo cáo của ông Hamre còn đề xuất Mỹ phải điều động lực lượng quân sự để ngặn chặn hoạt động bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông, đồng thời Washington phải cảnh báo Bắc Kinh rằng Mỹ sẽ có phản ứng mạnh mẽ nếu Trung Quốc không dừng hoạt động xây đảo nhân tạo.

Tuy nhiên, Ủy ban Chính sách Quốc phòng không nêu chi tiết vì sao Nhà Trắng tạm ngừng hoạt động tuần tra đảm bảo tự do hàng hải của Hải quân Mỹ ở Biển Đông từ năm 2012 và mãi cho đến tháng 10.2015 mới khôi phục trở lại sau khi bị Quốc hội Mỹ gây áp lực.

“Trung Quốc lên kế hoạch làm chuyện đã rồi để kiểm soát hoàn toàn Biển Đông vì lợi ích chính trị lẫn kinh tế. Những hoạt động của Trung Quốc là một động thái chiến lược nhằm củng cố sự thống lĩnh của nước này và hạ thấp sức ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực”, ông Hamre viết trong báo cáo.

WikiLeaks: My khong the ngan Trung Quoc kiem soat Bien Dong? - Anh 2

Nhóm tàu chiến Mỹ hoạt động trên Biển Đông ngày 24.10.2016. Bên trái là tàu đổ bộ USS Germantown nhận tiếp tế từ tàu dầu UNSN Walter S. Diehl, bên phải là tàu đổ bộ USS Bonhomme Richard

Các quan chức quốc phòng Mỹ tiết lộ các quan chức cấp cao trong chính quyền ông Obama phản đối hoạt động tuần tra đảm bảo tự do hàng hải vì cho rằng đây là hành động gây hấn và có thể phá hoại quan hệ Mỹ - Trung Quốc.

Sau khi ông Tập kết thúc chuyến thăm Mỹ vào cuối tháng 9.2015, đến ngày 27.10.2015, Hải quân Mỹ khôi phục chiến dịch tuần tra đảm bảo tự do hàng hải, điều tàu chiến áp sát đảo nhân tạo Trung Quốc xây phi pháp ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam sau khi Lầu Năm Góc trình lên Quốc hội Mỹ một báo cáo nội bộ về tình hình Biển Đông. Lần tuần tra đảm bảo tự do hàng hải thứ hai diễn ra vào tháng 1.2016, gần những đảo Trung Quốc chiếm đóng phi pháp ở quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ vì sao chiến dịch tuần tra đảm bảo tự do hàng hải lại tạm ngừng từ tháng 1.2016 cho đến hồi tuần rồi, khi đó tàu khu trục USS Decatur của Hải quân Mỹ tuần tra gần các đảo bị Trung Quốc chiếm đóng phi pháp ở Hoàng Sa, theo Washington Free Beacon.

Trong năm qua, Trung Quốc đã đưa tên lửa phòng khôngvà diệt hạm ra Hoàng Sa, điều tàu chiến và cho máy bay dân sự đáp thử xuống đường băng phi pháp xây trên đảo nhân tạo ở Trường Sa.

Ban vận động tranh cử của bà Clinton từ chối xác nhận liệu những email của ông Podesta do WikiLeaks công bố là thật. Còn ông Eizenstat thì không xác nhận với Washington Free Beacon về thông tin kể trên.

Người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ Emily Horne chỉ nói: “Tổng thống Obama đã nhấn mạnh Mỹ sẽ tiếp tục hoạt động hàng hải và hàng không, và hoạt động ở bất cứ nơi nào luật pháp quốc tế cho phép, ở Biển Đông và bất cứ nơi nào trên thế giới”.

Phúc Duy