Cuối cùng, sau hơn 20 năm đi đòi công bằng và danh dự cho bản thân, gia đình về thửa đất bị chính quyền huyện Lục Nam, xã Tiên Hưng và thị trấn Đồi Ngô thu hồi không thỏa đáng cùng với sự vào cuộc quyết liệt của Báo TN&TM thì ngày 18/10/2016 vừa qua, Thanh tra tỉnh Bắc Giang đã chỉ ra hàng loạt sai phạm của các cá nhân, tổ chức liên quan tới việc thu hồi đất của gia đình ông Lê Văn Dinh, thương binh hạng 4/4, nhiễm chất độc da cam ở thị trấn Đồi Ngô, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.

Vu thuong binh nang hon 20 nam di doi dat o Bac Giang: Thanh tra tinh ket luan hang loat sai pham - Anh 1

Báo cáo của Thanh tra tỉnh Bắc Giang gửi Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Giang.

Tùy tiện, vi phạm pháp luật gây hậu quả khó khắc phục

Đó là nội dung báo cáo số 95/BC-TTr ngày 18/10/2016 của Thanh tra tỉnh Bắc Giang gửi UBND tỉnh Bắc Giang và Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Giang về hàng loạt sai phạm nghiêm trọng khi thu hồi đất của gia đình bà Nguyễn Thị Thanh (chồng là ông Lê Văn Dinh).

Báo cáo nêu rõ: “Từ việc xử lý hộ bà Nguyễn Thị Thanh (chồng là ông Lê Văn Dinh) lấn chiếm đất, đến việc hợp thức hóa quyền sử dụng đất ở (diện tích thu hồi của hộ bà Thanh) để cấp GCNQSD đất cho hộ ông Trường, ông Đô và việc tạm thu GCN, việc làm thủ tục cho ông Đô sau đó là các hộ chuyển nhượng đất của các cơ quan chức năng có liên quan của UBND huyện Lục Nam và UBND xã Tiên Hưng, UBND thị trấn Đồi Ngô có biểu hiện tùy tiện, vi phạm pháp luật về quản lý đất đai, gây hậu quả khó khắc phục được.

Cũng chính việc thu hồi đất của hộ đang sử dụng có nhu cầu được giao đất để “hợp thức” cho 02 hộ chưa sử dụng đất gây nên sự mất công bằng giữa công dân với công dân đã dẫn tới sự khiếu kiện phức tạp, kéo dài. Không những vậy còn làm mất lòng tin của nhân dân với chính quyền.

Chính vì vậy, tổ công tác kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh xử lý cán bộ vi phạm, chỉ đạo UBND huyện Lục Nam “Xem xét có giải pháp giải quyết về quyền lợi (xét giao đất ở) tương xứng cho hộ bà Thanh, ông Dinh và vận động công dân chấm dứt khiếu kiện”.

Vu thuong binh nang hon 20 nam di doi dat o Bac Giang: Thanh tra tinh ket luan hang loat sai pham - Anh 2

Thanh tra tỉnh kết luận UBND huyện Lục Nam và UBND xã Tiên Hưng, UBND thị trấn Đồi Ngô có biểu hiện tùy tiện, vi phạm pháp luật về quản lý đất đai, gây hậu quả khó khắc phục được.

Tuy nhiên, sau đó UBND huyện Lục Nam lại chỉ giao cho gia đình bà Thanh, ông Dinh một lô đất 81m2 (trong khi đất bị thu hồi nằm ở mặt đường thị trấn Đồi Ngô, có diện tích 229,6m2) tại khu đồng Rãng, thôn Già Khê Làng, xã Tiên Hưng và phải nộp tiền sử dụng đất. Sau khi biết được thông tin này và lên UBND huyện làm việc thì gia đình bà Thanh chỉ thống nhất phương án được giao đất ở và chấm dứt khiếu kiện nhưng phải giao đất có vị trí tương đương, bằng số diện tích đã thu hồi của gia đình bà trước đó và không phải nộp tiền sử dụng đất.

Theo báo cáo mới nhất của UBND huyện Lục Nam thì đề nghị trên của bà Thanh, UBND huyện chưa đáp ứng được. UBND huyện đang tiếp tục xem xét, tìm biện pháp giải quyết vụ việc. Hiện nay, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang là ông Nguyễn Văn Linh đang chỉ đạo UBND huyện tập trung xem xét giải quyết vụ việc xong trong năm 2016.

Quả bóng “trách nhiệm” bị đá đến khi nào?

Trước đó như chúng tôi đã phản ánh, ông Lê Văn Dinh (70 tuổi, trú tại thị trấn Đồi Ngô, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang), một thương binh nặng phản ánh về việc gia đình ông bị UBND huyện Lục Nam ra quyết định thu hồi đất trái pháp luật, không có cơ sở. Theo ông Dinh, vợ chồng ông được mẹ vợ cho một thửa đất rộng 229,6m2 tại xã Tiên Hưng (nay là thị trấn Đồi Ngô – huyện Lục Nam) từ những năm 1975. Quá trình mua bán, cho tặng được các bên xác nhận trên tờ Giấy biên nhận lập ngày 05/6/1975 thể hiện có sự mua bán, cho tặng giữa người chủ đất và bố vợ ông Dinh và được người dân sinh sống ở đó làm chứng. Sau đó, vợ chồng ông Dinh đã xây dựng nhà cửa, sinh sống ổn định và đóng thuế đầy đủ.

Vu thuong binh nang hon 20 nam di doi dat o Bac Giang: Thanh tra tinh ket luan hang loat sai pham - Anh 3

Hai vợ chồng người thương binh mong mỏi pháp luật sẽ được thực thi nghiêm minh, các cơ quan chức năng xử lý có tình có lý, trả lại đất và nhà cho họ.

Đến năm 1993, sau khi có chủ trương của nhà nước về việc cấp GCNQSDĐ. Gia đình ông Dinh cũng làm hồ sơ để xin địa phương cấp giấy chứng nhận. Tuy nhiên, UBND xã Tiên Hưng không xác nhận và ra các văn bản cưỡng chế, thu hồi đất của vợ chồng ông Dinh để giao cho người khác. Không đồng ý về việc này nên vợ chồng ông Dinh đã kéo nhau đi khiếu nại.

Ngày 02/7/1994 phòng Thủy lợi – Giao thông – Xây dựng huyện Lục Nam đã ban hành công văn số 53 CV/TL kết luận việc UBND xã Tiên Hưng lấy đất của hộ gia đình bà Thanh, ông Dinh là chưa có cơ sở. Đồng thời, yêu cầu UBND xã Tiên Hưng và gia đình ông Dinh phải giữ nguyên hiện trạng. Gia đình ông Dinh vẫn được phép quản lý và có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các quy định của nhà nước.

Vậy nhưng, không hiểu vì sao đến ngày 20/12/2001, UBND huyện Lục Nam lại ra Quyết định số 1012/QĐ-CT, hủy bỏ mọi giấy tờ liên quan đến đất của nhà ông Dinh với lý do vợ ông là bà Thanh dùng giấy tờ này để “lăng mạ cán bộ, coi thường chính quyền địa phương, gây mất trật tự công cộng”.

Vài ngày sau, UBND huyện Lục Nam tiếp tục ban hành Quyết định số 1092/QĐ–CT, ngày 31/12/2001 về việc thu hồi đất của vợ chồng ông Dinh; giao cho hộ gia đình ông Nguyễn Văn Trường (em trai của ông Nguyễn Văn Thụ - Chủ tịch UBND xã Tiên Hưng lúc bấy giờ) và ông Trịnh Văn Đô sử dụng với lý do ông Trường và ông Đô đã nộp tiền sử dụng đất vào ngân sách xã từ những năm 1992 - 1994(?!). Đồng thời, cũng tại quyết định trên, UBND huyện Lục Nam nêu ra một lí do khác để thu hồi của vợ chồng ông Dinh đó là “xây dựng vi phạm luật đất đai”.

Sau đó, ông Nguyễn Đức Đăng – Phó chủ tịch UBND huyện Lục Nam lúc bấy giờ (nay là Chánh văn phòng UBND tỉnh) đã ký quyết định cấp sổ đỏ cho ông Nguyễn Văn Trường và ông Trịnh Văn Đô. Biết được thông tin này, vợ chồng ông Dinh tiếp tục kiên trì đi khiếu nại từ huyện lên đến tỉnh rồi ra Trung ương nhưng không có kết quả.

Vu thuong binh nang hon 20 nam di doi dat o Bac Giang: Thanh tra tinh ket luan hang loat sai pham - Anh 4

Báo cáo số 65 của UBND huyện Lục Nam đã bị bà Thanh, ông Dinh phản đối vì không đảm bảo quyền lợi của gia đình.

Điển hình đó là báo cáo số 65/BC – UBND do ông Giáp Văn Ơn – Phó chủ tich UNBD huyện Lục Nam ký ngày 14/4/2016 gửi UBND tỉnh Bắc Giang về tình hình giải quyết vụ việc của vợ chồng ông Dinh. Theo đó, mặc dù UBND huyện Lục Nam cho rằng ông Lê Văn Dinh không có cơ sở để đòi sở hữu mảnh đất 229,6m2 tại ngã tư thị trấn Đồi Ngô nhưng thực hiện sự chỉ đạo của ông Lại Thanh Sơn – Phó CT UBND tỉnh Bắc Giang thì UBND huyện Lục Nam đã ra phương án xét giao một lô đất có diện tích 81m2 ở địa điểm khác cho gia đình ông Dinh do hai vợ chồng “thường xuyên” có mặt tại trụ sở tiếp công dân các cấp, để phản ánh về việc thu hồi đất của gia đình(?!).

Không đồng ý với cách giải quyết như vậy, gia đình bà Thanh đã yêu cầu UBND huyện Lục Nam phải giao một lô đất có vị trí tương đương, bằng với diện tích đã bị thu hồi là 229.6m2. Tuy nhiên cho đến nay, không hiểu vì huyện Lục Nam thiếu đất hay vì lí do gì mà UBND huyện này vẫn không “tìm được” lô đất nào phù hợp để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của bà Thanh, ông Dinh.

Vu thuong binh nang hon 20 nam di doi dat o Bac Giang: Thanh tra tinh ket luan hang loat sai pham - Anh 5

Chân dung người thương binh nặng hạng 4/4 có hai con bị nhiễm chất độc da cam từ bố mòn mỏi hơn 20 năm đi đòi đất.

Với giọng nói ngẹn ngào, ông Dinh cho biết: “Tôi năm nay đã quá già rồi, không biết sống được bao lâu nữa mà đi đòi đất. Các cơ quan chức năng cứ kéo dài thời gian như thế này thì càng làm tôi khổ tâm. Thửa đất mẹ tôi để lại, vợ chồng tôi tôn tạo biết bao công sức mồ hôi, vậy mà nay muốn đòi lại cũng khó quá”.

Nhưng điều khiến tôi rất bức xúc đó là chính quyền các cấp mặc dù đều cho rằng việc khiếu kiện, khiếu nại của tôi là hoàn toàn không có cơ sở nhưng tại sao lại đồng ý cấp cho tôi một thửa đất khác (diện tích 81m2) với lý do vợ chồng tôi “thường xuyên” có mặt tại trụ sở tiếp công dân các cấp, điều đó liệu có thuyết phục được hay không?. Bởi nếu ai cũng đi khiếu kiện lâu năm như tôi mà cũng được cấp đất, thì không hiểu các lãnh đạo các cấp ở tỉnh Bắc Giang lấy đâu ra đất mà làm như vậy(?!). Chính vì thế tôi cương quyết không nhận phần đất "bố thí", nếu tôi sai thì bảo tôi sai, tôi đúng thì phải trả đầy đủ diện tích đất.

Vu thuong binh nang hon 20 nam di doi dat o Bac Giang: Thanh tra tinh ket luan hang loat sai pham - Anh 6

Tổng cục Quản lý Đất đai yêu cầu sở TN&MT tỉnh Bắc Giang báo cáo vụ việc trước ngày 31/7/2016, tuy nhiên đã quá thời hạn trên nhưng sở TN&MT vẫn không có Văn bản trả lời với lí do.

Trước đó, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý Đất đai (Bộ Tài nguyên và Môi trường) là ông Đào Trung Chính đã ký công văn số 1138/TCQLĐĐ-VP gửi Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Bắc Giang đề nghị kiểm tra nội dung được Báo TN&MT đăng tải trong loạt bài viết “Vụ thương binh nặng hơn 20 năm đòi đất”. Đồng thời đề nghị Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Bắc Giang xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật. Báo cáo kết quả về Tổng cục Quản lý đất đai trước ngày 31/7/2016 để báo cáo Bộ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà. Tuy nhiên quá thời hạn trên, Sở TN&MT tỉnh Bắc Giang chỉ báo cáo bằng “miệng” (theo lời của CVP sở TN&MT tỉnh Bắc Giang) với Tổng cục Quản lý Đất đai chứ không gửi Văn bản báo cáo kết quả.

Câu hỏi đặt ra là với báo cáo mới nhất của Thanh tra tỉnh Bắc Giang về vụ việc này thì những cá nhân, tập thể nào phải chịu trách nhiệm về việc "tùy tiện, vi phạm pháp luật gây hậu quả khó khắc phục", trực tiếp đẩy cả gia đình người thương binh già phải lặn lội, vất vả hơn 20 năm trời đi tìm công lý cho chính mình và hai người con bị nhiễm chất độc da cam của họ?

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin về vụ việc.

Theo Bích Động - Yên Thế/Tài Nguyên & Môi Trường