Hai cấp tòa đều tuyên chị Vũ Thị Trang được quyền nuôi con, nhưng hơn một năm qua, người mẹ trẻ ấy vẫn mỏi mòi chờ đợi trong vô vọng. Trong khi đó, nhiều chuyên gia pháp lý nhận định, hành vi cố tình giữ con của người chồng đủ yếu tố cấu thành tội hình sự.

Vu ba me tre doi quyen nuoi con sau ly hon: Du yeu to xu ly hinh su - Anh 1

Những lá đơn mà chị Trang đã gửi đi khắp nơi để mong Chi cục THADS quận Đống Đa thực thi bản án. Ảnh: PV

Tòa xử mẹ được nuôi con

Nhiều ngày qua, chị Vũ Thị Trang (SN 1984, trú tại phường Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa, Hà Nội) phải bỏ việc để đi gõ cửa các cơ quan chức năng với mong muốn cơ quan thi hành án thực hiện bản án của tòa để chị được quyền nuôi con. Cầm hàng chục lá đơn trên tay, chị Trang nghẹn ngào: “Tôi chỉ mong được đón con về nuôi dưỡng, chăm sóc. Mẹ mong được ở bên con, nuôi con, tòa án đã phân xử rõ ràng vậy mà sao ước muốn ấy lại khó thực hiện đến thế?”.

Theo lời kể của chị Trang, năm 2007, chị sinh bé trai đặt tên là H.N.M. Do mâu thuẫn trong cuộc sống, năm 2011, vợ chồng chị có đơn ly hôn gửi TAND quận Đống Đa. Bản án Số 37/2012/LHST ngày 22/6/2012 của TAND quận Đống Đa xử cho anh H.A.T (chồng chị Trang) được quyền nuôi cháu M.

Cho rằng mình bị ngăn cản khi gặp con, tháng 1/2013, chị Trang có đơn gửi tòa án xin thay đổi quyền nuôi con. Ngày 14/8/2015, TAND quận Đống Đa có bản án Số 30/2015/HNGĐ– ST chấp nhận yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn. Không đồng ý với phán quyết của bản án sơ thẩm, anh T đã kháng cáo toàn bộ bản án. Ngày 24/11/2015, TAND TP Hà Nội đã đưa ra xét xử phúc thẩm. HĐXX phúc thẩm nhận định, chị Trang có việc làm, có thu nhập và nơi ở ổn định. Trong khi đó, anh T đã có gia đình riêng, có con riêng và phải đi làm ca nên điều kiện chăm sóc con gặp khó khăn. Từ căn cứ trên, HĐXX phúc thẩm bác đơn kháng cáo của anh T, giữ nguyên bản án sơ thẩm Số 30/2015/HNGĐ- ST của TAND quận Đống Đa.

Sau phán quyết của tòa phúc thẩm, chị Trang như cởi được nút thắt trong lòng, chờ mong ngày Chi cục Thi hành án dân sự (THADS) quận Đống Đa thực hiện bản án để chị được đón con về nuôi dưỡng. Vậy nhưng hơn 1 năm qua, chị Trang vẫn chưa đón được con trai về chung sống với mình. Chị Trang cho biết, ngày 31/5 vừa qua, chấp hành viên của Chi cục THADS quận Đống Đa cùng các ban, ngành liên quan đã có mặt tại nhà anh T để thi hành án nhưng không thành công. Bức xúc về việc quyền nuôi con không được đáp ứng, nhiều tháng qua, chị Trang đã mang đơn đi gõ cửa các cơ quan chức năng chỉ để mong cơ quan THADS quận Đống Đa thực hiện đúng phán quyết của tòa.

Để tìm hiểu những khiếu nại của chị Trang, chúng tôi đã tìm đến Chi cục THADS quận Đống Đa nhưng cán bộ của đơn vị này nói lãnh đạo đang đi vắng nên chưa thể đưa ra câu trả lời. Trong khi đó, ông Lê Quang Tiến, Cục trưởng Cục THADS Hà Nội cho biết, đã nắm được sự việc khiếu nại của chị Trang, nhưng do đang bận họp nên chưa thể trả lời cụ thể.

Đủ yếu tố xử lý hình sự

Theo luật sư Nguyễn Thu Anh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), khi bản án của tòa có hiệu lực pháp luật thì anh T có nghĩa vụ giao con cho chị Trang được quyền nuôi dưỡng. Điều 45 Luật THADS 2014 quy định: “Thời hạn tự nguyện thi hành án là 10 ngày, kể từ ngày người phải thi hành án nhận được quyết định thi hành án hoặc được thông báo hợp lệ quyết định thi hành án”. Tuy nhiên, trong trường hợp này, bản án tuyên ngày 24/11/2015 nên đã hết thời hạn để anh T tự nguyện thi hành án. Do đó, chị Trang có thể gửi đơn yêu cầu thi hành án đến Chi cục THADS quận Đống Đa (thời hiệu yêu cầu thi hành án là 05 năm, kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật, người được thi hành án, người phải thi hành án có quyền yêu cầu cơ quan THADS có thẩm quyền ra quyết định thi hành án). Ngoài ra, chị có thể tự mình hoặc nhờ người khác yêu cầu thi hành án bằng hình thức nộp đơn trực tiếp hoặc gửi qua bưu điện hoặc trình bày bằng lời nói.

Luật sư Nguyễn Thu Anh cho biết: “Nếu anh T không tự nguyện chấp hành thì Cơ quan Thi hành án sẽ tiến hành việc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại Điều 120 Luật THADS sửa đổi bổ sung năm 2014. Theo đó: “Chấp hành viên ra quyết định buộc giao người chưa thành niên cho người được giao nuôi dưỡng theo bản án, quyết định. Trước khi cưỡng chế giao người chưa thành niên cho người được giao nuôi dưỡng, Chấp hành viên phối hợp với chính quyền địa phương, tổ chức chính trị - xã hội tại địa phương đó thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án. Trường hợp người phải thi hành án hoặc người đang trông giữ người chưa thành niên không giao người chưa thành niên cho người được giao nuôi dưỡng thì Chấp hành viên ra quyết định phạt tiền, ấn định thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định phạt tiền để người đó giao người chưa thành niên cho người được giao nuôi dưỡng. Hết thời hạn đã ấn định mà người đó không thực hiện thì Chấp hành viên tiến hành cưỡng chế buộc giao người chưa thành niên hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự về tội không chấp hành án”.

Hy vọng rằng, các cơ quan chức năng của quận Đống Đa sớm vào cuộc để nguyện vọng chính đáng của chị Trang sớm trở thành hiện thực.

Luật sư Nguyễn Thu Anh cho biết: “Việc anh T cố tình chống đối thi hành án thì tùy vào mức độ vi phạm, anh này có thể phải chịu trách nhiệm hình sự được quy định tại Điều 304 Bộ luật Hình sự sửa đổi bổ sung năm 2009 về tội không chấp hành án: Người nào cố ý không chấp hành bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật mặc dù đã bị áp dụng biện pháp cưỡng chế cần thiết, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm, hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm...”.

Nguyễn Hằng

Báo Gia đình và Xã hội cập nhật tin tức trong ngày liên tục, mới nhất