Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) Tối cao đã chỉ ra các cơ quan tố tụng của Hà Nội chưa làm đúng chức trách trong việc thu thập chứng cứ, tài liệu, dẫn tới việc sai lệch hồ sơ khiến anh Vũ Ngọc Dương bị kết án bằng... một bộ hồ sơ giả. Trao đổi với Đại Đoàn Kết, Luật sư Bùi Đình Ứng cho rằng, cần xem xét truy cứu trách nhiệm những cá nhân có liên quan trong vụ án.

Luật sư Bùi Đình Ứng

Thưa luật sư, ông đánh giá như thế nào về vụ án Vũ Ngọc Dương đang được dư luận đặc biệt quan tâm hiện nay?

Bây giờ còn quá sớm để có thể nói rằng việc anh Vũ Ngọc Dương bị các cơ quan tố tụng khép tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” là oan hay không oan. Bởi lẽ, sau khi VKSND Tối cao ra kháng nghị Giám đốc thẩm, còn phụ thuộc vào việc Hội đồng Thẩm phán có chấp nhận xử giám đốc thẩm hay không. Ngay cả khi xử giám đốc thẩm thì cũng còn phải căn cứ vào phán quyết thì mới có thể khẳng định việc vô tội hay có tội của anh Dương.

Tuy nhiên, căn cứ vào những tình tiết của vụ án, tôi có thể khẳng định ngay rằng các cơ quan tố tụng của Hà Nội đã vi phạm nghiêm trọng các quy tắc điều tra, truy tố, xét xử được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật. Cụ thể, việc CQĐT không tiến hành thu giữ các quyển phiếu thu chi gốc của 2 Công ty Đức Khuê và CODICO để làm căn cứ đối chiếu với 2 phiếu chi được viết trên giấy than (liên 2) mà người tố cáo anh Dương đã nộp, là chưa làm đủ quy trình mà pháp luật quy định.

Mặt khác, theo như kháng nghị của VKSND Tối cao, ngay từ khi CQĐT tống đạt quyết định khởi tố bị can, anh Dương đã liên tục kêu oan vậy nhưng sau khi được thông báo gia đình đã nộp tiền khắc phục hậu quả, nếu khai nhận sẽ được tại ngoại thì anh Dương lại thú tội là điều mà CQĐT phải xem xét kỹ lưỡng. Tôi tiếc rằng thay vì xem xét lại trình tự khởi tố điều tra, Công an Hà Nội lại mặc nhiên coi lời nhận tội của anh Dương là một trong hai căn cứ để khép tội.

Như ông nói thì rõ ràng CQĐT chưa tuân thủ nghiêm quy trình điều tra, song để kết tội anh Vũ ngọc Dương thì không chỉ có lời khai nhận của anh này, mà còn có kết luận giám định của Phòng Kỹ thuật hình sự (PC54) Công an TP Hà Nội, ông nghĩ sao về điều này?

Đây chính là vấn đề. Ngay từ khâu trưng cầu giám định của Công an huyện Đông Anh đã không đúng khi mà chỉ có 2 phiếu chi viết trên giấy than chứ không phải là bản gốc. Thôi thì CQĐT trưng cầu chưa đầy đủ, nhưng lẽ ra PC54 là cơ quan chuyên trách thì phải biết thế nào là đủ, thế nào là tuân thủ đúng quy định của pháp luật. Ở đây, PC54 vẫn tiến hành giám định các phiếu chi liên 2 là vi phạm quy định về giám định kỹ thuật hình sự. Tôi cho rằng việc sai lệch kết quả giám định bắt nguồn chính từ đây.

Vậy VKSND TP Hà Nội, TAND TP Hà Nội và TAND Tối cao phải chịu trách nhiệm gì trong vụ án này, thưa ông?

Tôi xin khẳng định ngay là tất cả các cá nhân, tổ chức có liên quan đến vụ án này đều phải chịu trách nhiệm nếu thực sự anh Vũ Ngọc Dương bị oan. Theo Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước, trong vụ án này, TAND Tối cao xử phúc thẩm vẫn tuyên anh Vũ Ngọc Dương có tội. Vậy nếu anh Dương vô tội thì TAND Tối cao chính là cơ quan phải chịu trách nhiệm bồi hoàn danh dự cũng như vật chất cho anh này. Song, đó là trách nhiệm bồi hoàn, còn trách nhiệm của các cơ quan tố tụng khi làm sai lệch hồ sơ (hoặc vô tình, hoặc cố ý) đều phải xem xét mức độ vi phạm để xử lý trách nhiệm.

Ở đây, nếu anh Vũ ngọc Dương bị oan thật, thì không chỉ TAND Tối cao phải bồi thường, mà các cơ quan tố tụng của Hà Nội như CQĐT, VKSND và TAND TP Hà Nội đều phải có trách nhiệm với tư cách là người cầm cân nảy mực, gìn giữ công lý. Tôi cho rằng, các cơ quan chức năng cần xem xét một cách nghiêm túc nguyên nhân dẫn đến việc sai lệch hồ sơ trong vụ án Vũ Ngọc Dương, đó là nguyên nhân non kém nghiệp vụ hay có sự "quen biết” giữa điều tra viên với người tố cáo, sự "đồng thuận” giữa TA, VKS với CQĐT? Từ đó mà có hình thức xử lý vụ án đúng với bản chất của nó, mang lại niềm tin cho nhân dân về sự nghiêm minh của pháp luật.

Trân trọng cảm ơn luật sư!

Lê Anh Đức (thực hiện)