Lão Vàng Và Chờ (85 tuổi) và người vợ là Vàng Mỳ Gia (71 tuổi) người dân tộc La Hủ, xã Pa Vệ Sử, huyện Mường Tè - Lai Châu sống cô độc dưới chân núi Pu Si Lung ở độ cao 2.800m so với mặt nước biển từ rất nhiều năm nay. Ở đơn giản, nên cái ăn của vợ chồng cũng giản tiện lắm, chỉ có muối, rau rừng cộng với cơm trắng...

Hai ngày băng rừng lội suối

Đoàn chúng tôi lên đồn biên phòng Pa Vệ Sử đề đạt nguyện vọng đi biên giới, các chiến sĩ nơi đây tỏ ra ái ngại cho chúng tôi bởi muốn đến được nơi ở của hai con người đặc biệt này phải mất 2 ngày đường băng suối, vượt dốc mới đến nơi.

Vo chong 'nguoi rung' duoi chan Pu Si Lung, song bang muoi, rau rung va... - Anh 1

Lão Vàng Và Chờ và vợ sống tách biệt với thế giới bên ngoài mấy chục năm nay

Từ bản Sín Chải A men theo lối mòn chuột chạy qua rừng rậm mà đi. Anh Lý Phu Cà, người địa phương - chuyên dẫn các đoàn “phượt” đi chinh phục đỉnh núi Pu Si Lung (cao 3.083m) chia sẻ, hai cụ này đã già lắm rồi. Nếu không có những chiến sĩ biên phòng đi qua đó, có khi cả năm họ chẳng gặp người nào ở đây.

Đến trưa ngày thứ hai, khi chúng tôi vượt qua con dốc “3 tiếng” là chạm đỉnh núi - nơi sinh sống của người rừng. Nghe có tiếng người lạ, lão Chờ vội ra mở cửa.

Ngôi nhà hay nói chính xác hơn là một túp lều của lão nằm bên sườn của đỉnh núi Pu Si Lung. Trong nhà đồ vật rất giản tiện. Cái bếp lửa chụm lại 3 ông đầu rau bằng đá. 4 khúc gỗ to bằng cột nhà đang cháy dở. Mấy cái xoong vứt chỏng chơ. Gian lều luôn nhuộm màu khói bếp.

“Tôi ở đây với vợ. Vợ đang vào rừng đuổi trâu. Tôi ở nhà nấu cơm. Ở đơn giản, nên cái ăn của vợ chồng cũng giản tiện lắm. Nhà có muối và rau rừng cộng với cơm trắng. Bao năm qua, vợ chồng tôi vẫn chỉ ăn có vậy”, lão Chờ nói qua lời phiên dịch của anh Lý Phu Cà.

15 lần sinh nở

Vợ chồng Vàng Và Chờ có tới 15 lần sinh nở, nhưng chỉ có 3 người con của lão còn sống. Suốt mấy chục năm qua, vợ chồng lão đã dắt díu nhau sống ở rừng, tách hẳn với thế giới văn minh.

Lão Chờ kể, dân tộc lão là người La Hủ hay còn gọi là người Lá Vàng. Cả tộc người sống quanh năm suốt tháng trong rừng.

Vo chong 'nguoi rung' duoi chan Pu Si Lung, song bang muoi, rau rung va... - Anh 2

Căn nhà của vợ chồng lão Vàng Và Chờ

Họ không định cư ở một nơi cố định mà sống theo kiểu du canh du cư. Trai tráng săn bắn, phụ nữ trẻ em ngày ngày vào hái rau rừng, quả rừng về ăn. Mỗi khi trời tối, họ vào rừng chặt cây, lấy lá chuối làm mái nhà.

Đêm đốt lửa, mọi người ngồi xung quanh bếp lửa ngủ. Sau mỗi ngày qua đi, họ lại chuyển đi nơi khác ở. Chiếc lều dựng đêm qua, lá úa vàng là họ đã lại dựng ngôi nhà nơi khác. Bao đời sống ở rừng, chết ở rừng nên đôi chân của tộc người La Hủ đã in dấu khắp các cánh rừng nơi cuối trời Tây Bắc.

Nhớ về một thời tộc người mình ăn hang ở lỗ khiến lão Chờ trở về những ngày đầy hoài niệm. Nhờ ở rừng mà cánh nam giới người La Hủ rất thạo trèo đèo, lội suối và săn bắn. Lão Chờ còn kể, xưa đất này muông thú còn nhiều vô kể. Đêm buông xuống tiếng hổ gầm, sói tru không còn là sự lạ. Năm lão lên 6 tuổi, đôi chân lão đã cùng mọi người trong dòng tộc đi săn khắp các cánh rừng. Lão Chờ có biệt tài bắn cung và phi lao rất giỏi. Đời lão đã hạ sát không biết bao muông thú. Giờ nghĩ lại, lão cũng thấy rợn người.

Dường như những câu chuyện mà lão Chờ kể về miền đất của rừng già này chưa bao giờ vơi. Tiếng lão thì thầm bên bếp lửa như lời của tổ tiên của lão từ ngàn xưa truyền về. Lại nhắc đến cái đêm trăng đối mặt với ông ba mươi đó, tôi có hỏi lão: Nếu hổ tấn công lão sẽ làm gì? Lão Chờ cười lớn, đôi mắt tràn ngập niềm vui và lòng tràn ngập tự tin. Lão Chờ bảo, người La Hủ chúng tôi leo cây nhanh. Tôi không sợ, vì các cụ tôi bảo, nếu gặp cường địch là thú dữ, mình bỏ chạy là chúng sẽ có cớ ăn thịt mình. Cách tốt nhất là đối diện với nó với thái độ không nao núng. Nếu nó có tấn công, chỉ trong nháy mắt tôi có thể trèo ngay lên cây to ven suối.

Vo chong 'nguoi rung' duoi chan Pu Si Lung, song bang muoi, rau rung va... - Anh 3

Hiếm khi nhà lão Chờ có người thăm nom

85 năm qua, lão Chờ đã sống ở đất này chứng kiến bao sự biến thiên của trời đất. Đặc biệt là sự biến động của tộc người La Hủ. Lão kể, trẻ con sinh ra nơi này cũng có sự chọn lọc tự nhiên. Đứa nào khỏe khắc sống, đứa nào chết cũng là chuyện chọn lọc của trời đất thôi.

Ai sống được sẽ vô cùng khỏe tựa như thứ cây cổ thụ đã bám chặt rễ vào đất này, không gì có thể xoay chuyển được. Đời lão đã bao lần phải đào hố chôn cất người thân của mình, nhưng chưa bao giờ lão nao núng trước cuộc sống ở rừng. Lão Chờ bảo, đời lão như định mệnh gắn với rừng rồi, không khác được.

Vợ chồng lão Chờ đến với nơi biên ải này cũng như là một duyên phận. Cách đây 20 năm, vợ chồng lão sống ở bản Sín Chải B. Cái bản ở tít trên núi cao được gọi là “bản chết” vì mùa đông ở nơi đó chẳng động vật nào sống được do giá rét và gió dữ.

Cũng như bao cặp vợ chồng người La Hủ khác, từ khi rời cuộc sống ở rừng về định cư ở bản, họ gặp bao khó khăn. Họ vốn quen với việc săn bắn, hái lượm, giờ định cư một chỗ phải trồng cây, chăn nuôi, thời gian đầu quả là cực hình.

Cuộc sống vất vả cứ lần hồi trôi qua, năm 15 tuổi khi lão đủ sức căng cánh cung lớn mà bố truyền lại, lão đã lấy vợ. Người bạn đời của lão cũng là cô bé người La Hủ tên là Vàng Mỳ Gia. Trai gái người La Hủ đến với nhau như một lẽ tự nhiên của việc phải duy trì lòi giống. Vợ chồng lão Chờ cũng vậy. Suốt mấy chục năm sống cùng nhau, bà Gia đã 15 lần sinh nở.

Vo chong 'nguoi rung' duoi chan Pu Si Lung, song bang muoi, rau rung va... - Anh 4

Tuy nhiên, đến giờ chỉ có 3 người con của vợ chồng lão còn sống. Chúng định cư ở bản Sín Chải B. Vợ chồng lão quen thói ở rừng, nên đã từ biệt con cái vào rừng sống vừa thỏa sở thích, họ vừa lùa đàn trâu vào rừng chăn dắt cho dễ. Những năm trước đây, vợ chồng lão còn ở gần bản. Sau mỗi năm, vợ chồng lão lại tiến sâu về phía đỉnh núi Pu Si Lung. Và giờ họ định cư trên đỉnh dốc Trại Bò.

Sống giữa nơi không điện, không đường, không hàng xóm, không một phương tiện giải trí và nhiều cái không nữa, nhưng vợ chồng lão rất tâm đầu ý hợp. Mỗi tháng lão Chờ có trách nhiệm về bản gùi mắm, muối lên lán ở. Lão Chờ kể, lão đi từ sáng đến tối mịt thì về đến bản. Sáng sớm hôm sau, lão lại một mình lầm lũi vượt rừng, băng suối về lán ở. Suốt mấy chục năm sống giữa chốn núi rừng, lão Chờ hầu như không bị ốm. Riêng bà Gia vợ lão mấy năm gần đây sức khỏe yếu hơn. Thi thoảng bà vẫn phải về bản nhờ con cái đi xin thuốc điều trị chứng nhức đầu.

Trước lúc chúng tôi chào ạm biệt, lão Chờ có bảo, tôi sinh ra ở rừng và cũng sẽ chết ở rừng vậy.

Hổ to hơn trâu, ngựa cũng chờn lão Chờ

Lão Chờ kể, có lần mình lão đi săn dưới chân núi Pu Si Lung bỗng gặp một con hổ lớn. Con hổ vằn to như con trâu, dài hơn cả con ngựa đang đủng đỉnh uống nước bên bờ suối Nậm Xừ Lường.

Lão Chờ không hề nao núng, tay lão cầm cây lao được làm bằng cây gỗ rắn chắc, dài 2,5m. Người và hổ nhìn nhau gầm gừ bên dòng suối Nậm Xừ Lường. Hai cái bóng in trên mặt suối như những pho tượng bất động. Khi đó lão Chờ không hề chớp mắt.

Con hổ thấy lão không hề run sợ và cũng không có ý thối lui. Đôi mắt vằn đỏ của ông ba mươi tỏ ra vô cùng tức tối vì đã gặp phải địch thủ đáng gờm. Nó không dám tấn công lão Chờ.

Người và hổ nhìn nhau không bên nào động thủ, cuối cùng con hổ gầm lên một tiếng làm dậy sóng dòng suối Nậm Xừ Lường rồi quay đầu bỏ đi.