Trong cuộc tranh luận trực tiếp lần thứ hai, tỷ phú Trump đã gây sốc khi tuyên bố việc tìm cách "bỏ tù bà Hillary Clinton" sẽ là việc đầu tiên ông làm nếu đắc cử. Cùng phân tích về tính...khả thi của nó.

Ty phu Trump co du quyen luc day ba Clinton vao tu neu dac cu? - Anh 1

Ánh mắt như muốn "ăn sống nuốt tươi" bà Clinton của tỷ phú Trump trong cuộc tranh luận trực tiếp lần 2

Với một cuộc tranh luận sôi nổi như giữa tỷ phú Trump và bà Clinton, có quá nhiều khoảnh khắc có thể được chọn, nhưng sốc nhất vẫn là khi ông Trump tuyên bố sẽ "bỏ tù bà Clinton" bằng cách chỉ đạo mở một cuộc điều tra vụ email cá nhân của bà sau khi đắc cử.

Tuyên bố "xanh rờn" của ƯCV đảng Cộng hòa ngay lập tức gây sốt, đặc biệt là với những người ủng hộ ông. Họ hô vang khẩu hiệu "nhốt bà ta lại" trong các buổi vận động tranh cử từ đó tới nay. Tuy vậy, giới tư pháp Mỹ lại chỉ trích rất gay gắt tuyên bố này.

Không phải Tổng thống Mỹ có thể muốn làm gì cũng được

Cựu Tổng chưởng lý Eric Holder cho biết, việc một ƯCV tuyên bố hùng hồn rằng sẽ "ra lệnh cho Bộ Tư pháp/FBI hành động theo mệnh lệnh của mình" là một điều hết sức nguy hiểm, bởi đơn giản một vị Tổng thống Mỹ không có cái đặc quyền ấy.

"Ở Mỹ, chúng ta không đe dọa sẽ bỏ tù đối thủ chính trị", ông Holder nhấn mạnh.

Giáo sư Henry Chambers thuộc Đại học Luật Richmond cho biết mọi chuyện không đơn giản như những gì tỷ phú Donald Trump nghĩ.

"Ông ấy có thể khởi đầu bằng việc đề xuất với Bộ Tư pháp về việc mở một cuộc điều tra. Tuy nhiên cái suy nghĩ ông ấy có thể tự mình quyết định thì thật điên rồ. Chưa kể chính ông ta có thể sẽ phải đối mặt với việc bị cáo buộc".

Giáo sư Chamber nhấn mạnh rằng ông không quá quan tâm đến câu nói trên của Trump, bởi bản thân ông cho rằng nhiều khả năng Trump sẽ không thể chiến thắng.

Kịch bản "trả đũa" khả dĩ nhất nếu Trump đắc cử

Trên thực tế, bà Clinton đã bị FBI mở cuộc điều tra và kết luận rằng bà xử lý thông tin mật một cách bất cẩn, nhưng không phải hành vi phạm tội.

Nếu Trump có thể giành chiến thắng ngoạn mục, ông có thể chỉ định Chris Christie - người phản đối gay gắt bà Clinton, lên làm Tổng chưởng lý, rồi từ đó tìm cách chỉ định một công tố viên đặc biệt cho trường hợp của bà.

"Quyết định của FBI không loại trừ khả năng về việc mở lại điều tra về vụ việc của bà Clinton", một cựu luật sư chính phủ giấu tên cho biết. "FBI trước đó đã kết luận rằng đó không phải là một vụ việc hình sự. Nhưng dưới một chính quyền mới, hoàn toàn có thể có áp lực từ phía trên".

Ty phu Trump co du quyen luc day ba Clinton vao tu neu dac cu? - Anh 2

Phó Tổng thống Spiro Agnew sau khi đưa ra quyết định từ chức vào năm 1973

Nếu công tố viên đặc biệt phát hiện thấy đủ bằng chứng để đưa ra một bản cáo trạng, bà Clinton có thể, về lý thuyết, bị đưa ra xét xử trước một bồi thẩm đoàn, và nếu bị kết án, thẩm phán sẽ quyết định mức án cho bà.

Tuy nhiên kịch bản như vậy cho một chính trị gia cấp cao như bà Clinton là rất khó xảy ra, vị luật sư trên cho biết.

Vào năm 1967, Phó tổng thống Spiro Agnew từng thừa nhận trốn thuế và nộp đơn từ chức theo một thỏa thuận với bộ Tư pháp nhằm tránh việc phải ngồi tù. Kết quả sau cùng là ông chỉ bị kết án 3 năm tù treo và khoản tiền phạt 10.000 USD.

"Thông thường các vụ như vậy sẽ không dẫn tới một phiên tòa", vị luật sư bổ sung. "Nhưng tôi không thể loại trừ một khả năng cực nhỏ rằng điều đó có thể xảy ra".

Theo luật pháp Hoa Kỳ hiện tại, vị Tổng chưởng lý có thể tương đối tự do trong việc bổ nhiệm một công tố viên đặc biệt nếu họ cho rằng một cuộc điều tra hình sự là cần thiết, hoặc nếu bộ Tư pháp không thể thực hiện được nó một cách độc lập.

Ty phu Trump co du quyen luc day ba Clinton vao tu neu dac cu? - Anh 3

Lịch sử nước Mỹ đã chứng minh, rất khó có thể đưa một chính trị gia "cỡ bự" như bà Clinton vào tù

Ông Curt Levey, Giám đốc điều hành Quỹ FreedomWorks lại phủ nhận tuyên bố "bỏ tù bà Clinton" của ông Trump, cho rằng đó chỉ là một "đòn phản công" bộc phát nhất thời giữa lúc cuộc tranh luận đang căng thẳng.

"Bất kể bạn nghĩ gì về Donald Trump, tôi không tin rằng ông ấy thực sự nghĩ rằng mình sẽ đưa bà Clinton vào tù. Tổng thống không có quyền bỏ tù bất cứ ai cả, và người ở địa vị như bà Clinton thường không phải đi tù ngay trong lần đầu phạm tội".

"Đúng là Tổng thống Bush đã trực tiếp đẩy được các chiến binh của đối phương vào nhà tù Guantanamo, nhưng không thể nào có thể coi bà Clinton là quân thù được", ông Levey bổ sung.

Biểu hiện cho thấy Donald Trump là một nhà độc tài?

Mặc dù không mang tính thực tế và hợp lý về mặt pháp luật, câu nói của tỷ phú Trump vẫn gây sửng sốt tại Mỹ và trên toàn Thế giới, làm gợi nhớ đến hành động bỏ tù các đối thủ chính trị của những nhà độc tài.

Ông David Maraniss, một nhà văn, nhà báo cho biết: "Trump giống như một tên độc tài trong buổi tranh luận. Khẳng định của ông ấy về việc bà Hillary sẽ bị bỏ tù nếu mình lên làm Tổng thống, và lời đe dọa sẽ chỉ đinh một công tố viên đặc biệt ngay sau khi lên nắm quyền, là chính xác những gì bạn có thể nghe hoặc thấy ở những chế độ độc tài toàn trị tồi tệ nhất trên Thế giới, là chính xác những gì mà nền dân chủ Mỹ được tạo ra để ngăn chặn. Ông ta dường như chẳng có hiểu biết gì về hiến pháp và luật pháp".

"Càng sốc hơn nữa khi tuyên bố trên trùng khớp với các lời đe dọa trước đó của ông ấy về việc sử dụng quyền hành của mình để áp đặt giới truyền thông, ra quy định giới hạn nhập cư dựa trên tôn giáo", ông Maraniss nói thêm. "Tự do Tôn giáo, tự do báo chí dường như là điều hoàn toàn xa lạ với ông ấy".

Ty phu Trump co du quyen luc day ba Clinton vao tu neu dac cu? - Anh 4

Donald Trump ngày càng "ra dáng" một tên độc tài?

Ông David Coltart, một thành viên phe đối lập, cựu bộ trưởng tại Zimbabwe lại so sánh Trump với Robert Mugabe, nhà lãnh đạo từng nắm quyền tại quốc gia châu Phi này với "bàn tay sắt" trong suốt 36 năm.

"Trump cho thấy những điểm giống nhau đáng báo động với Mugabe. cả hai bọn họ đều là người mị dân. Mugabe dùng luật như vũ khí, chứ không phải công cụ để thực thi công lý. Trump dường như cũng có ý định như vậy".

Ông Tendai Biti, cựu Bộ trưởng Tài chính Zimbabwe và từng là một tù nhân chính trị, bổ sung thêm: "Tôi nghĩ Donald Trump đang kéo nền chính trị Hoa Kỳ xuống vực thẳm, 'sâu' hơn cả nhiều nước châu Phi vốn bị thống trị bởi những kẻ độc tài".

Tuấn Ngọc (Theo Guardian)