Chị Hòa trúng 2 tờ vé số với giải thưởng giá trị 200 triệu đồng. Sau khi hoàn tất mọi thủ tục lãnh thưởng thì đại lý bảo hết tiền chờ ngày hôm sau đến nhận. Chiều hôm đó chị Hòa bị kẻ gian trộm mất ví có bỏ 2 tờ vé số bên trong. Công ty xổ số nhất quyết không trả tiền với lý do không còn vé gốc.

Lỗi từ công ty xổ số

Ngày 16.6, TAND Q.Thanh Khê (Đà Nẵng) xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự theo đơn kiện của bà Nguyễn Thị Hòa (SN 1987, trú P.Mỹ An, Q.Ngũ Hành Sơn, TP.Đà Nẵng). Bà Hòa khởi kiện đòi tiền đối với Công ty TNHH một thành viên Xổ số kiến thiết Quảng Nam (xổ số Quảng Nam).

Theo đó, bà Hòa mua 2 tờ vé số có số 214628 và 414628 trị giá 10 ngàn đồng/vé, được phát hành bởi Công ty xổ số Quảng Nam (ngày phát hành vé là 22.9.2015, ngày mở thưởng 22.9.2015) thời hạn lĩnh thưởng 30 ngày từ ngày mở thưởng.

Bà Hòa đã trúng giải thưởng phụ đặc biệt trị giá dự thưởng 100 triệu/vé với số mở thưởng giải đặc biệt là 514628. Đến 10 giờ 30 ngày 29.9.2015, bà Hòa đến văn phòng đại diện Công ty xổ số Quảng Nam tại Đà Nẵng để làm thủ tục đăng ký nhận thưởng. Tại đây bà Trần Thị Thu Loan, nhân viên của văn phòng đã thực hiện đầy đủ thủ tục kiểm tra và hướng dẫn bà Hòa đăng ký nhận thưởng đúng quy định. Sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký lãnh thưởng, do văn phòng đại diện chưa có tiền sẵn mà phải chờ công ty ở Quảng Nam chuyển tiền ra nên bà Loan hẹn bà Hòa vào ngày hôm sau 30.9 đến để nhận tiền trúng thưởng, đồng thời trả lại hai vé số và điền đầy đủ thông tin người trúng thưởng vào mặt sau.

Chiều 29.9, bà Hòa bị kẻ gian lấy mất ví tiền trong đó có 2 tờ vé số trúng thưởng nêu trên. Ngay khi mất trộm bà Hòa đã báo cáo cho công an Q.Ngũ Hành Sơn để thụ lý điều tra. 16 giờ 30 ngày 29.9, công an Q.Ngũ Hành Sơn làm việc tại trụ sở văn phòng Công ty xổ số Quảng Nam tại Đà Nẵng về việc mất 2 tờ vé xổ số trúng thưởng của bà Hòa và đề nghị trưởng văn phòng này lập tức thông báo các đại lý tại Đà Nẵng và 14 chi nhánh, văn phòng đại diện trên 14 tỉnh miền Trung-Tây Nguyên được biết, nếu phát hiện có người đến đăng ký lĩnh thưởng bằng hai tờ vé số của bà Hòa thì thông báo cho công an Ngũ Hành Sơn để kịp thời xử lý.

Hết thời hạn 30 ngày kể từ ngày mở thưởng 22.9.2015, không có bất kỳ cá nhân nào đến làm thủ tục nhận thưởng bằng 2 tờ vé số có thông tin cá nhân bà Hòa ở mặt sau.

Mặc dù thống nhất với nội dung mà bà Hòa trình bày nhưng Công ty xổ số Quảng Nam cho rằng ngoài quy định về điều kiện của vé số, số lĩnh thưởng quy định tại điều 31, thông tư 75/2013/TT-BTC ngày 14.6.2013 của Bộ Tài chính không có bất kỳ quy định ngoại lệ nào để trả thưởng trong trường hợp khách hàng không còn vé trúng thưởng. Do đó, công ty không thể thực hiện việc trả thưởng theo yêu cầu đơn khởi kiện của nguyên đơn.

Tòa sơ thẩm khẳng định việc bà Hòa trúng giải thưởng phụ đặc biệt là có thật, bà Hòa đã làm đúng thủ tục để nhận thưởng và đã được nhân viên của chi nhánh Công ty xổ số Quảng Nam xác thực và hướng dẫn thực hiện đúng quy trình để làm hồ sơ nhận thưởng. Tuy nhiên do chưa có tiền trả thưởng mà phải chờ công ty tại Quảng Nam chuyển tiền ra nê việc thanh toán cho bà Hòa phải hẹn đến ngày hôm sau.

Việc bà Hòa mất cắp tài sản trong đó có 2 tờ vé số cũng là sự việc có thật, cơ quan công an đã thụ lý điều tra và xác nhận. Và cho đến nay Công ty xổ số Quảng Nam xác nhận chưa có ai ngoài bà Hòa đăng ký lĩnh thưởng đối với 2 tờ trúng thưởng trên.

Công ty xổ số Quảng Nam xác nhận toàn bộ sự việc đúng như lời trình bày của nguyên đơn nhưng không có hướng giải quyết do quy định của điều 31 thông tư 75 không hiệu chỉnh việc mất vé hay những trường hợp bất khả kháng sau khi hoàn tất các thủ tục nhận thưởng.

Tòa tuyên nửa vời?

Tòa sơ thẩm Q.Thanh Khê cho rằng xét về yếu tố lỗi, việc bà Hòa không nhận được giải thưởng trong ngày 29.9.2015 do chi nhánh Công ty xổ số Quảng Nam chưa có sẵn tiền và hẹn bà Hòa đến ngày hôm sau, mặt khác tại thời điểm đăng ký lĩnh thưởng, nhân viên của chi nhánh Công ty xổ số Quảng Nam tại Đà Nẵng không thu hồi 2 vé số trúng thưởng theo mẫu đăng ký lĩnh thưởng được phát hành từ Công ty xổ số Quảng Nam để lưu trữ cùng với vé xổ số là không đúng với quy định tại điều 35 thông tư 75/2013/BTC nên Công ty xổ số Quảng Nam cũng có một phần lỗi trong thực hiện thủ tục đăng ký lĩnh thưởng cho người trúng thưởng.

Việc bà Hòa mất trộm 2 vé trúng thưởng là do yếu tố khách quan ngoài ý muốn của bà Hòa nhưng bà Hòa cũng có lỗi trong việc quản lý vé số trúng thưởng.

Do đó, Hội đồng xét xử đã tuyên chấp nhận một phần yêu cầu đơn kiện buộc bị đơn trả cho nguyên đơn một nửa số tiền trúng thưởng, là 100 triệu đồng. Tòa cho rằng các bên đều có lỗi nên yêu cầu tính lãi chậm thanh toán của nguyên đơn (3 triệu đồng) là không có cơ sở để chấp nhận. Bị đơn nộp án phí là 5 triệu, nguyên đơn nộp án phí 5,7 triệu đồng.

Tại phiên tòa, trong phần phát biểu tranh luận, ông Đào Mạnh Hùng (Văn phòng luật sư Bình Minh và cộng sự, TP.Đà Nẵng) đại diện cho bà Hòa cho rằng Công ty xổ số Quảng Nam phải trả thưởng cho bà Hòa bởi các lý do:

Thứ nhất, vì bà Hòa là cá nhân duy nhất sở hữu 2 tờ vé số trúng thưởng nói trên, đã hoàn thành toàn bộ thủ tục đăng ký lĩnh thưởng tại chính đơn vị phát hành vé số, chỉ còn chờ nhận tiền do lỗi của chính công ty xổ số do không có sẵn tiền tại thời điểm lĩnh thưởng. Đại diện Công ty xổ số Quảng Nam cũng đã xác nhận bằng văn bản việc này cũng như thừa nhận tại phiên tòa.

Thứ hai, việc mất 2 tờ vé số là sự kiện bất khả kháng, đã được công an Q.Ngũ Hành Sơn thụ lý điều tra và xác nhận, không phải do lỗi chủ quan của người trúng thưởng.

Thứ ba, đến nay đã hết thời hạn 30 ngày kể từ ngày mở thưởng nhưng không có ai khác ngoài bản thân bà Hòa đã đến đăng ký lĩnh thưởng thì đương nhiên công ty phải trả thưởng cho bà Hòa. Cũng cần phải nói thêm rằng, đến nay đã hết thời hạn 30 ngày, nghĩa rằng tại thời điểm này, nếu có bất kỳ ai và bằng cách nào đó có được 2 tờ vé số nói trên của bà Hòa thì cũng không thể đăng ký lĩnh thưởng bởi đã quá hạn lĩnh thưởng, mặt sau 2 tờ vé số đã ghi đầy đủ tên tuổi và các thông tin cá nhân khác của bà Hòa.

Thứ tư, Công ty xổ số Quảng Nam đã làm sai quy trình đăng ký lĩnh thưởng và chi trả thưởng. Cụ thể, theo thể lệ chi trả thưởng của Công ty xổ số Quảng Nam và quy định hiện hành của Bộ Tài chính, trong trường hợp khách hàng trúng giải có giá trị lớn, đơn vị phát hành vé sau khi làm thủ tục đăng ký lĩnh thưởng xong phải giải thích và yêu cầu khách hàng gửi lại bản gốc vé số trúng thưởng cho công ty xổ số lưu giữ. Tuy nhiên, trong trường hợp của bà Hòa, đại diện Công ty xổ số Quảng Nam tại Đà Nẵng lại không thực hiện đúng quy định này và lại giao lại 2 tờ vé gốc cho bà Hòa. Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện công ty xổ số cũng đã tự thừa nhận sự thiếu sót và làm sai quy định này.

Ngoài ra, phản bác lại quan điểm của Công ty xổ số Quảng Nam cho rằng do bà Hòa không còn 2 tờ vé số gốc thì không thể chi trả thưởng theo quy định của Bộ Tài chính “vé số trúng thưởng phải còn nguyên hình khuôn phổ, không rách rời chắp vá…”, ông Hùng cho rằng, việc còn 2 tờ vé số gốc mục đích là để làm thủ tục đăng ký lĩnh thưởng, kiểm tra đối chiếu với cùi gốc… Trên thực tế, tất cả các thủ tục này hai bên đã thực hiện và hoàn thành trước đó vào ngày 29.9.2015. Vấn đề còn lại chỉ là trả tiền trúng thưởng. Quan điểm của Công ty xổ số Quảng Nam chỉ đúng trong trường hợp bà Hòa chưa thực hiện thủ tục đăng ký lĩnh thưởng mà đã bị mất 2 tờ vé số gốc.

Luật sư khẳng định: “Việc HĐXX sơ thẩm cho rằng bà Hòa cũng có một phần lỗi do để mất 2 tờ vé số gốc là không đúng. Bởi như đã nói, việc mất 2 tờ vé số là sự kiện bất khả kháng, đã được công an Q.Ngũ Hành Sơn thụ lý điều tra và xác nhận, không phải do lỗi chủ quan của người trúng thưởng. Bất khả kháng thì không thể cho rằng có lỗi”.

Nhiều người cho rằng, với những phân tích như trên thì việc tòa sơ thẩm tuyên Công ty xổ số Quảng Nam phải trả một nửa số tiền trúng thưởng cho bà Hòa là nửa vời. Hoặc là tòa tuyên bà Hòa không được nhận đồng nào, hoặc là buộc công ty xổ số phải hoàn trả toàn bộ số tiền trúng thưởng cho khách hàng.

Lê Đình Dũng