Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte sẽ tìm kiếm hàng tỉ USD tiền đầu tư từ Trung Quốc cho các dự án cơ sở hạ tầng ở quốc gia Đông Nam Á trong thời gian sắp tới khi Manila đang tìm cách thay đổi quan hệ với Bắc Kinh. Đây là thông tin do chính Bộ trưởng Tài chính Philippines Carlos Dominguez đưa ra hồi cuối tuần. Thông tin này khiến nhiều người đặt câu hỏi, phải chăng Philippines “phản bội” đồng minh thân thiết nhất là Mỹ vì tiền của nước láng giềng Trung Quốc.

Trung Quoc dung 'chieu' gi khien Philippines phan boi My? - Anh 1

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte

Tổng thống Duterte sẽ có chuyến thăm đầu tiên đến Bắc Kinh từ ngày 19-21/10 tới và ông này sẽ thảo luận với Trung Quốc về tiềm năng đầu tư vào một hệ thống đường sắt mới nối từ thủ đô Manila đến khu vực nam Luzon cũng như các dự án về điện và nhiều dự án khác. Theo Bộ trưởng Tài chính Dominguez, những dự án đó có thể cần mức đầu tư lên tới hàng chục tỉ USD.

"Chúng tôi sẽ thảo luận với họ về các lĩnh vực hợp tác hai bên cùng có lợi nhưng có thể sẽ không làm căng thẳng thêm hay làm họ mất mặt vì phán quyết của tòa án hồi tháng Bảy” liên quan đến tranh chấp Biển Đông, ông Dominguez đồng thời nói thêm rằng: “Họ là láng giềng của chúng tôi và chúng tôi vẫn muốn duy trì mối quan hệ tốt đẹp với họ”.

Bộ trưởng Tài chính Philippines Dominguez cho rằng, một kênh đầu tư của Trung Quốc có thể đến từ ngân hàng phát triển đa phương mới được thành lập có tên là Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng Châu Á. Ông Dominguez bày tỏ hy vọng Quốc hội Philippines sẽ thông qua tư cách thành viên của Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng Châu Á của nước này.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin Reuters, Bộ trưởng Tài chính Dominguez bác bỏ những quan ngại về bức tranh đầu tư ở Philippines vì những phát biểu chống Mỹ thẳng thừng của Tổng thống Duterte cũng như cuộc chiến chống tội phạm ma túy đẫm máu của ông này.

Ông Dominguez miêu tả những phát biểu chống Mỹ gần đây của Nhà lãnh đạo Philippines như việc bảo Tổng thống Barack Obama "xuống địa ngục" là một “ổ gà trên con đường” của mối quan hệ kéo dài cả thế kỷ giữa Mỹ và Philippines. Ông Dominguez khẳng định, Mỹ và Philippines vẫn duy trì mối quan hệ gia đình và làm ăn sâu sắc.

"Có những đề mục và có những nền tảng. Những nền tảng của Philippines là vững chắc như đá”, Bộ trưởng Tài chính Dominguez nhấn mạnh bên lề các cuộc họp của Ngân hàng Thế giới (WB) và Tổ chức Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Với tăng trưởng kinh tế được IMF dự đoán đạt 6,4% trong năm 2016 và 6,7% trong năm 2017, dự trữ ngoại hối nhiều hơn nợ nước ngoài và các ngân hàng mạnh cùng dân số trẻ, có trình độ tương đối tốt, Bộ trưởng Tài chính Dominguez tin rằng, Philippines đang ở “thời điểm vàng” để thu hút đầu tư nước ngoài.

Tuy nhiên, tập đoàn uy tín Standard and Poor's hồi tháng trước đánh giá, thứ hạng đánh giá về Philippines không thể tăng lên trong hai năm tới do sự bất ổn, khó đoán của Tổng thống Duterte trong các chính sách đối nội và đối ngoại.

Vì tiền của Trung Quốc, Philippines quay lưng với Mỹ?

Thông tin về việc ông Duterte sắp đến Trung Quốc để tìm kiếm những khoản đầu tư lớn được đưa ra vào đúng thời điểm Nhà lãnh đạo Philippines liên tục có những lời nói và bước đi thể hiện lập trường “quay ngoắt thái độ” với Mỹ – đồng minh lâu năm của Manila và cũng là nước thời gian qua đã sát cánh với Manila trong cuộc đối dầu ở Biển Đông với Bắc Kinh.

Tổng thống Duterte không chỉ có những phát biểu xúc phạm nặng nề cá nhân Tổng thống Mỹ Barack Obama mà còn đưa ra nhiều tuyên bố về việc hạn chế mối quan hệ với Mỹ như hủy bỏ kế hoạch tuần tra, tập trận chung ở Biển Đông, muốn lính đặc nhiệm Mỹ rời khỏi miền nam Philippines và thách Mỹ rút sự giúp đỡ đối với Philippines.

Ông Duterte thậm chí còn tuyên bố sẵn sàng phá vỡ quan hệ đồng minh gắn bó một thời với Mỹ để thiết lập liên minh chặt chẽ với Nga và Trung Quốc.

Trong bối cảnh như này, người ta không khỏi có những hoài nghi cho rằng, ông Duterte vì cần tiền đầu tư của Trung Quốc mà sẵn sàng đánh đổi quan hệ đồng minh với Mỹ.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Philippines mới đây lại khẳng định, quan hệ Mỹ - Philippines vẫn “vững chắc như hòn đá tảng” vì những mối dây gắn bó mang tính gia đình cũng như những quan hệ làm ăn được thiết lập từ lâu nay.

"Thỉnh thoảng các bạn cãi cọ với người yêu, với bạn bè hay vợ của bạn. Tôi nghĩ rằng chúng tôi sẽ vượt qua điều đó. Đó chỉ là tình huống tạm thời. Tôi cho rằng, đã đến lúc phải nhấn nút cài đặt lại tại đây”, ông Dominguez phát biểu.

Trước đó, Ngoại trưởng Philippines cũng nhiều lần đỡ lời cho Tổng thống Duterte, khẳng định ông này không có ý định phá hủy mối quan hệ với Mỹ.

Dù thế nào đi nữa thì rõ ràng, mối quan hệ Manila - Washington rõ ràng đang sứt mẻ và điều này khiến Bắc Kinh không khỏi hoan hỉ, vui mừng. Tuy nhiên, với sự khó đoán của Tổng thống Duterte, nhiều người tin rằng, Trung Quốc chớ vội vui mừng. Thực tế cho thấy, sau những phát biểu mềm dịu với Trung Quốc, Tổng thống Duterte từng tuyên bố sẵn sàng cho một cuộc chiến đẫm máu với Trung Quốc nếu nước này tiếp tục lấn tới trong tranh chấp Biển Đông.

Kiệt Linh (tổng hợp)