Theo Tân Hoa xã, để làm đẹp số liệu ô nhiễm của địa phương, một số cán bộ bảo vệ môi trường ở một huyện thuộc thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) đã nhét bông và vải vụn vào cảm biến của thiết bị đo, nhằm giảm độ ô nhiễm trong kết quả kiểm tra và giấu các đoạn băng từ camera giám sát để che đậy hành vi gian dối.

Trung Quoc: Can bo 'che' so lieu sach ve o nhiem - Anh 1

Một cán bộ môi trường kiểm tra chất lượng không khí tại công trường xây dựng ở Tây An, tỉnh Thiểm Tây

Con số “sạch bất thường”

Theo nhật báo Huashang Bao của Trung Quốc ngày 25-10, Trung tâm Giám sát ô nhiễm quốc gia của Trung Quốc nhận thấy các số liệu về tình trạng ô nhiễm môi trường ở một huyện thuộc thành phố Tây An “sạch bất thường” nên đã yêu cầu cảnh sát điều tra.

Theo kết quả điều tra ban đầu, đúng là có chuyện khuất tất trong quá trình khảo sát về tình trạng ô nhiễm không khí ở một vài địa phương thuộc thành phố Tây An. Dù các đoạn băng của camera giám sát hoạt động của trạm này đã bị cố ý xóa bỏ nhưng 5 nghi can đã bị tạm giữ, trong đó có ông trưởng trạm đo, phó trạm đo và Giám đốc Phòng Bảo vệ môi trường của huyện Trường An, thành phố Tây An thuộc tỉnh Thiểm Tây.

“Thật thảm hại! Thật xấu hổ. Gian dối số liệu đâu thể giúp cho chất lượng không khí cải thiện được”, tờ Nhân dân nhật báo của chính quyền trung ương bình luận khi biết về thông tin trên. Chuyện quan chức địa phương cố tình làm giả số liệu được cho là vì áp lực bị phạt từ cấp trên nếu không đạt được mục tiêu giảm chỉ số ô nhiễm.

“Vụ việc này cần được xem như lời cảnh báo cho các quan chức địa phương rằng chính quyền trung ương rất nghiêm túc trong việc xử phạt những trường hợp làm ảnh hưởng đến môi trường”, ông Dong Liansai, thuộc tổ chức Hòa bình Xanh tại Trung Quốc, nêu trong một thông cáo. Ông Dong Liansai cho biết, từ năm 2014 chính quyền Bắc Kinh đã ban hành quy định yêu cầu các bộ ngành, địa phương liên quan thu thập số liệu về ô nhiễm và phải ghi nhận chính xác để làm cơ sở cho cuộc chiến chống ô nhiễm quá nặng nề tại nước này. Thậm chí theo quy định đó, người dân cũng được quyền biết về chất lượng không khí mà mình đang hít thở.

Trong báo cáo được công bố hôm 25-10, Cơ quan bảo vệ môi trường Trung Quốc cho biết, kết quả điều tra mới nhất ở tỉnh Hà Bắc cho thấy, một nhà máy luyện cốc đã can thiệp vào thiết bị giám sát khí thải để tránh vi phạm quy định về bảo vệ môi trường. Hồi đầu năm nay, nhiều công ty ở Hà Bắc, một trong những thành phố ô nhiễm nhất Trung Quốc cũng bị cáo buộc về hành vi thường xuyên trốn tránh các quy định và gian lận số liệu.

Theo Reuters, các quy định về chống ô nhiễm tại Trung Quốc phạt người gian dối số liệu ô nhiễm nặng tương đương với người gây ra ô nhiễm.

Sôi động thị trường không khí đóng chai

Thời gian gần đây, dù Trung Quốc đã áp dụng nhiều biện pháp nghiêm ngặt nhưng chất lượng môi trường không được cải thiện bao nhiêu. Hiện tại tình trạng ô nhiễm và khói mù đang trở lại Bắc Kinh khiến người dân phải đổ xô đi mua không khí sạch.

Theo Báo The Straits Times (Singapore), khi mùa đông đến gần, sương và khói mù dày đặc, không khí độc hại lại bao vây Bắc Kinh và các thành phố khác do nhiều nơi người dân vẫn quen sưởi ấm bằng cách đốt than. Không khí ô nhiễm khiến nhiều mặt hàng như khẩu trang, máy lọc không khí và không khí đóng chai trở nên đắt khách.

Công ty Global Outlook Biotech - cung cấp sản phẩm không khí đóng chai cho biết, doanh số bán ra của họ rất tốt trong tháng 10 này. “Tháng 8 chúng tôi bán chưa tới 100 chai, tháng 9 bán được 400 chai nhưng đến tháng 10, chỉ 20 ngày chúng tôi đã bán được hơn 1.000 chai. Sau ngày 20-10, mỗi ngày chúng tôi bán được hơn 100 chai nhờ tình hình sương mù gần đây”, ông Chen Zhiquan - giám đốc công ty, dẫn chứng bằng các con số. Ông cũng cho biết mỗi chai không khí kèm mặt nạ thở có giá 58 nhân dân tệ, có thể cung cấp “không khí tự nhiên trong lành” trong 30 phút. Hầu hết khách mua hiện nay là người dân ở Bắc Kinh và các thành phố ở tỉnh Sơn Đông.

Ngoài không khí đóng chai, người dân cũng đang đua nhau mua máy lọc không khí. Một ủy ban cố vấn Nhà nước dự báo, hơn 5 triệu chiếc máy lọc không khí sẽ được bán sạch ở Trung Quốc đại lục trong năm nay, tăng 14,2% so với năm ngoái.

Ngoài ra, người Trung Quốc vốn chuộng sữa Australia và giờ họ tín nhiệm cả không khí của nước này. Hai doanh nhân Australia - John Dickinson và Theo Ruygrok đang bán không khí sạch đóng chai sang Trung Quốc với giá 18,8 đôla Australia (14 USD) một chai.

Trên Mashable, Dickinson giải thích: “Người Trung Quốc rất có ý thức về bảo vệ sức khỏe. Họ tập thể dục, uống thuốc bổ trợ, nhưng không thể thay đổi bầu không khí. Đó là lý do họ chấp nhận rất nhanh sản phẩm của chúng tôi”. Mỗi chai không khí của Dickinson có thể giúp người dùng hít thở sâu 130 lần. Tuy nhiên, một người trung bình hít thở tới 17.000 - 23.000 lần mỗi ngày. Việc này có nghĩa một ngày họ sẽ phải cần 176 chai. Thị trường không khí đóng chai tại Trung Quốc đang dần trở nên khốc liệt, với sự tham gia của cả các công ty trong nước và quốc tế. Năm ngoái, một công ty Canada đã bắt đầu bán không khí vùng núi cho người tiêu dùng Trung Quốc. Hồi tháng 3, người dân Quảng Đông cũng đã bán các túi không khí cho khách du lịch.