Tiêm kích MiG-31 là tiêm kích có thể phát hiện mục tiêu ở khoảng cách 200km và tấn công nhiều mục tiêu cùng một lúc.

Có thể tấn công nhiều mục tiêu cùng lúc ở cự ly 200km

Tin tức trên báo VnExpress, tiêm kích MiG-31 là vũ khí đầu tiên trên thế giới được trang bị radar mảng pha vào năm 1981. Hệ thống radar hiện đại này cho phép nó phát hiện mục tiêu từ khoảng cách 200 km, bám bắt và tấn công nhiều mục tiêu cùng lúc mà không cần sự can thiệp của sĩ quan điều khiển hỏa lực, theo Airforce Technology.

Phi công thử nghiệm Vladimir Kondaurov, anh hùng Liên Xô, đã tiết lộ về một chuyến bay đặc biệt của mình diễn ra đầu thập niên 1980. Trong chuyến bay huấn luyện đó, ông phải tiêu diệt 4 mục tiêu trên không với sự trợ giúp của sĩ quan điều khiển vũ khí (WSO) ngồi phía sau. Nhiệm vụ chính của sĩ quan này là vận hành hệ thống radar N007 Zaslon, phát hiện và khóa mục tiêu để Kondaurov phóng tên lửa.

Tiem kich MiG-31 co the tieu diet nhieu muc tieu trong vai tich tac - Anh 1

Tiêm kích MiG-31. Ảnh: VnExpress

Khi đến khu vực tác chiến, Kondaurov liên lạc với WSO để kiểm tra tình hình. Đáp lại, người này cho biết anh ta đang ngủ, để mặc radar Zaslon vận hành ở chế độ tự động. Chỉ vài giây sau, hệ thống điều khiển hỏa lực của chiếc MiG-31 phát hiện ra mục tiêu đầu tiên, Kondaurov phóng một quả tên lửa R-33.

Các mục tiêu còn lại cũng nhanh chóng xuất hiện trên radar. Chỉ trong vòng 10 giây, Kondaurov đã bắn 4 quả tên lửa, tiêu diệt toàn bộ các mục tiêu được giao. Thao tác tìm kiếm và khóa mục tiêu diễn ra hoàn toàn tự động, không cần tới sự can thiệp của WSO phía sau.

N007 Zaslon là radar mảng pha quét chùm điện tử thụ động (PESA) được Liên Xô phát triển riêng cho tiêm kích MiG-31. Zaslon có khả năng tìm kiếm, phát hiện, nhận dạng và bám bắt mục tiêu trên không, cả ở phía trước và phía sau máy bay. Loại radar này cho phép phi công chia sẻ dữ liệu giữa biên đội 4 chiếc MiG-31, hoặc với các tiêm kích khác như MiG-23, MiG-29 và Su-27.

Tiem kich MiG-31 co the tieu diet nhieu muc tieu trong vai tich tac - Anh 2

Zaslon có tầm phát hiện 200 km với tiêm kích, hoặc 400 km với máy bay ném bom ở độ cao lớn. Radar có khả năng bám bắt 10 mục tiêu cùng lúc, dẫn đường cho 4 tên lửa tới 4 mục tiêu khác nhau. Một nhóm 4 chiếc MiG-31 có thể theo dõi khu vực rộng 800 km và dài 2.000 km.

Một phát minh tốt nhất trong lịch sử quân đội Liên Xô

Ngoài ra, theo báo Đất Việt, người ta còn gọi MiG-31 với cái tên "radar bay" bởi khả năng của hệ thống điện tử hàng không độc nhất của nó. Tổ hợp này cơ bản dựa trên hệ thống giám sát Barrier, được trang bị một ăng-ten mảng pha đầu tiên trên thế giới.

Ăng-ten radar mảng pha khác biệt so với các radar cổ điển ở chỗ, nó cho phép dịch chuyển chùm tia bức xạ trong khi ăng-ten được gắn cố định, cũng như tạo ra số lượng những tia bức xạ cần thiết để theo dõi đồng thời nhiều mục tiêu khác nhau.

Các chuyên gia nói rằng, trong 10 đến 15 năm nữa sẽ không có một hệ thống hàng không nào có thể bắt kịp được MiG-31. Tất cả các chiến đấu cơ hiện đại (ngoại trừ máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm) đều không có khả năng bay hoàn toàn siêu hành trình như MiG-31, bởi chúng thường bị giới hạn thời gian bay siêu hành trình trong khoảng từ 5 - 15 phút do hạn chế về thiết kế khung máy bay.

Trong khi đó, với MiG-31, thời gian bay hành trình của nó chỉ phụ thuộc vào lượng nhiên liệu mang theo. Hơn thế nữa, MiG-31 có thể vượt qua bức tường âm thanh khi bay ngang và leo cao, trong khi phần lớn các máy bay siêu âm khác thường chỉ vượt qua bức tường âm thanh ở độ cao thấp.

Tiem kich MiG-31 co the tieu diet nhieu muc tieu trong vai tich tac - Anh 3

Tiêm kích MiG-31 có thể vượt qua bức tường âm thanh khi bay ngang và leo cao. Ảnh: Đất Việt

Việc hiện đại hóa MiG-31 bắt đầu từ năm 1984 với tên gọi mới MiG-31M. Máy bay này được cho là một phát minh tốt nhất trong lịch sử quân đội Liên Xô, thậm chí vẫn còn một số thông tin về nó được giữ bí mật cho đến ngày nay.

Người ta chỉ biết đó là MiG-31M, ở tốc độ bay cực đại, nó nhanh hơn bất kỳ mày bay tương tự nào trên thế giới và có thể vượt qua ít nhất 500km trong một giờ. Vào tháng 8/1995, MiG-31M đã được trưng bày ở triển lãm hàng không MAKS-95 diễn ra tại Zhukovsky và đã gây ra sự chú ý lớn.

Tuy vậy, tại nhà máy Sokol và các nhà máy sửa chữa máy bay khác, khả năng sản xuất, nhân viên và các tài liệu cần thiết cho việc khôi phục lại công việc trên MiG-31 vẫn còn tồn tại. Các chuyên gia hàng không tin rằng tất cả những nhà máy này sẽ giảm được chi phí sản xuất để phục hồi một phần ba số MiG-31 mà Không quân Nga hiện có.

An Dương (T/h)