Kết luận của Thanh tra Bộ Xây dựng về công tác quản lý đầu tư xây dựng tại dự án đầu tư xây dựng Nhà máy Công nghiệp tàu thủy Dung Quất (giai đoạn 1, giai đoạn 2) do Công ty TNHH Một thành viên Công nghiệp Tàu thủy Dung Quất (DQS) làm chủ đầu tư đã chỉ ra hàng loạt sai phạm.

Thanh tra Du an xay dung Nha may Cong nghiep tau thuy Dung Quat: Phat hien hang loat sai pham - Anh 1

Thanh tra Bộ Xây dựng phát hiện nhiều sai phạm tại DQS. Ảnh: Trần Quý

Kết luận cho thấy, DQS đầu tư dàn trải thiếu thiết kế kỹ thuật và biện pháp thi công đồng bộ dẫn đến thi công chồng chéo, không tuân thủ trình tự kỹ thuật thi công, tự xé nhỏ thành nhiều gói thầu để thi công dàn trải và dẫn đến hầu hết các gói thầu dở dang không đưa vào sử dụng được gây lãng phí, thất thoát nhiều tiền của Nhà nước.

Việc Tập đoàn Vinashin thay đổi phương án thiết kế cầu tàu nhập nguyên vật liệu chỉ bằng Thông báo số 600 ngày 26/3/2010 của Tập đoàn gây lãng phí phần cầu tàu đã thi công là 70,42 tỷ đồng, chưa tính đến chi phí khắc phục hậu quả khi triển khai phương án mới sẽ gây lãng phí tiền của Nhà nước. Thanh tra Bộ Xây dựng yêu cầu hủy bỏ thông báo nêu trên về việc yêu cầu DQS chấm dứt hợp đồng, thanh lý hợp đồng với nhà thầu. DQS tiếp tục thực hiện hợp đồng với Công ty Cổ phần Xây dựng và Ứng dụng công nghệ mới để xây dựng cầu tàu nhập nguyên vật liệu theo quy hoạch tổng thể ban đầu của nhà máy.

Đối với gói thầu cổng trục 450T có giá hợp đồng 197 tỷ đồng, đã thanh toán cho nhà thầu 157,6 tỷ đồng, đến thời điểm thanh tra gói thầu còn đang dở dang và đang dừng thi công. Thanh tra Bộ Xây dựng yêu cầu DQS tiếp tục triển khai hạng mục cổng trục 450T đưa vào sản xuất kinh doanh, tránh gây lãng phí, thất thoát tiền của Nhà nước.

Gói thầu cổng trục 700T có giá hợp đồng 384,539 tỷ đồng, chủ đầu tư tạm ứng cho nhà thầu 162 tỷ đồng, bằng Thông báo số 1482 ngày 27/02/2012 của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) gây thất thoát 162 tỷ. Yêu cầu PVN ra quyết định hủy bỏ phần nội dung về việc thanh lý hợp đồng gói thầu cổng trục 700T tại Thông báo số 1482 để nhà thầu tiếp tục hoàn thiện cổng trục. Trong trường hợp DQS không sử dụng thì báo cáo cơ quan có thẩm quyền và Chính phủ để điều chuyển cho các đơn vị có nhu cầu sử dụng tránh gây lãng phí, thất thoát tiền của Nhà nước.

Đối với ụ tàu số 2 được phân chia thành 9 gói thầu (thi công, thiết kế, thẩm tra, cung cấp cọc larsen) có tổng giá trị hợp đồng 619,098 tỷ đồng và đã giải ngân 214,56 tỷ đồng. Đến thời điểm thanh tra hạng mục đang còn dở dang không tiếp tục thi công nguy cơ gây lãng phí, thất thoát số tiền đã đầu tư. Thanh tra Bộ Xây dựng yêu cầu DQS và PVN rà soát lại hồ sơ thiết kế kỹ thuật, biện pháp thi công để tiếp tục triển khai thi công hoàn thiện hạng mục công trình sớm đưa vào khai thác sử dụng, tránh gây thất thoát, lãng phí tiền của Nhà nước.

Chủ đầu tư thiếu trách nhiệm trong việc nghiệm thu xác nhận khối lượng công việc các nhà thầu đã thi công, để tiến hành thanh toán cho các nhà thầu như: Gói thầu số 10 - ụ khô số 1 do Tổng Công ty Xây dựng và Phát triển hạ tầng - Licogi thi công giá trị thực hiện chưa được xác nhận là 94,881 tỷ đồng; gói thầu 10.2.4 do Công ty CNTT Ngô Quyền thi công giá trị thực hiện chưa được xác nhận là 5,558 tỷ đồng... gây nên khiếu kiện phức tạp. Thanh tra Bộ Xây dựng yêu cầu chủ đầu tư có trách nhiệm xác nhận khối lượng, công nợ của các nhà thầu thi công để có kế hoạch thanh toán cho nhà thầu tránh tình trạng gây khiếu kiện phức tạp, gây khó khăn cho các doanh nghiệp.

DQS được thành lập ngày 20/2/2006, là thành viên của Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam. Thực hiện chiến lược tái cơ cấu Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam của Chính phủ, ngày 1/7/2010, DQS được chuyển giao về PVN quản lý, khai thác.

Công tác lập giá trị hợp đồng, hồ sơ nghiệm thu thanh toán, nghiệm thu khối lượng còn một số sai sót: Tính thanh toán chi phí lãi định mức đối với hình thức tự thực hiện, thừa VAT, áp đơn giá không phù hợp, nghiệm thu sai tăng khối lượng... Tổng giá trị sai tăng 274.930 USD và 68.446.356.810 đồng.

Với những sai phạm nêu trên, Thanh tra Bộ Xây dựng kiến nghị Bộ GTVT chỉ đạo Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam và các tổ chức, cá nhân liên quan kiểm điểm, xử lý trách nhiệm và khắc phục các sai sót:

Đối với PVN: Chỉ đạo DQS và các tổ chức, cá nhân liên quan kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các hành vi sai phạm đã nêu trong kết luận thanh tra, báo cáo kết quả thanh tra, đồng thời khắc phục các sai sót đã nêu. PVN chỉ đạo DQS xác nhận quyết toán A - B các gói thầu, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt quyết toán.

Đối với Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam: Kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với lãnh đạo các phòng, ban chức năng và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan để xảy ra các hành vi sai phạm đã nêu trong kết luận thanh tra; phối hợp PVN, DQS đối với những công việc thuộc phạm vi trách nhiệm để xác nhận, phê duyệt quyết toán các gói thầu và dự án. Đối với gói thầu EPC khẩn trương phối hợp với DQS rà soát lại toàn bộ quy trình thủ tục pháp lý của gói thầu theo hợp đồng tổng thầu EPC với liên danh nhà thầu YMC - Transtech để thực hiện quyết toán gói thầu.

Đối với DQS: Kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với lãnh đạo các phòng, ban chức năng và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan để xảy ra các hành vi sai phạm; khẩn trương hoàn thành các thủ tục theo quy định của pháp luật để tiến hành xác nhận và quyết toán các gói thầu, dự án.

Báo cáo PVN bố trí nguồn vốn thanh toán đối với khối lượng công việc đã hoàn thành. Tăng cường kiểm tra soát xét kỹ hồ sơ thiết kế, dự toán tuân thủ theo các văn bản hướng dẫn của Nhà nước về lập và quản lý chi phí xây dựng công trình. Thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật trong công tác lựa chọn nhà thầu và các quy định về nghiệm thu thanh toán khi trình cấp thẩm quyền phê duyệt. Thực hiện đầy đủ các quy định về quản lý chất lượng công trình theo đúng các quy định của Nhà nước. Kiểm tra, giám sát chặt chẽ các bước trong quá trình thực hiện các dự án khác, không lặp lại những sai sót đã được nêu trong kết luận.

Thanh tra Bộ Xây dựng đề nghị Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam có trách nhiệm khi quyết toán hợp đồng tổng thầu EPC với nhà thầu YMC - Transtech phải giảm trừ giá trị tư vấn giám sát theo tỷ lệ tương ứng với phần khối lượng xây lắp nhà thầu chuyển chủ đầu tư thực hiện. Giảm trừ số tiền 274.930 USD khi quyết toán gói thầu do thanh toán sai tăng.

DQS có trách nhiệm giảm trừ trên 52,7 tỷ đồng khi thanh, quyết toán do nghiệm thu khối lượng và lập đơn giá thanh toán không đúng quy định. Thu hồi số tiền gần 15,7 tỷ vào tài khoản Kho bạc Nhà nước.

Trần Quý