Hiện nhiều gia đình loại hoàn toàn mỡ động vật thay bằng dầu thực vật trong chế biến thực phẩm. Điều này là sai lầm vì không cân đối về mặt dinh dưỡng.

Tác hại đáng sợ của việc thay thế sai lầm

Thực tế, theo VTC News, trong mỡ động vật có nhiều cholesterol cần thiết cho cấu trúc của tế bào, tạo nội tiết tố, đặc biệt là tế bào thần kinh mà trong dầu thực vật không có. Hơn nữa, các axit béo no trong mỡ nếu được sử dụng ở mức độ vừa phải sẽ có tác dụng làm bền vững các mao mạch máu, bảo vệ tuần hoàn của cơ thể, dự phòng tai bệnh tai biến mạch máu não và các bệnh tim mạch.

Việc không ăn mỡ động vật rất nguy hại vì không cân đối về mặt dinh dưỡng. Trong các bữa ăn hàng ngày, cần phải kết hợp hài hòa cả dầu thực vật và mỡ động vật, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ. Chế độ ăn hợp lý là mỡ động vật/ dầu thực vật theo tỉ lệ 2/3 trong khẩu phần ăn hàng ngày của mỗi người.

Sai lam tai hai toi suc khoe khi loai mo dong vat thay bang dau an - Anh 1

Mỡ động vật rất tốt cho cơ thể. Ảnh minh họa

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, hầu hết trẻ nhẹ cân khi đi khám dinh dưỡng đều có chế độ ăn thiếu mỡ hoặc quá ít mỡ động vật. Trẻ không được ăn đủ mỡ động vật không chỉ khó tăng cân mà còn kéo theo các hệ lụy nguy hiểm khác.

Trẻ dưới 2 tuổi được ăn đủ lượng chất béo từ mỡ động vật và dầu thực vật sẽ giúp trẻ phát triển về cả trí tuệ và thể lực. Ở những trường hợp trẻ biếng ăn có thể dùng mỡ động vật chế biến sẽ giúp cho món ăn trở nên thơm ngon và hấp dẫn hơn.

Ngoài ra mỡ động vật còn là dung môi để hòa tan các loại vitamin A, D, E, K, là những vitamin có nhiều chức năng quan trọng trong cơ thể. Thiếu hụt dầu và mỡ, cơ thể trẻ sẽ khó có thể hấp thụ các loại vitamin này.

Trong bữa ăn hàng ngày, dầu chỉ nên dùng để trộn salad hoặc nấu những món ăn không cần nhiệt độ cao. Còn nếu chiên, rán ở nhiệt độ cao thì dầu ăn lại có nhiều tác hại, bởi dầu ở nhiệt độ cao chuyển hóa thành chất trans fat, oxy hóa rất độc hại gây nhiều bệnh, trong đó có cả ung thư, ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe.

Trong khi đó, ở nhiệt độ không quá 102 độ C dầu mỡ không có biến đổi đáng kể ngoài hóa lỏng, khi đun lâu ở nhiệt độ cao các axit béo không no bị ôxy hóa sẽ trở thành các axit béo no và trở nên rắn khó tiêu, đồng thời các liên kết kép không bền vững trong cấu trúc của axit này bị bẻ gãy tạo thành các sản phẩm trung gian như peroxit, aldehyt có hại đối với cơ thể.

Còn nướng thức ăn trên bếp lửa mỡ rơi xuống tạo mùi thơm nhưng đó chính là carbuahydro - một tác nhân không tốt cho sức khỏe có thể gây ung thư.

Nên có sự phối hợp giữa 2 thực phẩm

Ghi nhận từ SK&ĐS, trên thực tế, không một chất béo nào đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu về hàm lượng vitamin A, D và tocopherol, hàm lượng các phosphatid (lecithin...), hàm lượng các axit béo chưa no (linoleic...), hàm lượng các sterol (phytosterol...), dễ tiêu hóa và tính chất cảm quan tốt.

Do đó, theo các chuyên gia dinh dưỡng, chỉ có phối hợp các chất béo động vật và thực vật mới tạo ra được các chất béo có giá trị sinh học cao. Về mặt giá trị sinh học, tỷ lệ chất béo nguồn gốc động vật/thực vật được khuyến nghị theo từng lứa tuổi.

Sai lam tai hai toi suc khoe khi loai mo dong vat thay bang dau an - Anh 2

Dầu ăn thực vật cũng không kém bổ dưỡng như mỡ động vật nên phải có sự kết hợp cả hai. Ảnh minh họa

Ở trẻ em do cơ thể đang phát triển nhanh nên rất cần axit arachidonic một axit béo không no có trong mỡ động vật, nhất là động vật ở biển, đặc biệt là mỡ cá, nên có tỷ lệ 70% chất béo động vật /30% thực vật. Ở người trưởng thành khuyến nghị về tỷ lệ chất béo động vật không quá 60% chất béo tổng số. Với người độ tuổi trung niên và người cao tuổi nên tăng thêm dầu thực vật chiếm khoảng 60-70% chất béo tổng số còn mỡ động vật chỉ nên có 30- 40%.

Ngoài ra, axit oleic (là axit béo chưa no có một nối đôi) có ở hầu hết trong các chất béo động vật và thực vật nên dễ thỏa mãn nhu cầu của cơ thể. Các axit béo chưa no có nhiều nối đôi như linoleic, linolenic còn có hoạt tính sinh học rõ ràng nhất còn được gọi là vitamin F hoặc axit béo cần thiết. Các axit này không được chuyển hóa trong cơ thể, chúng chỉ thỏa mãn nhờ thức ăn đưa vào.

Riêng cơ thể có khả năng chuyển từ A. Linoleic sang A. Arachidonic (ARA là axit béo chưa no có 4 nối đôi) nhưng phải có sự tham gia của vitamin B6, hoạt tính của axit này cao gấp 2-3 lần axit linoleic, nó có nhiều trong mỡ cá nhưng ít trong thực phẩm khác. Dầu thực vật hoàn toàn không có ARA.

An Dương (T/h)