Nhân kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu hai cuốn sách mới về những người thầy trong lịch sử Việt Nam, đó là: “Những người thầy trong sử Việt” và “Thầy Thiên Đức”.

Ra mat sach ve nhung nguoi thay trong lich su Viet Nam - Anh 1

Hai cuốn sách thú vị nhân ngày Nhà giáo Việt Nam được ra mắt bạn đọc

“Những người thầy trong sử Việt” là tác phẩm mới nhất của nhóm biên soạn Nguyễn Quốc Tín – Nguyễn Huy Thắng – Nguyễn Như Mai, vốn đã rất quen thuộc với độc giả yêu thích sách phổ biến kiến thức khoa học.

Với lối tư duy tổng hợp, có chiều sâu, kết hợp thi pháp chân dung uyển chuyển, các tác giả đã dựng nên trước mắt người đọc hình ảnh những người thầy rất đặc biệt trong sử Việt. Đó là câu chuyện cuộc đời vinh quang và thăng trầm của Lê Văn Thịnh, trạng nguyên khai khoa đầu tiên, hầu học cho thái tử Càn Đức con vua Lí Thánh Tông; đó là người thầy chuẩn mực muôn đời – được nhân dân tôn là “vạn thế sư biểu” Chu Văn An; học giả Trần Trọng Kim – nhà giáo dục tâm huyết - chính trị gia “bất đắc dĩ”; hay họa sĩ Tardieu, một người Pháp không có đầu óc thực dân, đã dành cả nửa cuối cuộc đời mình để xây dựng trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương và đào tạo những thế hệ họa sĩ tài năng đầu tiên của nước ta…

Các tác giả có ý khai thác chân dung của những người thầy từ nhiều góc nhìn và điểm nhìn nghệ thuật. Mỗi nhân vật đều có số phận, cuộc đời và tính cách riêng, khi từ ngôi kể thứ ba với giọng khách quan, khi là ngôi thứ nhất để nhân vật tự trải lòng, bộc bạch. Vì thế, cuốn sách không rơi vào một màu nhàm chán, trái lại, có cách cuốn hút rất riêng.

Đặc biệt, nhóm tác giả còn đề cập đến những câu chuyện thú vị và ý nghĩa trong lịch sử giáo dục Việt Nam. Chuyện nhà sử học Lê Văn Hưu, tác giả bộ chính sử đầu tiên của nước ta - bộ “Đại Việt sử kí” cũng là thầy dạy của thái tử Trần Hoảng - sau lên ngôi là vua Trần Thánh Tông, và hoàng tử Trần Quang Khải - sau trở thành vị đại thần có công rất lớn trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông được bổ sung thêm nhiều tư liệu mới. Câu chuyện về thầy Lập Trai Phạm Quý Thích cũng là người đầu tiên “thẩm định” tác phẩm Truyện Kiều của ông bạn Nguyễn Du và đã cho khắc in thành sách để phổ biến rộng rãi, chắc hẳn còn cho bạn đọc thêm nhiều thông tin thú vị.

Bộ sách được chia thành nhiều tập, mỗi tập đều có những người thầy thuộc nhiều thế hệ khác nhau để bạn đọc dễ tiếp cận. Mỗi chân dung người thầy đáng kính đều có những nét thú vị, đằng sau nó là biết bao suy tư trầm lắng về lịch sử, về thời đại và luân lí giáo dục. Các tác giả còn có riêng một bài “Chuyện học hành thi cử ngày xưa” để bạn đọc hiểu hơn quá trình hình thành, hoạt động và đóng góp của tầng lớp “sĩ dân” trong xã hội, tựa như cái nền của bức tranh trên đó xuất hiện những người thầy tiêu biểu trong sử Việt.

Cuốn sách “Thầy Thiên Đức” của tác giả Trần Việt Trung kể về vị thầy là nguyên mẫu có thật, làm sống lại một thế hệ trí thức của nền văn hóa xưa. Ở đó Nho - Y - Lí - Số là bốn bộ môn gắn bó rất chặt chẽ với đời sống cộng đồng. Thầy Thiên Đức là một người thông thạo cả bốn bộ môn ấy trong hành trang cuộc đời mình. Vì vậy, tìm hiểu về thầy Thiên Đức không chỉ để biết về một con người cụ thể, mà còn là dịp để, qua đó, bạn đọc biết thêm nhiều khía cạnh trong đời sống tinh thần của các bậc tiền nhân, mang đậm bản sắc và tâm thức Việt.

Tác giả Trần Việt Trung nguyên là “con nhà võ” – học trò của thầy Ngô Sỹ Quý, một võ sư nổi tiếng của môn phái Vĩnh Xuân Quyền. Khi ngoài ba mươi tuổi, ông được lương y Thiên Đức “chọn mặt gửi vàng”, truyền đạt cho vốn kiến thức về Y học và Nho học mà thầy đã tích lũy suốt cả cuộc đời, những mong để có được một truyền nhân xứng đáng. Cuốn sách không chỉ để tác giả Trần Việt Trung tri ân về người thầy của mình mà còn là dịp để tác giả bày tỏ tình cảm với nghề nhà giáo vào đúng dịp kỉ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam.

Hoàng Lân