Thanh tra Bộ Y tế vừa có kết luận thanh tra số 194/KL-TTrB về việc thực hiện quy định của pháp luật về bảo đảm an toàn thực phẩm của Cty TNHH Nước giải khát Suntory Pepsico Việt Nam (Pepsico Việt Nam) và chỉ chỉ ra được lỗi nhỏ do Cty này mắc phải. Pepsico Việt Nam chỉ phải chịu phạt 25 triệu đồng cho lỗi “đã được phát hiện”.

Nguyên liệu nhập từ nước nào?

Tháng 9/2016 Thanh tra Bộ Y tế đã tiến hành thanh tra toàn diện Công ty TNHH nước giải khát Suntory Pepsico Việt Nam. Đợt thanh tra được thực hiện tại các Công ty nước giải khát Suntory Pepsico khu vực miền trung, miền nam và các chi nhánh tại khu vực phía bắc, nhằm phát hiện các sơ hở, bất cập trong cơ chế quản lý, đánh giá việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo đảm an toàn thực phẩm, phát hiện và xử lý vi phạm nếu có. Trước khi thanh tra Pepsico, doanh nghiệp cũng từng dính không ít tai tiếng. Công ty này đã nhiều lần bị khách hàng tố mua phải sản phẩm bị lỗi, có dị vật. Thế nhưng, doanh nghiệp này luôn chọn giải pháp “im lặng” trước những sản phẩm lỗi của mình.

Đình đám nhất là sản phẩm Trà Ô long Tea + Plus do Pepsico Việt Nam sản xuất. Sản phẩm này sau đó được phát hiện có dấu hiệu lừa dối người tiêu dùng với hoạt chất OTPP. Sau đó, các cơ quan truyền thông cũng phát hiện sản phẩm này có nguồn gốc nguyên liệu được sản xuất từ Trung Quốc .

Nhieu van de chua lam ro trong ket luan thanh tra Pepsico Viet Nam - Anh 1

Nguồn gốc nguyên liệu dùng sản xuất các sản phẩm đồ uống, thực phẩm bổ sung của Pepsico Việt Nam đang lưu hành trên thị trường được người tiêu dùng Việt đặc biệt quan tâm và mong muốn được cơ quan hữu trách làm rõ.

Tuy nhiên, trong kết luận thanh tra vừa được hoàn tất của Bộ Y tế chỉ chỉ ra rằng báo cáo của Pepsico Việt Nam cho biết sử dụng 78 loại nguyên liệu thực phẩm, phụ gia thực phẩm để sản xuất các sản phẩm thực phẩm của Cty, bao gồm 21 loại nguyên liệu thực phẩm và 57 loại phụ gia thực phẩm. Công ty Pepsico Việt Nam tự nhập khẩu 15 loại nguyên liệu thực phẩm có xuất xứ từ nhiều quốc gia khác nhau, còn 6 loại thì mua trong nước. Về phụ gia thực phẩm có 57 loại. Trong đó Pepsico Việt Nam tự nhập khẩu 49 loại có xuất xứ từ nhiều quốc gia khác nhau, 08 loại mua của các nhà sản xuất trong nước.

Vấn đề ở đây là cơ quan hữu trách đã không chỉ rõ việc các nguyên liệu này Pepsico Việt Nam nhập khẩu từ các quốc gia khác nhau, đó là những quốc gia hay vùng lãnh thổ nào thì lại không được làm rõ. Thông tin không được công khai, minh bạch.

Vì sao phải gia công sản phẩm?

Theo kết luận của Thanh tra Bộ Y tế, Pepsico Việt Nam có 5 nhà máy trực thuộc công ty là: Nhà máy sản xuất nước giải khát đặt tại phường Thới An, Quận 12, TP. HCM; Chi nhánh Cty TNHH nước giải khát Suntory Pepsico Việt Nam tại Đồng Nai, khu công nghiệp Amata, TP. Biên Hòa, Đồng Nai; Chi nhánh Pepsico Việt Nam tại khu công nghiệp Trà Nóc, TP. Cần Thơ ; Chi nhánh Pepsico Việt Nam tại huyện Điện Bàn, Quảng Nam; Chi nhánh Pepsico Việt Nam tại khu công nghiệp VSIP, Bắc Ninh. Từ năm 2015 đến nay Pepsico Việt Nam sản xuất kinh doanh 51 sản phẩm thực phẩm. Trong đó có 33 sản phẩm thuộc nhóm nước giải khát, 17 sản phẩm thuộc nhóm thực phẩm bổ sung và 01 sản phẩm nước uống đóng chai.

Kết luận thanh tra của Bộ Y tế cũng cho thấy điều kiện đảm bảo ATTP đối với các cơ sở sản xuất thực phẩm của Pepsico Việt Nam tại các nhà máy là đạt chuẩn từ khu vực sản xuất đến công đoạn thổi chai và đóng gói sản phẩm. “Phôi chai được cấp vào máy thổi tạo thành chai có hình dáng và thể tích xác định. Sau đó được băng tải dẫn đến máy tráng rửa vỏ chai rồi sang máy chiết để rót thành phẩm, đi qua máy đóng nắp, máy làm ấm chai. Các công đoạn tiếp theo sau khi sản phẩm ra khỏi máy làm mát, làm ấm chai gồm: máy in phun NSX- HSD, dán nhãn, đóng thùng (hoặc bao phim) và chất xếp lên pallet đưa vào kho thành phẩm”- Thanh tra Bộ Y tế nêu. Như vậy có thể nói quy trình sản xuất sản phẩm của Pepsico Việt Nam là khép kín từ khâu nguyên liệu đầu vào đến ra sản phẩm.

Nhưng điều bất ngờ là ngoài các nhà máy như trên của Pepsico Việt Nam, Thanh tra Bộ Y tế cho biết là Pepsico Việt Nam còn hợp tác với các đơn vị khác gia công sản phẩm cho Pepsico Việt Nam. Đó là Nhà máy Tribeco (Khu công nghiệp VISIP, Bình Dương ); Nhà máy Bia Sài Gòn miền Trung (Khu công nghiệp Phú Tài, tỉnh Bình Định); Nhà máy Nihon; Nhà máy Kirin Việt Nam Việt Nam ( đều ở Khu công nghiệp Mỹ Phước 2, Bình Dương). Pepsico Việt Nam và các đơn vị gia công trên có hợp đồng trách nhiệm với nhau. Pepsico Việt Nam chịu trách nhiệm hoàn toàn về chất lượng sản phẩm.

Nhưng điều khiến dư luận không khỏi không băn khoăn nghi vấn về vấn đề gia công này của Pepsico Việt Nam. Đó là gia công toàn bộ sản phẩm hay một công đoạn nào đó của sản phẩm trong khi Pepsico Việt Nam có các nhà máy được cho là có các dây chuyền khép kín. Vấn đề này đã không được Thanh tra Bộ Y tế nêu rõ trong kết luận thanh tra.