Tỷ lệ án hình sự có người bào chữa ở nước ta hiện chỉ khoảng 20% (gồm cả luật sư tham gia theo chỉ định), 80% các vụ án hình sự còn lại bị cáo "trắng” người bào chữa. Nhiều địa phương ở nước ta không có đủ số lượng luật sư để đáp ứng nhu cầu dịch vụ pháp lý cho người dân. Tỷ lệ luật sư ở nước ta mới ở mức trung bình là 1 luật sư/14.000 dân, trong khi tỷ lệ này ở Thái Lan là 1/1.526, Singapore là 1/1.000, Pháp là 1/1.000…

Trên đây là những thông tin được TS Tạ Thị Minh Lý, Chủ tịch Hội Bảo trợ tư pháp cho người nghèo Việt Nam cho biết tại hội thảo bàn giải pháp tăng cường sự tham gia trợ giúp pháp lý của các tổ chức xã hội, bào chữa viên nhân dân, các cơ quan báo chí sáng ngày 26-8.

Bên cạnh số lượng luật sư hiện có so với số dân còn rất thấp, TS Tạ Thị Minh Lý cho biết, hiện đội ngũ luật sư còn có sự phát triển mất cân đối lớn giữa khu vực thành thị-nông thôn, miền núi-đồng bằng và vùng có điều kiện kinh tế khó khăn. Số lượng luật sư tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, còn tại các địa phương khác, số lượng luật sư không đủ để đáp ứng nhu cầu về dịch vụ pháp lý.

Tại hội thảo nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng quy định cho phép bị can, bị cáo nếu không có điều kiện mời luật sư bào chữa thì có thể mời những người có hiểu biết, trình độ pháp lý nhất định để giúp bào chữa trước tòa là rất nhân văn. Đặc biệt, ở những vùng dân số còn nghèo thì bào chữa viên nhân dân đóng vai trò vô cùng quan trọng giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Nguyên nhân theo TS Tạ Thị Minh Lý, hoạt động của bào chữa viên nhân dân cũng không được tổ chức thành một hệ thống, vai trò của bào chữa viên đang dần bị mờ nhạt.

Xuất phát từ thực tế trên, tại hội thảo đa số ý kiến đều cho rằng, để người nghèo không bị "đói” kiến thức pháp luật cũng như phát huy hết được ý nghĩa nhân văn của hoạt động trợ giúp pháp lý cho người nghèo ngành chức năng cần nhanh chóng bổ sung, xây dựng một hành lang pháp lý đồng bộ có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan để người nghèo thuận lợi hơn trong tiếp cận các dịch vụ trợ giúp pháp lý.

L.H