Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm nay sẽ bất ngờ tới phút chót. Nếu cử tri dồn phiếu cho ông Donald Trump, nguyên nhân chỉ có thể vì họ... ghét bà Hillary Clinton. Nếu phân tích kỹ những cú ra đòn của nữ ứng cử viên đảng Dân chủ trong các cuộc tranh luận trực tiếp thì có thể thấy bà Clinton muốn là nữ tổng thống đầu tiên của nước Mỹ hơn là muốn trở thành người tăng cường sức mạnh để gia tăng lợi ích Mỹ và phát huy giá trị Mỹ.

Nguoi My bo phieu cho ong Trump chi vi ghet ba Clinton? - Anh 1

Hai ứng cử viên tổng thống theo biếm họa của Daryl Cagle (Mỹ)

Kết quả thăm dò dư luận của Đại học Monmouth công bố ngày 17.10 cho thấy bà Hillary Clinton đã nới rộng khoảng cách với ông Donald Trump lên tới 12 điểm.

Dù dẫn điểm cách biệt song bà Clinton không thực sự chiếm được nhiều thiện cảm của cử tri Mỹ. Chỉ có 38% số người được hỏi có cái nhìn tích cực về bà so với 52% cử tri có ý kiến ngược lại. Thậm chí một bộ phận dân chúng Mỹ có quan điểm cực đoan lên án bà Clinton là người dối trá, gây hại cho nước Mỹ và xứng đáng ngồi tù trọn đời, theo BBC.

Trong khi đó, nhiều người Mỹ, có cả đảng viên đảng Cộng hòa, cho rằng ông Trump không đủ tiêu chuẩn của một tổng thống Mỹ, song họ vẫn quyết định bỏ phiếu cho vị tỉ phú này.

Các chuyên gia đi tìm nguyên nhân để lý giải cho “hiện tượng Trump” cũng như nghịch lý trong cuộc bầu cử năm nay và đã tìm ra câu trả lời: người Mỹ bỏ phiếu cho ông Trump vì ghét bà Clinton. Tại sao vậy?

Bà Clinton chỉ quan tâm việc sẽ là nữ tổng thống Mỹ đầu tiên

Ông Donald Trump hay bà Hillary Clinton được bầu làm tổng thống thứ 45 của nước Mỹ đều tạo ra sự kiện vô tiền khoáng hậu tại nước Mỹ - một tỉ phú tổng thống Mỹ hay một nữ tổng thống Mỹ. Ngay cả khi bầu cử chưa diễn ra thì cặp đôi ứng cử viên này cũng tạo ra nhiều kỷ lục trong đời sống chính trị tại xứ cờ hoa.

Tuy nhiên, xét về hiệu ứng của kỷ lục thì tỉ phú bất động sản có tác động tới đời sống chính trị Mỹ mạnh mẽ hơn nhiều so với nữ cựu ngoại trưởng Mỹ. Thậm chí ông Trump còn được xem là 1 trong 5 cá nhân có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất trong lịch sử chính trị nước Mỹ cùng với G.Washington, A.Lincoln, F.D.Roosevelt và M.Luther King.

Nguoi My bo phieu cho ong Trump chi vi ghet ba Clinton? - Anh 2

Nhiều người Mỹ cho rằng ông Trump không đủ tiêu chuẩn của một tổng thống Mỹ song họ vẫn bỏ phiếu cho Trump - Ảnh: New Europe

Việc ông Trump có tầm ảnh hưởng ngang với các vĩ nhân của nước Mỹ thì cần phải có những phân tích ở nhiều khía cạnh, góc nhìn khác nhau, song rõ ràng so với bà Clinton thì ảnh hưởng của ông Trump tới đời sống chính trị hiện nay tại nước Mỹ là một trời một vực. Do vậy, bà quyết tâm bằng mọi cách phải có được chiến thắng để tạo lập kỷ lục cho mình.

Ra tranh cử lần này, bà Hillary Clinton và ông Jeb Bush được cho là sẽ tạo ra một kỷ lục mà có lẽ còn rất lâu lịch sử của nước Mỹ mới có thể lặp lại. Nếu Jeb Bush thắng cử thì dòng họ Bush sẽ đóng góp tới 3 vị tổng thống cho nước Mỹ. Còn nếu bà Clinton thắng cử thì gia đình Clinton đóng góp cho nước Mỹ hai vị tổng thống, mà lại là hai vợ chồng.

Tuy nhiên, ông Jeb Bush đã rơi rụng trên đường đua khiến cho bà Clinton càng quyết tâm đi vào lịch sử nước Mỹ để tạo ra kỷ lục vô tiền khoáng hậu. Do vậy, nhiều người cho rằng bà Hillary cùng các cố vấn không từ bỏ bất cứ kế sách, chiêu trò nào, dù có thể là “mưu hèn kế mọn”, miễn sao có thể giành chiến thắng, trong khi bà vốn là đệ nhất phu nhân danh giá.

Nếu phân tích kỹ những cú ra đòn của nữ ứng cử viên này trong các cuộc tranh luận trực tiếp thì có thể thấy bà muốn là nữ tổng thống đầu tiên của nước Mỹ hơn là muốn trở thành người tăng cường sức mạnh để gia tăng lợi ích Mỹ và phát huy giá trị Mỹ. Bà đã sử dụng hoạt ngôn của một cựu ngoại trưởng để thể hiện phong cách một lãnh đạo tối cao của nước Mỹ.

Song những gì mà cử tri Mỹ trông đợi thì lại rất mơ hồ, ngược với lối sống thực dụng của người Mỹ. Điều đó khiến cho bà Clinton tham gia tranh luận như diễn thuyết, trả bài hơn là giải tỏa nỗi lo của người Mỹ về các vấn đề mà nước Mỹ đang đối mặt.

Giới truyền thông có thể nhận định bà Clinton xứng đáng là tổng tư lệnh nước Mỹ, song với cử tri Mỹ thì không hẳn như vậy. Và bỏ phiếu cho ông Trump là cơ hội tốt nhất để phá bỏ “dự án chính trị cuộc đời” của bà Clinton, theo The Telegraph ngày 1.10.

Bà Clinton không bảo vệ lợi ích của nước Mỹ và người dân Mỹ

Người Mỹ không quan tâm đến kỷ lục mà quan tâm đến biện pháp của người được họ gửi niềm tin, trao quyền lực bảo đảm như thế nào đối với lợi ích Mỹ, giá trị Mỹ và sức mạnh Mỹ. Đây chính là điều mà bà Clinton khiến cử tri Mỹ thất vọng và có nhiều người cho rằng bà không biết cách bảo vệ lợi ích của nước Mỹ, của người dân Mỹ.

Theo CNN ngày 18.10 thì khi đề cập đến Trump, nhiều người Mỹ thường giật mình với nhận xét của ông về giáo dục, quan điểm của ông về phân biệt chủng tộc và cách ứng xử của ông với phụ nữ, nhưng họ lại ủng hộ ông về chính sách bảo hộ thương mại và hạn chế dân nhập cư. Bởi lẽ điều đó có lợi cho người dân và đất nước Mỹ.

Trong khi đó, quan điểm của bà Clinton bị xem là "mở biên giới và thương mại mở" khiến cho nước Mỹ bị thiệt hại. Chính Thượng nghị sĩ Bernie Sanders – đối thủ của bà trong đảng Dân chủ - cũng đồng quan điểm với ông Trump, xem "mở biên giới" sẽ khiến thu nhập của người dân Mỹ bị giảm sút bởi dân nhập cư. Còn chính sách tự do hóa thương mại chỉ có lợi ích trước mắt, nhưng về lầu dài thì nước Mỹ phải trả giá.

Nguoi My bo phieu cho ong Trump chi vi ghet ba Clinton? - Anh 3

Giới truyền thông có thể nhận định bà Clinton xứng đáng là tổng tư lệnh nước Mỹ, song với cử tri Mỹ thì không hẳn như vậy - Ảnh: Getty Images

Theo CNN, mức lương trung bình của lao động nam giới tại Mỹ đã giảm 4% kể từ năm 1973 và các hộ gia đình Mỹ nói chung có mức thu nhập bình quân tương đương cách đây 18 năm, tính theo hệ số lạm phát và sự mất giá của đồng tiền.

Như vậy, quan điểm của bà Clinton không đáp ứng mong đợi của cử tri Mỹ. Điều đó khiến nhiều người Mỹ cho rằng có thể Donald Trump cực đoan trong chính sách nhập cư và bảo hộ mậu dịch, nhưng đó lại là giải pháp tuyệt vời để bảo đảm lợi ích cho người dân Mỹ. Kinh nghiệm của một nhà kinh doanh lọc lõi như ông Trump sẽ làm gia tăng lợi ích Mỹ.

Theo The Guardian ngày 18.10, khi được hỏi về vũ khí hạt nhân, ông Trump đã đặt câu hỏi ngược lại: "Nếu chúng ta có nó, tại sao chúng ta không thể sử dụng nó?". Ứng cử viên Clinton liền quả quyết ngay: “Chúng ta không thể để cho ông ta trở thành tổng thống. Đó là một thảm họa được báo trước với chúng ta”.

Thật ra đây là ông Trump nghi vấn về hiệu quả của việc sử dụng sức mạnh Mỹ. Tình trạng khủng bố vẫn diễn ra trên đất nước Mỹ, vẫn giết hại người dân Mỹ nhưng an ninh Mỹ vẫn chưa có biện pháp ngăn chặn hữu hiệu.

Sức mạnh Mỹ - niềm kiêu hãnh của nước Mỹ - vẫn bị đối thủ thách thức, thậm chí bị tấn công mà chưa biết phải đáp trả ra sao vì toàn cầu hóa khiến cho nước Mỹ không thể xác định được đồng minh và đối thủ.

Như vậy, với cử tri Mỹ thì bà Clinton không những không làm gia tăng lợi ích Mỹ mà với bà thì sức mạnh Mỹ có cũng như không vì không bảo vệ được lợi ích Mỹ.

Ông Trump không phải ngu ngơ về vũ khí hạt nhân cũng như tác hại của nó, mà với Trump những gì nước Mỹ có thì phải hữu ích với người Mỹ. Điều đó cho thấy bà Clinton mới mơ hồ chứ không phải ông Trump.

Tóm lại, việc người dân Mỹ bỏ phiếu cho ông Donald Trump cũng là điều dễ hiểu vì với họ trước hết là lợi ích thiết thực trong cuộc sống. Ngược lại, cử tri Mỹ ghét bà Clinton cũng không có gì khó lý giải bởi bà không đáp ứng kỳ vọng của nhiều người đặt niềm tin vào bà.

Ngọc Việt