Trợ giá cho hoạt động xe buýt công cộng là một trong những biện pháp của UBND TPHCM nhằm phục vụ nhu cầu đi lại của người dân, góp phần giảm ùn tắc giao thông trên địa bàn. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đã bộc lộ nhiều bất cập về công tác quản lý và điều hành, tạo kẽ hở cho một số đơn vị vận tải gian lận trong việc quyết toán tiền trợ giá.

Sai phạm hàng loạt

UBND TP vừa có Kết luận thanh tra 5754/KL-UBND về thanh tra toàn diện các mặt quản lý đối với việc trợ giá cho hoạt động vận chuyển hành khách công cộng (HKCC) bằng xe buýt giai đoạn 2012-2014. Cụ thể, Đoàn Thanh tra liên ngành đã làm việc với 14 DN vận tải (DNVT) đang hoạt động, phát hiện 7/14 DNVT vận chuyển hoàn toàn không thu tiền đối với học sinh, doanh thu chỉ từ tiền trợ giá và 7/14 DNVT ngoài tiền trợ giá có thu tiền của học sinh với mức giá từ 1.000-2.000 đồng/lượt và 100.000-350.000 đồng/tháng.

Theo kết luận thanh tra, việc các DNVT ngoài tiền trợ giá còn thu tiền học sinh là không đúng với mục tiêu của việc trợ giá nhằm hỗ trợ một phần chi phí cho học sinh. Hiện nay toàn TP có 36 trường có số học sinh đi học 4 lượt/ngày nhưng DNVT chỉ quyết toán 2 lượt/ngày theo quy định. Cụ thể, tổng số tiền trợ giá cho các DNVT khi đưa rước học sinh tại các trường này năm 2012-2014 gần 35,3 tỷ đồng. Điều này không đảm bảo chi phí chuyến xe; và qua thực tế kiểm tra cũng đã phát hiện có trường hợp học sinh không tham gia đưa rước nhưng vẫn có tên trong hồ sơ quyết toán tiền trợ giá. Như vậy, có tình trạng kê khai khống số lượng học sinh để nhận tiền trợ giá.

Ngan chan gian lan tien tro gia xe buyt - Anh 1

Nhiều xe buýt cũ kỹ và xuống cấp vẫn chưa được thay thế. Ảnh: MINH TUẤN.

Đáng nói, học sinh Trường Mầm non Bình Chiểu (quận Thủ Đức) không thuộc đối tượng được trợ giá nhưng vẫn được Trung tâm Quản lý và điều hành vận tải HKCC nghiệm thu và duyệt hồ sơ thanh toán tiền trợ giá trong các năm 2012, 2013, 2014 với số tiền hơn 109 triệu đồng. Bên cạnh đó, Trường THCS Độc Lập (quận Phú Nhuận) báo cáo học sinh tham gia không đầy đủ các học kỳ, Trường THCS Ngô Tất Tố (quận Phú Nhuận) có hồ sơ quyết toán không đúng chữ ký và con dấu của hiệu trưởng. Qua đó, 2 đơn vị vận tải là Công ty TNHH Châu Cường và Hợp tác xã (HTX) Phương Lâm (phụ trách đưa rước học sinh 2 trường trên) đã thực hiện thanh quyết toán khống với tổng số tiền hơn 169 triệu đồng.

Xử lý nghiêm

Kết luận thanh tra về những sai phạm trên nêu rõ, Trung tâm Quản lý và điều hành vận tải HKCC chưa thực hiện đầy đủ công tác kiểm tra giám sát, đã dẫn đến việc một số DNVT lợi dụng thực hiện hợp thức hóa, giả mạo hồ sơ để tiến hành thanh toán. Đặc biệt, hành vi lập hồ sơ để thanh toán khống tiền trợ giá của Công ty TNHH Châu Cường và HTX Phương Lâm có dấu hiệu về tội làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức được quy định tại Điều 267 Bộ luật Hình sự.

Trước những sai phạm trong công tác quản lý nhà nước về hoạt động vận tải HKCC bằng xe buýt trên địa bàn TP, Chủ tịch UBND TP giao Sở Giao thông-Vận tải (GTVT) TP tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm các tập thể, cá nhân liên quan (lãnh đạo phụ trách và theo thời kỳ xảy ra vụ việc) đối với các thiếu sót, sai phạm. Đồng thời, Sở GTVT chỉ đạo Trung tâm Quản lý và điều hành vận tải HKCC kiểm điểm, xử lý trách nhiệm các tập thể, cá nhân liên quan đến các nội dung được nêu.

UBND TP cũng giao Sở GTVT giám sát chặt chẽ và chỉ đạo Trung tâm Quản lý và điều hành vận tải HKCC trong công tác điều hành, quản lý nguồn vốn trợ giá, khắc phục các sai sót của trung tâm này trong thời gian qua. Bên cạnh đó, TP yêu cầu Sở GTVT điều chỉnh công thức tính trợ giá và phương thức thực hiện trợ giá đối với hoạt động vận tải HKCC bằng xe buýt phổ thông, hoạt động đưa rước học sinh, công nhân; thực hiện đúng mục tiêu của tiền trợ giá là hỗ trợ một phần chi phí cho người sử dụng phương tiện vận chuyển công cộng. UBND TP yêu cầu Trung tâm Quản lý và điều hành vận tải HKCC cần nhanh chóng thực hiện thu hồi số tiền hơn 109 triệu đồng trợ giá tại Trường Mầm non Bình Chiểu do không thuộc đối tượng được trợ giá; Đồng thời yêu cầu Thanh tra TP chuyển cơ quan điều tra (Công an TP) để điều tra, xử lý các sai phạm của Công ty TNHH Châu Cường và HTX Phương Lâm trong việc lập hồ sơ quyết toán khống tiền trợ giá theo quy định.

Tuấn Minh