Thời gian gần đây, liên tiếp sản phẩm thực phẩm chức năng nano tinh bột nghệ (curcumin) nhập về hoặc sản xuất trong nước được quảng cáo như một thần dược giúp “phòng và chống ung thư”.

Nano tinh bot nghe quang cao nhu than duoc, gia tren troi - Anh 1

Ancan, một trong những sản phẩm nanno curcumin, vừa bị Bộ Y tế xử phạt về hành vi vi phạm về quảng cáo

Thực phẩm chức năng quảng cáo như thuốc chữa bệnh

Ngay sau khi hay tin mẹ mình bị ung thư vú, chị Nguyễn Thị Trang (Bạch Mai, Hai Bà Trưng, Hà Nội) lên mạng tìm kiếm các sản phẩm giúp hỗ trợ điều trị. “Trên các trang cộng đồng người mắc ung thư, mọi người đều mách nhau dùng sản phẩm nano curcumin, tiêu diệt các tế bào ác tính, bảo vệ các tế bào lành, giảm tác dụng phụ của quá trình hóa trị, xạ trị... Vậy là tôi đặt mua cho mẹ dùng thử trong 3 tháng”, chị Trang nói và cho biết, bản thân chị cũng dùng sản phẩm này để tăng cường sức khỏe, phòng ngừa ung thư: “Họ quảng cáo người bình thường, trẻ em cũng có thể dùng được để giải độc, tăng cường trí nhớ, làm đẹp da...”, chị Trang nói.

Theo các chuyên gia, curcumin là hoạt chất lành tính trong củ nghệ vàng. Nano curcumin hay còn gọi là tinh bột nghệ nano là cách làm hoạt chất này dưới dạng siêu nhỏ bằng công nghệ nano. Theo đó, dưới dạng phân tử nano, hoạt chất curcumin sẽ dễ hòa tan trong nước, dễ hấp thụ vào cơ thể.

Tìm hiểu trên thị trường hiện nay có hàng chục sản phẩm gắn nhãn “nano curcumin” được sản xuất từ trong nước và nhập khẩu từ Mỹ hay Ấn Độ. Tuy nhiên, giá của mỗi sản phẩm lại có mức khác nhau, thấp nhất là 250 nghìn đồng/hộp và cao nhất là hơn 1,2 triệu đồng/hộp. Theo đó, ngoài thành phần chính là nano curcumin, các sản phẩm dù là thực phẩm chức năng nhưng trên các trang bán hàng, giới thiệu sản phẩm curcumin đều tung ra những lời quảng cáo hút khách, thậm chí có tác dụng như thuốc chữa bệnh.

Trên trang web sieunghe.com quảng cáo: “Là chất hủy diệt tế bào ung thư cực mạnh, nó vô hiệu những tế bào ung thư, ngăn chặn tế bào ung thư ác tính mới hình thành mà không làm ảnh hưởng đến tế bào ung thư lành tính. Vì vậy, curcumin là chất phòng và chống ung thư cực kỳ hữu ích”.

Trên một trang khác còn nhấn mạnh: “Nano curcumin có tác dụng chống lại hầu hết các loại ung thư như: Vú, não, phổi, máu, gan, ruột... dựa trên kết quả nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng và tiền lâm sàng thu được, curcumin còn có tác dụng là chất hủy diệt các tế bào ung thư vào loại mạnh nhất và ngăn cản không cho các tế bào ung thư mới hình thành...”.

Trước tình trạng trên, mới đây, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã ban hành quyết định xử phạt 65 triệu đồng đối với Công ty Cổ phần Triệu Sơn (Cầu Giấy, Hà Nội) bởi hành vi: Quảng cáo sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe Ancan trên các website Ancan gây hiểu nhầm có tác dụng như thuốc chữa bệnh. Cùng với hình thức phạt tiền, Cục An toàn thực phẩm đã buộc Công ty Cổ phần Triệu Sơn tháo gỡ nội dung quảng cáo vi phạm, cải chính thông tin quảng cáo trên.

Chỉ có tác dụng tăng cường sức khỏe

Theo PGS. TS. Phạm Hữu Lý, Phó chủ tịch Hội đồng khoa học, Viện Hàn lâm Khoa học - Công nghệ Việt Nam, trên thị trường hiện có nhiều sản phẩm nano curcumin, song người tiêu dùng cần cảnh giác với những sản phẩm giả. “Để biết đâu là thật, giả, người dùng nên cắt viên nang đó, cho chất bên trong đó vào một cốc nước rồi ngoáy đều. Nếu nó tan trong nước gần như tuyệt đối thì đó là nano. Nếu nó có chất lắng xuống, kết tủa thì không phải nano”, vị chuyên gia nói.

Mặt khác, PGS. TS. Phạm Hữu Lý cũng khuyến cáo người tiêu dùng không nên tin vào những lời quảng cáo về kích thước “siêu nhỏ vượt trội” của các nhà sản xuất nano curcumin. “Với các nhà khoa học thì chỉ dám nói kích thước hạt nano nằm trong một khoảng nhất định chứ không thể khẳng định cụ thể là 30nm, 40nm hay 50nm... Cấu trúc lưới nội mô tế bào là 200nm nên cho phép các hạt nano có kích thước dưới 100nm là đủ để qua được màng tế bào, vì vậy không nhất thiết phải chạy theo kích thước hạt nano quá nhỏ”, ông Lý phân tích.

Trao đổi với PV Báo Giao thông, GS.TS. Nguyễn Bá Đức, nguyên Giám đốc Bệnh viện K, Phó chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam nhận định: Những thông tin quảng cáo “quá lời”, rầm rộ về sản phẩm nano curcumin trong thời gian vừa qua đang gây sự hiểu lầm trong dư luận, nhất là những người dân không có kiến thức chuyên môn. “Ở đây có sự lập lờ trong quảng cáo, lúc thì nói hỗ trợ điều trị ung thư, lúc lại nói sản phẩm chuyên dành cho bệnh nhân ung thư... cố tình gây hiểu lầm”, nguyên Giám đốc Bệnh viện K Trung ương nói.

Bằng kiến thức của mình, GS.TS. Nguyễn Bá Đức khẳng định: “Curcumin chỉ là chất giúp tăng cường sức khỏe. Trên thế giới và Việt Nam chưa bệnh viện nào dùng curcumin để chữa ung thư và thực tế nó không có khả năng chữa ung thư, càng không có cả năng tiêu diệt tế bào ác tính”. Qua đây, GS. Đức nhấn mạnh, tới nay y học chỉ ghi nhận việc điều trị ung thư bằng 3 phương pháp: Phẫu thuật, xạ trị và hóa trị.

TS. BS. Nguyễn Quang Thái, Trưởng khoa Phẫu thuật tổng hợp (Bệnh viện K Trung ương) cũng khẳng định: “Nano curcumin không có tác dụng như lời quảng bá. Hơn nữa, những sản phẩm này có giá khá cao, càng làm khổ những bệnh nhân ung thư khi hầu hết trong số họ đều đã cạn kiệt về tài chính”.

Hoàng Ngân