Cuộc họp quan trọng của giới chức quân đội Washington và Manila về vấn đề tập trận chung đã được dời đến sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ.

My - Philippines tri hoan thao luan quan he quan su - Anh 1

Xe lội nước của thủy quân lục chiến Mỹ đổ bộ lên bãi biển Fort Ternante, Philippines hồi tháng 2.2004 trong một cuộc tập trận chung

Động thái này diễn ra trong bối cảnh có những hoài nghi về tương lai của liên minh lâu năm Mỹ - Philippines giữa lúc có những thông điệp trái ngược từ Manila. Cuộc họp sắp tới có thể làm rõ quan điểm của Philippines sau hàng loạt phát ngôn của Tổng thống Rodrigo Duterte về việc chấm dứt liên minh mà ông cho là có ít giá trị này.

“Cuộc họp lẽ ra được tổ chức ngày 24.10, nhưng đã được dời đến ngày 24.11 do Philippines muốn nó diễn ra sau cuộc bầu cử Mỹ”, Reuters dẫn lời một tướng quân đội Philippines giấu tên cho biết.

Người Mỹ sẽ đi bầu cử tổng thống mới vào ngày 8.11. Nguồn tin này nói rằng cho đến nay, vẫn chưa rõ là các cuộc tập trận sẽ ngừng hay không vì Tổng thống Duterte “chưa đưa ra bất kỳ chỉ đạo cụ thể nào”.

Chủ nhân Điện Malacanang ngày 26.10 đã nhắc lại ý định rà soát hoặc hủy bỏ các hiệp ước an ninh và hủy bỏ các cuộc tập trận mà giới chức quân sự nói vẫn đang chờ được xem xét. Những thông điệp chống Mỹ liên tiếp của ông Duterte đã gây lo ngại ở Washington về tương lai của liên minh có vai trò quan trọng đối với nỗ lực xoay trục của Mỹ sang châu Á nhằm đương đầu với một Trung Quốc đang ngày càng lớn mạnh.

Bộ Quốc phòng Mỹ hôm qua 27.10 đã từ chối bình luận khi được hỏi về cuộc họp trên, nhưng một phát ngôn viên cho biết cơ quan này sẽ tìm cách làm rõ những tuyên bố của ông Duterte “thông qua đối thoại trực tiếp”. Phát ngôn viên Nhà Trắng Josh Earnest nói rằng các phát biểu của nhà lãnh đạo Philippines đã gây ra “tình trạng bất an không cần thiết” trong quan hệ song phương, nhưng cho biết Washington chưa nhận thông tin chính thức về những thay đổi đối với liên minh đã kéo dài 65 năm với Manila.

Nguồn tin của Reuters cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana sẽ tìm cách thuyết phục Tổng thống Duterte tại cuộc họp nội các vào tuần tới về việc duy trì các cuộc tập trận có ích, nhưng phía Philippines cũng muốn được đảm bảo không bị đối xử như “chư hầu”. Tuy nhiên, trong phát biểu đưa ra hôm qua 27.10 trong ngày cuối của chuyến thăm Nhật Bản, Tổng thống Duterte tiếp tục khẳng định sẽ không có thêm cuộc tập trận chung nào nữa với Mỹ nhưng để ngỏ khả năng cùng diễn tập hải quân với Nhật.

Trùng Quang