Cổ phiếu dược vẫn thuộc nhóm an toàn, nhưng trong xu hướng cạnh tranh hiện nay, mua bán và sáp nhập (M&A) được xem là giải pháp tối ưu cho các đại gia ngành dược niêm yết bật lên đẳng cấp cao hơn.

M&A - giai phap tang suc hut co phieu duoc pham - Anh 1

Nhóm cổ phiếu dược có tốc độ tăng trưởng khá tốt trong năm 2016

Sức hút cổ phiếu dược

Cổ phiếu dược luôn là một trong những món ăn yêu thích nhất của các nhà đầu tư nước ngoài. Minh chứng là hầu hết cổ phiếu dược niêm yết đã kín “room” (tỷ lệ sở hữu dành cho nhà đầu tư nước ngoài) như DHG (Dược Hậu Giang), TRA (Traphaco), DMC (Domesco Đồng Tháp), IMP (Dược phẩm Imexpharm)... Trong đó, một số doanh nghiệp đã “kết duyên” được với những cổ đông chiến lược là công ty dược phẩm có đẳng cấp quốc tế như Abbott (Domesco Đồng Tháp) hay Taisho Pharmaceutical (Dược Hậu Giang). Đây cũng là yếu tố mà nhà đầu tư quan tâm và kỳ vọng.

Theo dõi diễn biến giá một số cổ phiếu dược cũng dễ nhận thấy rằng, đây là những cổ phiếu có tốc độ tăng trưởng khá tốt trong năm 2016. Cụ thể, DHG từ đầu năm 2016 đến nay đã tăng từ hơn 60.000 đồng/cổ phiếu lên sát mốc 100.000 đồng/cổ phiếu, TRA tăng từ dưới 60.000 đồng/cổ phiếu lên 114.000 đồng/cổ phiếu, DMC tăng từ dưới 30.000 đồng/cổ phiếu lên trên 77.000 đồng/cổ phiếu, IMP tăng từ khoảng 36.000 đồng/cổ phiếu lên 58.000 đồng/cổ phiếu…

Ngoài ra, xét về các chỉ tiêu tài chính , nếu so các doanh nghiệp dược hiện nay với các ngành tiêu dùng khác, ngành dược phẩm vẫn có tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu thấp, chỉ khoảng 0,39. Trong khi đó, tỷ lệ này ở ngành thực phẩm và đồ uống là 0,44, nuôi trồng nông hải sản là 0,94, dệt may ở mức tới 1,05. Riêng các doanh nghiệp dược niêm yết lớn như Dược Hậu Giang, OPC (Dược phẩm OPC) hay Traphaco, tỷ lệ này còn thấp hơn so với mức trung bình của ngành.

Khoảng trống thị trường đông dược

Nếu so sánh hai mảng đông dược và tân dược hiện nay thì thị trường ngành đông dược còn rất khiêm tốn, chỉ chiếm 1 - 1,5%, với số lượng doanh nghiệp đông dược không đáng kể. Đây là mảng sản phẩm có tiềm năng tăng trưởng tốt, với tỷ lệ sử dụng đông dược được Bộ Y tế dự báo tăng lên 30% trong vòng 5 năm tới. Ngành này có lợi thế về nguồn dược liệu, với khoảng 4.000 loài thảo dược.

Hiện nay, cổ phiếu dược được giới đầu tư chú ý nhất trong mảng đông dược là TRA của Traphaco. Đây là một trong số ít doanh nghiệp dược có sự đầu tư khá bài bản cho mảng đông dược, từ khâu nguyên liệu đến thành phẩm.

Đại gia này hiện là doanh nghiệp dược đầu tiên của Việt Nam tự cung cấp được 72% dược liệu cho nhu cầu sản xuất của mình. Phần dược liệu còn lại được thu mua trong nước (20%) và nhập khẩu (8%) do một số cây thuốc đặc biệt phải trồng ở vùng ôn đới. Cụ thể, vùng nguyên liệu của Traphaco gồm 36.000 ha vùng trồng đạt tiêu chuẩn Thực hành tốt sản xuất thuốc GACP-WHO cho 10 loại dược liệu khác nhau phục vụ các nhóm sản phẩm chính. Hàng năm, vùng nguyên liệu này trồng được 2.200 tấn dược liệu theo tiêu chuẩn GACP-WHO, cao nhất trong số các doanh nghiệp tự trồng dược liệu tại Việt Nam (BV Pharma là 500 tấn, Domesco là 250 tấn…).

Bà Vũ Thị Thuận, Chủ tịch Traphaco cho biết, HĐQT Traphaco đã xem xét kế hoạch phát triển doanh nghiệp năm 2017, với tốc độ tăng trưởng không thấp hơn 12% và lợi nhuận không thấp hơn 15%, trả cổ tức cho cổ đông ở mức 30%.

Chờ cú hích từ M&A

Ông Lê Văn Truyền, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế nhận xét, doanh nghiệp dược Việt Nam vẫn tồn tại nhiều điểm yếu như thiếu chiến lược trung và dài hạn, tiếp thị kém, trình độ sáng tạo thấp, ít có sản phẩm bào chế công nghệ cao… Đặc biệt, năng lực tài chính thấp là hạn chế mang tính kinh niên của doanh nghiệp dược, trong đó bao gồm cả các doanh nghiệp đang niêm yết. Điều này dẫn đến hậu quả là doanh nghiệp luôn thiếu vốn đầu tư, nguồn vốn phụ thuộc nhiều vào vốn vay ngân hàng với lãi suất cao, thiếu đầu tư cho nghiên cứu phát triển và dễ chảy máu chất xám.

Với thực tế như vậy, theo đánh giá của giới chuyên môn, mặc dù các cổ phiếu dược có sức hút tốt đối với dòng vốn ngoại, nhưng để có được những doanh nghiệp dược có tầm vóc, có khả năng cạnh tranh với các đại gia dược trên thị trường quốc tế, thì ngành dược rất cần các thương vụ M&A.

Chí Tín