Bộ Tư pháp cho rằng việc Bộ GTVT buộc người dân chuyển đổi giấy phép lái xe còn thời hạn từ bìa giấy sang vật liệu PET là tác động tiêu cực đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Khong bat buoc doi bang lai PET - Anh 1

Người dân chỉ phải đổi giấy phép lái xe bìa giấy sang thẻ PET khi hết hạn

Vì vậy, lãnh đạo Bộ GTVT cho biết sẽ sửa đổi Thông tư 58, không bắt buộc đổi giấy phép lái xe sang PET.

TCĐB đã tiếp thu và sửa đổi Thông tư 58 theo hướng bãi bỏ chế tài quy định buộc sát hạch lại lý thuyết đối với những người không đi đổi GPLX sang thẻ PET theo lộ trình. Thông tư 58 sửa đổi đã được trình lên Bộ trưởng Bộ GTVT và sẽ
ban hành trong tháng 12.2016

Ông Nguyễn Văn Huyện, Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ

Ông Đồng Ngọc Ba, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp), vừa ký văn bản kết luận việc kiểm tra Thông tư số 58/2015/TT-BGTVT ngày 20.10.2015 của Bộ trưởng Bộ GTVT quy định về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe (GPLX) cơ giới đường bộ.

Theo kết luận này, nội dung điều 57 của Thông tư 58 quy định về lộ trình chuyển đổi GPLX sang vật liệu PET (nhựa cứng) của Bộ GTVT không phù hợp với pháp luật hiện hành. Không chỉ thế, việc GPLX không thời hạn hoặc đang còn thời hạn sử dụng bằng giấy bìa bị bắt buộc phải chuyển đổi sang GPLX mới bằng vật liệu PET còn làm phát sinh thủ tục hành chính, chi phí. Cụ thể, theo quy định của Bộ Tài chính, mức lệ phí cấp GPLX cơ giới công nghệ mới (bao gồm cả cấp mới và cấp lại) là 135.000 đồng/lần. Điều này sẽ tác động tiêu cực đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Ngoài ra, quy định buộc sát hạch lại lý thuyết đối với những người không chịu đi đổi GPLX sang thẻ PET theo lộ trình là “không bảo đảm tính hợp pháp và tính thống nhất”. Theo đó, khoản 1 điều 58 luật GTĐB năm 2008 quy định điều kiện của người lái xe tham gia giao thông bao gồm: độ tuổi, sức khỏe và GPLX phù hợp với loại xe được phép điều khiển do cơ quan có thẩm quyền cấp. Trong thời gian có giá trị của GPLX, quyền sở hữu, sử dụng giấy phép của người có GPLX được pháp luật bảo đảm, vì vậy yêu cầu bắt buộc chuyển đổi GPLX sang vật liệu PET của Bộ GTVT là không có cơ sở pháp lý.

Dừng ngay quy định trái pháp luật

Điều 57 quy định GPLX bằng giấy bìa phải được chuyển đổi sang GPLX mới bằng vật liệu PET theo lộ trình: GPLX ô tô và GPLX hạng A4 trước ngày 31.12.2016; GPLX không thời hạn (các hạng A1, A2, A3) phải trước ngày 31.12.2020. Sau 6 tháng theo lộ trình chuyển đổi này mà người có GPLX bằng giấy bìa không chuyển đổi sẽ phải sát hạch lại lý thuyết để được cấp lại GPLX.

Hồi cuối tháng 10, Báo Thanh Niên cũng đã có bài viết Lãng phí đổi bằng lái xe còn thời hạn, phân tích những bất cập của Thông tư 58. Theo thống kê của TCĐB, tổng lượng GPLX ô tô, xe máy trên cả nước là hơn 30 triệu, trong đó đã tiến hành đổi được hơn 1/2. Nếu nhân với lệ phí 135.000 đồng/bằng khi đổi sang bằng PET, chi phí người dân phải bỏ ra theo yêu cầu Thông tư 58 tới nay là khoảng 2.000 tỉ đồng.

Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật đề nghị Bộ GTVT tổ chức xem xét, xử lý bãi bỏ ngay nội dung quy định trái pháp luật tại điều 57 và rà soát quá trình thực hiện quy định này để có biện pháp khắc phục hậu quả do việc thực hiện các quy định trái pháp luật gây ra (nếu có). Đồng thời xem xét, xử lý trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân đã tham mưu xây dựng, ban hành văn bản có nội dung trái pháp luật và thông báo kết quả xử lý văn bản cho Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được thông báo này.

Ông Nguyễn Văn Huyện, Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ (TCĐB), đơn vị quản lý trực tiếp việc đổi GPLX, cho biết TCĐB đã tiếp thu và sửa đổi Thông tư 58 theo hướng bãi bỏ chế tài quy định buộc sát hạch lại lý thuyết đối với những người không đi đổi GPLX sang thẻ PET theo lộ trình. Thông tư 58 sửa đổi đã được trình lên Bộ trưởng Bộ GTVT và sẽ ban hành trong tháng 12.2016. Cũng theo ông Huyện, đến ngày 31.8.2016, cả nước đã đổi được xấp xỉ 5 triệu GPLX ô tô sang vật liệu PET, trong tổng số 5,3 triệu GPLX ô tô. Như vậy, tính từ thời điểm trên, chỉ còn khoảng 300.000 GPLX ô tô và lộ trình hết 31.12.2016 cho 63 tỉnh, TP trên cả nước là khả thi. Còn hiện nay tại các địa phương, hầu hết người dân đi đổi GPLX đối với xe máy.

Trong khi đó, ông Nguyễn Đình Nghĩa, Trưởng phòng Quản lý phương tiện đường bộ, Sở GTVT Hà Nội cho hay, tại 3 điểm cấp đổi GPLX của Sở đang rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng, trung bình có khoảng 1.500 người đến đổi GPLX mỗi ngày, trong khi những tháng đầu năm là

600 - 800 người. Trong tháng 10.2016, Sở đã cấp đổi 36.000 GPLX, trong đó 25.000 GPLX máy; đến 20.11.2016 Sở đã cấp 42.000 GPLX, trong đó 27.000 bằng xe máy, cùng với khoảng 2.500 GPLX cấp đổi qua mạng mỗi tháng.

Chưa xem xét trách nhiệm

Trả lời Thanh Niên, ông Nguyễn Hồng Trường, Thứ trưởng Bộ GTV, cho biết Bộ GTVT sẽ sửa đổi Thông tư 58 theo hướng không bắt buộc, các GPLX ô tô hết hạn mới phải đổi sang bằng PET. Với GPLX xe máy (không quy định thời hạn) không bắt buộc đổi, những ai mất bằng hoặc có nhu cầu chuyển sang bằng PET thì thực hiện.

Trước câu hỏi có xem xét trách nhiệm tham mưu với cá nhân, tổ chức nào trước quy định sai luật này, ông Trường cho biết Bộ chưa xem xét trách nhiệm vì chủ trương đổi GPLX sang vật liệu PET xuất phát từ thực trạng người sử dụng GPLX giả gây tai nạn rất nhiều, đổi là hợp lý để quản lý, ngăn ngừa bằng giả. “Cái khó là khi chỉ đạo TCĐB thực hiện đề án đổi GPLX sang PET, quan điểm của Bộ GTVT không thu phí, nhưng TCĐB cho biết nếu không thu phí thì chi phí đổi bằng quá lớn, ngân sách không đáp ứng được, nên Thông tư 58 cho phép thu phí”, ông Trường nói.

Thái Sơn - Mai Hà