QĐND - Với một loạt diễn biến gần đây trên lĩnh vực truyền thông, giới quan sát bày tỏ quan ngại rằng, một cuộc chiến mới giữa Nga và phương Tây đã chính thức "khai hỏa".

Từ Sputnik…

Đầu tiên phải kể đến là việc ngày 10-11, Nga khai trương một hãng tin đối ngoại mới có tên là Sputnik, dùng ngân sách nhà nước để đối đầu với "chiến dịch tuyên truyền" của phương Tây cũng như cung cấp "một cách nhìn khác" về những sự kiện toàn cầu. Theo các phương tiện truyền thông Nga, Sputnik sẽ chính thức thay thế các dịch vụ truyền thông tiếng nước ngoài của hãng thông tấn RIA Novosti và Đài Tiếng nói nước Nga, hai đại gia trong ngành truyền thông Nga vốn được hợp nhất thành Hãng thông tấn quốc tế Nước Nga ngày nay (Russia Today) hồi cuối năm ngoái.

Tổng giám đốc Russia Today Đ.Ki-xi-lép giới thiệu về dịch vụ truyền thông Sputnik. Ảnh: Đài Tiếng nói nước Nga

"Có những nước áp đặt ý chí của họ cho cả phương Tây và phương Đông. Bất cứ nơi nào mà họ can thiệp đều đổ máu, đều bùng nổ nội chiến, đều xảy ra “cách mạng màu" và thậm chí đất nước tan rã như I-rắc, Li-bi, Gru-di-a, U-crai-na, Xy-ri... Nhiều người đến nay đã hiểu rằng, không nhất thiết phải chờ sự hỗ trợ của Mỹ trong tất cả chuyện đó. Chúng tôi ủng hộ thế giới đa màu, đa dạng. Vì vậy mà nhóm đa phương tiện truyền thông của chúng tôi tung ra một thương hiệu toàn cầu mới là Sputnik", Tổng giám đốc Russia Today, Đ.Ki-xi-lép (Dmitry Kiselev) nói với Đài Tiếng nói nước Nga. Theo ông Đ.Ki-xi-lép, Sputnik phản ánh một thế giới đa cực, nơi mà mỗi quốc gia đều có lợi ích quốc gia, văn hóa, lịch sử và truyền thống riêng của mình. "Nhật Bản trong thế giới đó là Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ là Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc là Trung Quốc, Nga là Nga trong ý nghĩa nền văn minh đa dân tộc của chúng ta. Chúng tôi không yêu cầu bất cứ ai phải sống theo kiểu Nga; chúng tôi cho rằng tất cả mọi người đều có quyền cá nhân của mình, và chỗ dựa của thế giới này là luật pháp quốc tế. Định dạng lại trật tự thế giới toàn cầu đang diễn ra ngày nay là công việc cần thiết vì lợi ích của chúng ta, vì lợi ích của nhân loại. Đối với các quốc gia mà chúng tôi hoạt động, chúng tôi không phải là phương tiện truyền thông đối lập, chúng tôi giữ gìn mối quan hệ tốt đẹp với tất cả", ông Đ.Ki-xi-lép cho biết thêm.

Sputnik bao gồm một website và một mạng lưới các trung tâm phát thanh tại những thành phố lớn, trong đó có Luân Đôn, Béc-lin, Oa-sinh-tơn, Pa-ri, Bắc Kinh, Niu Đê-li, Tô-ki-ô… thuộc hơn 25 quốc gia trên thế giới. Hiện tại, website sputniknews.com chỉ có phiên bản tiếng Anh, nhưng Mát-xcơ-va có kế hoạch sẽ tăng lên 34 ngôn ngữ vào cuối năm 2015. Tờ Wall Street Journal cho biết, Nga sẽ bỏ ra 140 triệu USD trong năm sau cho hoạt động của Sputnik. "Đây là phương tiện truyền thông trưởng thành, hiện đại, rất kịp thời, khác với các phương tiện truyền thông khác, trước hết ở sự lựa chọn đề tài, điểm nhìn và cách hiểu thế giới", Tổng biên tập Russia Today, M.Xi-mô-ni-an (Margarita Simonyan) bình luận.

…đến Wikipedia

Trong một động thái tiếp theo, hôm 15-11, Nga thông báo đang lên kế hoạch cho một trang Wikipedia của riêng nước này, nhằm bảo đảm “tất cả công dân đều nhận được thông tin chi tiết và đáng tin cậy”. “Phân tích trang Wikipedia cho thấy, trang này không có đủ khả năng cung cấp thông tin chi tiết, hiệu quả về mọi vùng và cuộc sống trong nước Nga”, RIA Novosti dẫn thông báo của Thư viện Nga cho biết. Vì vậy, 50.000 quyển sách và tài liệu từ 27 thư viện trên toàn nước Nga đã được tập hợp để chuẩn bị cho việc thành lập một website thay thế Wikipedia. Tổng thống Nga V.Pu-tin (V. Putin) từng tuyên bố rằng "Internet là kế hoạch đặc biệt của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA)”, và Điện Crem-li phải bảo vệ cộng đồng mạng trong nước khỏi mối đe dọa từ phương Tây. Trước đó, ngày 12-11, thông tin về việc kênh truyền hình Mỹ CNN sẽ chính thức rút khỏi mạng lưới truyền hình cáp tại Nga kể từ ngày 31-12-2014 cũng bất ngờ được công bố. Đại diện chủ sở hữu CNN cho biết trên RIA Novosti rằng, quyết định ngừng phát sóng kênh CNN tại Nga xuất phát từ những thay đổi gần đây về pháp luật truyền thông của Chính phủ Nga, nhưng lại không nêu cụ thể đó là những thay đổi gì.

Trong khi đó, cùng ngày, Cơ quan Giám sát truyền thông Anh Ofcom đã cảnh báo việc tước giấy phép phát sóng của kênh truyền hình Russia Today của Nga tại Luân Đôn với lý do “phản ánh không khách quan về cuộc khủng hoảng U-crai-na hồi đầu năm”. Ofcom cảnh cáo Russia Today rằng, sẽ xem xét việc xử phạt theo đúng luật hoặc sẽ có biện pháp xử lý khác, nếu còn có thêm bất kỳ hành vi nào khác trong tương lai vi phạm các điều luật về tính trung thực, trong Bộ quy tắc truyền thông của Ofcom. Russia Today đã phản ứng mạnh mẽ với cáo buộc, cho rằng đây là sự kiểm duyệt trắng trợn, gây ảnh hưởng đến chính sách biên tập của kênh.

Trên thực tế, cuộc khủng hoảng tại U-crai-na đã kéo theo một cuộc đối đầu căng thẳng, quyết liệt nhất giữa Nga và phương Tây kể từ khi "Chiến tranh lạnh" kết thúc. Sau khi các lĩnh vực quân sự, kinh tế, ngoại giao đã chứng kiến những hành động "lên gân" từ hai phía thì nay đến lượt truyền thông “chính thức” nhập cuộc. Cho dù mỗi bên đều có lập luận riêng cho động thái của mình, nhưng có một thực tế phải thừa nhận là điều đó đang khoét sâu vết rạn trong quan hệ giữa Nga và phương Tây.

HOÀNG VŨ