Ở cương vị ngoại trưởng Mỹ, bà Hillary Clinton từng đưa ra lời khuyên không thể "lạnh lùng" hơn cho Tổng thống Barack Obama: Đừng để Putin thấy mình được chú ý ở mức cao.

Hillary Clinton, nguoi cuc ky gay gat voi ong Putin - Anh 1

Dù cả ông Putin và bà Clinton đều từng cười rất tươi với nhau nhưng họ chưa bao giờ tin tưởng nhau

Đừng hăm hở ra mặt!

Trong những ngày cuối cùng ở cương vị ngoại trưởng Mỹ hồi năm 2013, bà Clinton đã viết một bức thư mật cho ông Obama để cố vấn về quan hệ với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Bà viết: “Đừng ra mặt là quá hăm hở làm việc chung (với ông Putin). Đừng để Putin thấy mình được chú ý ở mức cao. Hãy từ chối lời mời gặp cấp tổng thống của ông ta”.

Bà Clinton không tỏ ra có gì phải giấu giếm, đã đưa hết những thông tin này vào cuốn hồi ký mang tên Hard Choices (tạm dịch: Những lựa chọn khó khăn) của bà, phát hành năm 2013. Nữ cựu ngoại trưởng kết luận, đối với ông Putin chỉ có thể dùng một loại ngôn ngữ duy nhất: mạnh bạo và kiên quyết.

BáoThe Washington Post ngày 3.11 nhận định đó là những lời khuyên rất gay gắt từ một ngoại trưởng.

Đánh bóng bằng ông Putin

Trong bối cảnh hiện nay, bức thư mật mang một ý nghĩa và giá trị khác, tỏ rõ quan điểm của bà Clinton trong cách xử sự với ông Putin: không tin tưởng và cay cú. Quan điểm đó có thể sẽ tiếp tục được duy trì, có điều không còn ở tư cách người cố vấn nữa mà là người đưa ra quyết định nếu bà trúng cử tổng thống Mỹ trong cuộc bầu cử sắp diễn ra vào ngày 8.11 tới.

Bản thân cái tên Putin đã ảnh hưởng rất nhiều tới cuộc bầu cử tổng thống Mỹ hiện nay, xuất hiện dày đặc trong các cuộc công kích qua lại giữa bà Clinton và đối thủ Donald Trump, trở thành đề tài nóng bỏng giữa lúc 2 ứng cử viên này chạy đua vào Nhà Trắng.

Hillary Clinton, nguoi cuc ky gay gat voi ong Putin - Anh 2

Quan hệ với ông Putin đã trở thành đề tài nóng bỏng trong các cuộc tranh luận giữa ông Trump và bà Clinton

Ông Trump đã từng có các phát biểu tỏ rõ sự ngưỡng mộ đối với Tổng thống Putin, thậm chí còn nói rằng ông Putin thông minh hơn bà Clinton và Tổng thống Obama. Ngược lại, bà Clinton một mặt tố cáo Nga tìm cách can thiệp vào cuộc bầu cử Mỹ, mặt khác những ngôn ngữ cứng rắn với Nga giúp bà nhấn mạnh hình ảnh một nhà ngoại giao kỳ cựu biết cách phải hành xử với đối thủ của nước Mỹ.

Điềm báo khởi động

Quay lại với thái độ của bà Clinton trước kia, cũng từng có lúc bà chấp nhận thể hiện một cách ứng xử khác với nước Nga. Đó là nhiệm kỳ lãnh đạo của ông Dmitry Medvedev, một chính trị gia ở St. Petersburg trẻ hơn ông Putin 13 tuổi và không có kinh nghiệm chính trị thời Liên Xô (cũ).

Thời đó, bà Clinton đã nổi tiếng với việc trao cái nút ghi chữ “reset” (khởi động lại) cho Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov. Nhưng chưa “reset” được bao lâu thì quan hệ Mỹ - Nga lại rơi xuống đáy với việc ông Putin tái đắc cử chức tổng thống 4 năm sau đó. Thế là bà Clinton lại chỉ trích Nga gay gắt với đủ mọi việc, từ chuyện bình phẩm hệ thống bầu cử Nga gian lận cho tới chỉ trích ông Putin ủng hộ Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Mà nghe đâu “reset” không phải là sáng kiến của bà Clinton, bà chỉ thừa hành nó khi trong lòng vẫn còn đầy nghi ngại.

Hillary Clinton, nguoi cuc ky gay gat voi ong Putin - Anh 3

Bà Clinton trao nút "khởi động lại" kiêm "quá tải" cho ông Lavrov

Xin nhắc lại một “điềm báo” trong “phi vụ reset” này. Tại buổi họp báo hoành tráng ở Geneva hồi năm 2009, bà Clinton trao cho ông Lavrov cái nút đỏ in chữ "reset" rõ ràng bên trên để đánh dấu sự khởi đầu mới trong quan hệ Nga - Mỹ. Phía Mỹ khi đó cũng không quên in kèm chữ "khởi động lại" bằng tiếng Nga là “peregruzka”. Tuy nhiên, ông Lavrov tỏ vẻ bối rối khi nhận cái nút “peregruzka”đó. Hóa ra nghĩa của nó không phải "khởi động lại" mà là "quá tải". Sự cố này được cho là nhầm lẫn trong dịch thuật từ phía Mỹ, nhưng đúng là mối quan hệ với Nga đã quá tải thật!

Như đã nói trên, quan hệ Nga - Mỹ nhanh chóng xấu đi sau đó, chương trình "khởi động lại" đã phá sản!

Trong bối cảnh công kích Tổng thống Putin là một trong những điểm nhấn quan trọng suốt quá trình tranh cử tổng thống của bà Clinton, "đập lại" sự ngưỡng mộ mà đối thủ Trump bày tỏ trước nhân vật này, bà Clinton hẳn sẽ thể hiện chính sách "mạnh bạo và gay gắt" với Putin nếu bà được người Mỹ chọn làm tổng thống.

Kiều Oanh