Hội nghị Thượng đỉnh an ninh hạt nhân lần thứ 4 ngày 31/3 khai mạc tại thủ đô Washington của Mỹ. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh đang có những lo ngại về khả năng nhóm Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) hay các nhóm cực đoan khác có thể gây ra một cuộc tấn công hạt nhân với hậu quả thảm khốc.

Dai dien cac nuoc tap trung o My ban cach chong khung bo hat nhan - Anh 1

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh và TTK LHQ Ban Ki-moon

Theo AP, nhiều thập kỷ sau Chiến tranh Lạnh, mối đe dọa về một cuộc chiến tranh hạt nhân giữa các cường quốc hiện đang bị lu mờ bởi nỗi lo ngại về khả năng các nhóm cực đoan như IS và Al-Qaeda gây ra các vụ tấn công hạt nhân.

“Chúng ta biết rằng các tổ chức cực đoan muốn tiếp cận những vật liệu thô này và muốn có một thiết bị hạt nhân” – ông Ben Rhodes, Phó Cố vấn an ninh quốc gia của ông Obama, cho biết. Theo các quan chức Mỹ, kịch bản giả thuyết về một chuỗi các vụ tấn công có thể dẫn tới khủng bố hạt nhân là một nội dung được các nhà lãnh đạo thế giới bàn thảo tại Hội nghị.

Những lo ngại nói trên được đề cập đến nhiều trong bối cảnh cả thế giới vẫn đang bàng hoàng trước các vụ tấn công khủng bố tại sân bay và trạm tàu điện ngầm ở Brussels hôm 22/3 vừa qua. Cảnh sát trong khi khám xét căn hộ của 2 nghi phạm có liên quan đến các vụ tấn công ở Paris hồi năm ngoái đã phát hiện đoạn băng ghi hình một quan chức cấp cao ở một cơ sở phế thải hạt nhân ở Bỉ. 2 tên này được xác định thuộc nhóm IS đã tấn công Brussels và thiệt mạng trong các vụ việc này.

Theo Nhà Trắng, khoảng 2.000 tấn uranium làm giàu cao và plutonium phân tách được sử dụng trong các chương trình dân sự và quân sự có thể sẽ biến thành một quả bom hạt nhân nếu bị đánh cắp. Và mới chỉ có một nửa trong số các nước dự Hội nghị cam kết đảm bảo bảo quản các nguồn nguyên liệu phóng xạ của họ - nguyên liệu vốn cần thiết để chế tạo bom bẩn. Một quả bom hạt nhân có thể gây chết chóc và tàn phá trên diện rộng. Trong khi đó, bom bẩn có thể chỉ gây tử vong với 1 người ở gần nhưng sẽ phát thải các chất có thể gây ung thư, từ đó gây tâm lý hoảng loạn trong cộng đồng.

Theo AFP, nguyên liệu hạt nhân có thể tìm thấy với khối lượng nhỏ ở các trường đại học, bệnh viện và các cơ sở khác trên thế giới và thường không được bảo đảm an toàn. Kể từ giữa những năm 1990 đến nay đã có gần 2.800 vụ buôn bán trái phép, sở hữu bất hợp pháp hay mất các nguyên liệu hạt nhân được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu của Cơ quan nguyên tử quốc tế (IAEA).

Theo Bộ Ngoại giao Việt Nam, tối 31/3, trong khuôn khổ Hội nghị, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã chủ trì buổi tiệc tối làm việc về chủ đề “mối đe dọa về an ninh hạt nhân”. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh cùng lãnh đạo cấp cao của 52 nước đã tham dự.

Tại phiên họp, các nước đều cho rằng cần tập trung nỗ lực phòng, chống các nguy cơ đối với an ninh hạt nhân, đặc biệt là khủng bố hạt nhân, trong bối cảnh các tổ chức khủng bố đang mở rộng hoạt động, tìm cách tiếp cận công nghệ và vật liệu phóng xạ, chiêu mộ chuyên gia... Các nước nhất trí cần nâng cao hợp tác quốc tế, chia sẻ thông tin và kinh nghiệm trong lĩnh vực này.

Theo Bộ Ngoại giao Việt Nam, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh dẫn đầu Đoàn đại biểu Việt Nam tham dự Hội nghị nói trên. Đây là dịp để Việt Nam khẳng định chính sách nhất quán của mình về không phổ biến, tiến tới giải trừ quân bị hoàn toàn và triệt để vũ khí hủy diệt hàng loạt, trong đó có vũ khí hạt nhân, sử dụng năng lượng hạt nhân vào mục đích hòa bình, bảo đảm an toàn và an ninh hạt nhân.

Bên lề phiên họp, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh đã có các cuộc trao đổi với Trưởng đoàn nhiều nước. Tại các cuộc tiếp xúc, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Phạm Bình Minh và Lãnh đạo các nước cùng các tổ chức quốc tế đã trao đổi về tình hình khu vực, quốc tế và các lĩnh vực hợp tác cùng quan tâm nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương, nhất là về thương mại, đầu tư, hợp tác phát triển năng lượng sạch và năng lượng tái tạo.

Minh Ngọc