Trận lũ ống kinh hoàng quét từ đỉnh núi xuống tổ 8 thị trấn Mù Cang Chải (Yên Bái). Hàng chục người chết, hàng trăm người phải tá túc tạm thời ở nhà người thân, nhà văn hóa, trường nội trú hay trạm y tế xã vì mất nhà cửa; nhiều hộ trắng tay bởi tài sản bao năm tích cóp đã bị “dòng nước dữ” cuốn phăng.

Cung chung tay vuot qua 'noi dau lu quet' - Anh 1

Lực lượng chức năng giải toả mặt bằng sau lũ quét.

Thế nhưng sự khắc nghiệt của thiên nhiên lại càng chứng minh tình người, vượt qua nỗi đau mất mát, các lực lượng vũ trang, chính quyền, tổ chức công đoàn cùng người dân nhanh chóng chung tay cứu nạn, dọn dẹp để nhanh chóng ổn định cuộc sống…

Trắng đêm phá đá, dọn bùn đất sau mưa lũ

Gần 15 tiếng đồng hồ kể từ khi cơn lũ quét qua, chúng tôi có mặt tại vùng rốn lũ.

22h đêm, con đường từ quốc lộ 1A qua cầu Kim Nọi vào đường làng Chế Tạo cuồn cuộn nước, nước bùn đục ngàu chảy xiết từ đỉnh núi xuống suối Nậm Kim. Những tảng đá hàng chục tấn rơi từ trên đỉnh núi hồi đêm án ngữ giữa đường.

Điểm trường liên cấp thị trấn Mù Cang Chải bị dòng nước đục thông nhiều bức tường, tấm bảng xanh nhầy nhụa bùn đất, bàn ghế và cánh cửa sổ vỡ vụn; rác thải, vật liệu xây dựng ngổn ngang khắp nơi. Người dân cùng lực lượng chức năng chật vật khắc phục hậu quả do cơn lũ quét kinh hoàng vừa để lại.

Trời đã ngớt mưa, từng tốp đoàn dân quân tự vệ huyện Mù Cang Chải ăn vội mẩu bánh mì, gói mì tôm, xong “xắn tay áo” vào phá đá, dọn bùn, khơi thông dòng nước. Những chiếc máy khoan chuyên dụng được huy động để phục vụ công tác khắc phục hậu quả mưa lũ.

Người dân địa phương cũng lặng lẽ lội bùn tìm kiếm hàng xóm mất tích hay những đồ đạc còn sót lại. Chị Nông Thị Mai (54 tuổi) cho biết khi lũ ống xuất hiện lúc 5h30 sáng, hàng xóm xung quanh hốt hoảng kêu cứu. Thời điểm đó chị vội dắt xe máy để thoát thân nhưng chưa kịp chạy thì lũ đã ập xuống. Chị bỏ xe, chạy lên mỏm đồi bên cạnh lánh nạn, bật khóc khi nhìn cảnh ngôi nhà của mình bị dòng lũ dữ “nuốt chửng”.

Dòng lũ tạm lắng xuống cũng là lúc chị cùng chồng trở lại căn nhà tìm đồ đạc xót lại. Tuy nhiên, mọi thứ đều bị cuốn trôi và vùi lấp trong lớp bùn đất dày đặc, buồn bã, hai vợ chồng lại dẫn nhau lội nước về nhà người thân cách đó vài trăm mét ngủ nhờ.

Cung chung tay vuot qua 'noi dau lu quet' - Anh 2

Ông Nguyễn Ngọc Lan (thứ hai, phải sang) - Phó Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Yên Bái - động viên, thăm hỏi gia đình đoàn viên Giàng A Hù hiện đang bị mất tích. Ảnh: P.V

Chia sẻ với chúng tôi tại hiện trường, ông Đỗ Đức Duy - Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái - cho biết, ngay sau khi lũ quét xảy ra, các lực lượng chức năng tỉnh đã phối hợp cùng với Quân khu 2 triển khai công tác cứu hộ cứu nạn, khắc phục hậu quả sau trận lũ kinh hoàng.

Tuy nhiên, công tác cứu hộ cứu nạn gặp nhiều khó khăn bởi dòng nước lũ từ đầu nguồn giội về rất nhiều, khối lượng đất đá lớn. Chính vì vậy, lực lượng chức năng tỉnh phải tính toán các biện pháp an toàn như dùng máy khoan chuyên dụng phá đá, không sử dụng mìn vì gần khu dân cư.

Cũng theo vị Chủ tịch tỉnh, tổ công tác cứu hộ cứu nạn lũ quét ở Mù Cang Chải thực hiện theo phương châm 4 tại chỗ: Chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ.

“Vợ con có mệnh hệ gì, tôi không thiết sống nữa”

Cùng đoàn người đi dọn đá, sục bùn tìm kiếm thân nhân mất tích, chúng tôi nghe được những câu chuyện đầy thương cảm về số phận những nạn nhân trong đợt lũ kinh hoàng vừa qua. Với người dân nơi đây, đợt lũ này được coi là lịch sử vì mấy mươi năm nay chưa từng xảy ra ở huyện miền núi phía tây tỉnh Yên Bái.

Ông Sàng Sa Pháo (bản Tà Gênh) chia sẻ: “Không ngờ lũ đến đến nhanh như thế, khi nước bắt đầu dâng, tôi và mọi người trong gia đình chỉ kịp chạy lên đồi thoát thân, không di chuyển được đồ đạc. Chưa đầy 10 phút, nửa ngôi nhà bị ngập trong nước lũ, tường nhà nước ngập đến 2m, tất cả đồ chìm trong nước lũ. Đó là chưa kể toàn bộ ruộng lúa, hoa màu cũng bị ngập úng, mọi con đường ngập sâu trong nước và chia cắt hoàn toàn”.

Chị Nguyễn Thu Trang (tổ 4, thị trấn Mù Cang Chải) chưa hết bàng hoàng vì sự đột ngột, tàn phá nặng nề của “con sóng dữ”. Chị kể, thương nhất là trường hợp vợ chồng anh Lê Doãn Dũng (32 tuổi, thị trấn Mù Cang Chải).

Mới xây nhà được hơn 1 năm thì nay lại bị nước lũ cuốn không sót thứ gì. Lũ quét qua nhà anh Dũng cuốn trôi cả gia đình, dòng nước cuốn anh Dũng ra mặt đường quốc lộ, người dân cứu được, còn vợ con anh bị cuốn xuống suối Nậm Kim theo hướng thủy điện Khao Mang Thượng, đến nay vẫn chưa 
tìm thấy.

“Anh Dũng nước mắt lưng tròng: Cháu nhìn thấy vợ con bị lũ cuốn trôi mà không thể làm gì được, vợ con cháu chết hết rồi cô chú ơi, nghe xong không ai cầm được nước mắt” - chị Trang cho hay.

Cung chung tay vuot qua 'noi dau lu quet' - Anh 3

Cảnh tan hoang sau lũ ở thị trấn Mù Cang Chải. Ảnh: Cường Ngô

Tìm đến Trung tâm Y tế huyện Mù Cang Chải - nơi anh Lê Doãn Dũng đang điều trị. Người đàn ông dáng người hơi đậm, đau đớn kể lại biến cố khủng khiếp xảy ra với gia đình một ngày trước.

“Tôi nhớ khi đó là 5h sáng, gia đình tôi đang ngủ thì thấy mặt đất rung chuyển. Vừa kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra, vợ chồng tôi lao ra ôm hai đứa con định chạy ra ngoài nhưng không kịp nữa rồi” - anh Dũng nghẹn ngào.

Chỉ trong tích tắc, anh Dũng, vợ và hai con gái (4 tuổi và 1 tuổi) cùng ngôi nhà hai vợ chồng tích góp 5 năm mới dựng được bị lũ dữ cuốn phăng xuống suối Nậm Kim. Vật lộn với dòng nước chảy xiết, anh vẫn giữ bình tĩnh, ngoái đầu lại tìm vợ con.

"Tôi cố gắng tìm vợ con nhưng chỉ thấy nước và đất đá cuộn ầm ầm. Nếu vợ con có mệnh hệ gì, tôi cũng không thiết sống nữa" - anh Dũng nấc nghẹn.

Chính quyền và công đoàn cùng vào cuộc

Ngày 4.8, UBND xã Lao Chải (huyện Mù Cang Chải) - một trong những xã chịu thiệt hại nặng nề nhất mưa lũ đã có báo cáo sơ bộ về tình hình mưa bão trên địa bàn. Theo đó, tổng số nhà bị cuốn trôi là 17 nhà, trong đó có 15 nhà dân, 1 trường mầm non, 1 nhà sinh hoạt cộng đồng.

Chia sẻ với PV, ông Trần Minh Vấn (Bí thư Đảng ủy xã Lao Chải) cho hay: Trong số 17 nhà bị cuốn trôi trên địa bàn xã có hộ gia đình ông Giàng Sa Páo (bản Tà Gênh) bị cuốn trôi cả nhà và 10-15 triệu đồng, ông Giàng A Chang (bản Háng Gàng) cuốn trôi một ngôi nhà và 1 két sắt, trong két có 50 triệu đồng tiền mặt. Hộ gia đình ông Giàng A Dở (bản Háng Gàng) sạt ta luy dương xuống lấp chết cháu Giàng Thị Bâu 
(3 tuổi).

Cung chung tay vuot qua 'noi dau lu quet' - Anh 4

Cảnh tan hoang sau lũ ở thị trấn Mù Cang Chải. Ảnh: Cường Ngô

Trước tình hình này, ông Nguyễn Văn Khánh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Phó ban Chỉ đạo Phòng chống thiên tai - tìm kiếm cứu nạn tỉnh Yên Bái - cùng đoàn công tác của tỉnh đã đến kiểm tra và chỉ đạo biện pháp khắc phục mưa lũ tại xã Lao Chải.

Ông Nguyễn Văn Khánh cùng đoàn công tác tỉnh đã trực tiếp hỗ trợ tiền mặt (mỗi hộ 20 triệu đồng) và động viên các gia đình bị thiệt hại, đồng thời chỉ đạo xã tập trung huy động các ngành giúp đỡ gia đình mai táng người bị nạn; yêu cầu kiểm tra các điểm có nguy cơ sạt lở và vận động nhân dân di dời đến nơi an toàn.

Cùng ngày, Phó Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Yên Bái Nguyễn Ngọc Lan (Trưởng đoàn) cho biết, LĐLĐ tỉnh Yên Bái đã trao hỗ trợ cho gia đình 11 đoàn viên Công đoàn huyện Mù Cang Chải. Hầu hết các gia đình đoàn viên bị thiệt hại 100% nhà cửa, tài sản; đặc biệt có hai đoàn viên có người thân bị thiệt mạng và con bị mất tích, đó là gia đình đoàn viên Giàng A Hù (trú tại tổ 8, thị trấn Mù Cang Chải) có thành viên gia đình bị thiệt mạng và Giàng A Súa (xã Kim Nọi) có con hiện mất tích.

“Con lũ dữ” đi qua để lại nỗi đau khôn nguôi với người dân huyện miền múi Mù Cang Chải, bao gánh nặng đang chất chồng lên vai những người dân vùng lũ, nhất là hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Chính vì vậy, cần lắm sự chung tay của những tấm lòng mạnh thường quân giúp họ vượt qua khó khăn trước mắt. Cũng cần lắm sự vào cuộc của các cấp chính quyền để tìm giải pháp căn cơ hơn cho quy trình phát triển của Yên Bái, để mưa lũ kinh hoàng như những ngày qua sẽ không còn lặp lại.

Cung chung tay vuot qua 'noi dau lu quet' - Anh 5

 Phó Chủ tịch tỉnh Yên Bái Nguyễn Văn Khánh hỗ trợ người dân bị thiệt hại do lũ. Ảnh: Cường Ngô

Qũy  XHTT Tấm lòng vàng (Qũy Tấm lòng vàng Lao Động) đã quyết định hỗ trợ ban đầu cho các gia đình CNVCLĐ và đoàn viên công đoàn trên địa bàn hai tỉnh Yên Bái và Sơn La bị thiệt hại do lũ quét, lũ ống với tổng số tiền 213.000.000đ. Các mức hỗ trợ như sau: Người chết, mất tích (3.000.000đ/người), thân nhân của CNVCLĐ chết, mất tích (1.000.000đ/người), nhà bị cuốn trôi hoàn toàn (5.000.000/nhà), nhà bị sập hư hỏng (3.000.000/nhà), hỗ trợ trạm y tế xã Nậm Păm, huyện Mường La, Sơn La bị lũ cuốn trôi (10.000.000đ)Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng: Nhiệm vụ quan trọng nhất là tìm kiếm người mất tích

Phát biểu tại hội nghị đánh giá công tác ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn sáng 4.8, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng ghi nhận và biểu dương nỗ lực của các lực lượng tìm kiếm cứu nạn và khẳng định nhiệm vụ quan trọng nhất lúc này là khẩn trương tìm kiếm những người còn mất tích.

Theo đánh giá của Phó Thủ tướng, hiện vẫn còn tình trạng chủ quan trong việc ứng phó với thiên tai, sự cố. Nhiều lúc, nhiều nơi còn bị động khi gặp tình huống khẩn cấp. việc rà soát, đánh giá các khu vực có nguy cơ cao về sạt lở, di dời người dân... còn chủ quan và việc chủ quan, lơ là của người dân chính là từ sự chủ quan của cán bộ, chính quyền các cơ quan chức năng.   Khánh Hòa

Không để hộ dân nào bị đói khát, thiếu nơi ở

Đó là chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ sau khi Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng thay mặt Thủ tướng dẫn đầu đoàn công tác chỉ đạo triển khai ứng phó với mưa lũ, sạt lở đất tại Yên Bái. Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng gửi lời thăm hỏi, chia sẻ khó khăn đối với đồng bào và chính quyền địa phương, chia buồn sâu sắc đến thân nhân các gia đình có người bị nạn.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, sáng 4.8, ông Nguyễn Văn Khánh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái - cùng Đoàn công tác của tỉnh đã đi kiểm tra tình hình thiệt hại và chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả tại xã Lao Chải.

Tại tỉnh Sơn La, Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Ban chỉ huy PCTT-TKCN tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, UBND huyện Mường La kiểm tra công tác khắc phục hậu quả lũ ống, lũ quét xảy ra trên địa bàn huyện Mường La. Hội Chữ thập đỏ huyện đã hỗ trợ cho các hộ gia đình có người bị chết, mất tích, bị thương và các hộ có nhà bị lũ cuốn trôi và sập đổ phải di chuyển với số tiền là hơn 500 triệu đồng; UBND huyện Mường La đã hỗ trợ các hộ dân bị thiệt hại hơn 600 triệu đồng...  Khánh Vũ

Ngày 5.8: Tiếp tục nguy cơ sạt lở đất và lũ quét

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, từ ngày 5-6.8, trên thượng lưu sông Hồng có khả năng xuất hiện 1 đợt lũ với biên độ lũ lên từ 1,5-3m. Trong đợt lũ này, đỉnh lũ trên sông Thao tại Yên Bái có khả năng đạt mức báo động 1.

Do thời tiết đang có nhiều diễn biến bất thường, sạt lở đất và lũ quét trên các sông suối nhỏ có khả năng xảy ra tại các tỉnh ở vùng núi phía Bắc, nguy cơ đặc biệt tại các huyện của tỉnh Lai Châu và Điện Biên, Bắc Kạn, Cao Bằng, Sơn La, Hà Giang, Yên Bái.  L.V

Mọi sự hỗ trợ xin gửi về: Quỹ XHTT Tấm Lòng Vàng, địa chỉ: số 6 Phạm Văn Bạch, phường Yên Hòa, Quận Cầu Giấy, Hà Nội. Điện thoại: 04.39232756/ 0962620570; Fax: 04.39232737. Hoặc chuyển khoản: Qũy Xã hội từ thiện Tấm Lòng Vàng, TK 12410001122556 Ngân hàng thương mại CP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Hoàn Kiếm.

Ghi chép của CƯỜNG NGÔ