Thời gian vừa qua, Thanh tra tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện một số sai phạm của TP Cẩm Phả trong việc thi công Dự án xây dựng đường cao tốc Hạ Long – Vân Đồn và cải tạo nâng cấp Quốc lộ 18 đoạn Hạ Long – Mông Dương.

Trên cơ sở kết quả kiểm tra, Thanh tra tỉnh đã kiến nghị UBND tỉnh Quảng Ninh chỉ đạo UBND TP Cẩm Phả thực hiện rà soát toàn bộ các phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các hộ dân chưa được thanh tra, đảm bảo việc bồi thường hỗ trợ và tái định cư theo đúng quy định.

Tuy nhiên, như Báo Công lý đã phản ánh ở các bài viết trước, việc mập mờ trong công tác xác định loại đất để thực hiện GPMB, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của UBND TP Cẩm Phả (Quảng Ninh) đối với các hộ dân có đất bị thu hồi đặc biệt là ba hộ ông Trịnh Văn Thắng, Vũ Như Trang, Vũ Quý Sáu cùng trú tại phường Cửa Ông, TP Cẩm Phả (Quảng Ninh) đến nay vẫn chưa được xem xét giải quyết.

Co hay khong hanh vi lam trai cac quy dinh cua Nha nuoc trong viec thu hoi dat? - Anh 1

Thửa đất của hộ gia đình ông Vũ Quý Sáu tại TP Cẩm Phả

Vậy trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc để xảy ra sai phạm trong quá trình thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ đối với 3 hộ gia đình trên là như thế nào? Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Trương Quốc Hòe – Trưởng Văn phòng luật sư Interla khẳng định, theo hồ sơ và thông tin mà các hộ đã cung cấp có thể thấy rằng cán bộ, cơ quan có thẩm quyền trong việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án trên đã có nhiều sai phạm.

Trong đó, cán bộ, cơ quan làm công tác kiểm đếm, bồi thường có sự cố ý vận dụng, áp dụng quy định trái pháp luật trong quá trình bồi thường. Ngoài ra, Trung tâm phát triển quỹ đất TP Cẩm Phả, UBND TP Cẩm Phả và các cơ quan có liên quan đã không thực hiện đúng chỉ đạo tại Kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Quảng Ninh:

Cụ thể, trong quá trình thực hiện Dự án này, khi phát hiện sai phạm trong việc chỉ định thầu trong hai Dự án, Thanh tra tỉnh Quảng Ninh đã kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo UBND TP Cẩm Phả thực hiện rà soát toàn bộ các phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các hộ dân chưa được thanh tra, đảm bảo việc bồi thường hỗ trợ và tái định cư theo quy định.

Điều này cho thấy rằng, Thanh tra tỉnh Quảng Ninh đã đặc biệt lưu ý tới vấn đề kiểm đếm, bồi thường cho các hộ dân bị thu hồi đất theo đúng quy định pháp luật. Mặc dù vậy, cho đến nay, sau rất nhiều lần khiếu nại đến các cơ quan có thẩm quyền nhưng trường hợp của nhiều hộ dân trong đó có ba trên vẫn chưa được xem xét giải quyết.

Căn cứ theo quy định tại Nghị định số 33/2015/NĐ-CP, Quy định về việc thực hiện kết luận thanh tra: các cơ quan có liên quan phải thực hiện và tổ chức thực hiện kịp thời, đúng thời hạn và đầy đủ các nghĩa vụ đã được xác định rõ tại kết luận thanh tra, văn bản chỉ đạo, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra; Báo cáo việc thực hiện kết luận thanh tra, văn bản chỉ đạo, yêu cầu, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra khi nhận được yêu cầu của cơ quan cấp trên.

Tại Điều 5 Nghị định 86/2011/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thanh tra cũng quy định rõ:

“Điều 5. Bảo đảm thi hành kết luận thanh tra, quyết định xử lý về thanh tra

3. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm chấp hành kết luận thanh tra, quyết định xử lý về thanh tra mà không chấp hành thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.”.

Như vậy, kết luận thanh tra cũng được bảo đảm thi hành như một quyết định, bản án của Tòa án. Trong trường hợp cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm chấp hành kết luận thanh tra, quyết định xử lý về thanh tra mà không chấp hành thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Việc các đơn vị có liên quan trong việc thu hồi đất và thực hiện các dự án trên không chấp hành đầy đủ Kết luận thanh tra có thể bị xử lý kỷ luật, bồi thường thiệt hại, thậm chí có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.

Bên cạnh đó, Trung tâm phát triển quỹ đất TP Cẩm Phả, UBND TP Cẩm Phả (Quảng Ninh) và các cơ quan có liên quan chậm trễ trong việc giải quyết khiếu nại và giải quyết khiếu nại, kiến nghị về việc thu hồi đất không triệt để, cụ thể:

Ngay sau khi có dự thảo phương án bồi thường và nhận thấy dự thảo phương án bồi thường không đúng quy định pháp luật, các hộ đã có đơn khiếu nại, đề nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Theo quy định của Luật đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thì tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm tổng hợp ý kiến đóng góp bằng văn bản; phối hợp với UBND cấp xã nơi có đất thu hồi tổ chức đối thoại đối với trường hợp còn có ý kiến không đồng ý về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hoàn chỉnh phương án trình cơ quan có thẩm quyền. Kể từ khi có dự thảo phương án bồi thường (năm 2015) tới nay, các hộ đã nhiều lần có đơn từ nhưng các cơ quan có liên quan vẫn chưa có văn bản giải quyết triệt để, dứt điểm vụ là đi ngược lại với các quy định pháp luật.

Rõ ràng, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng khi thu hồi đất vốn đã rất phức tạp. Việc cơ quan chức năng không thực hiện đúng các quy định của pháp luật càng gây ra nhiều khó khăn hơn trong công tác giải phóng mặt bằng, làm chậm tiến độ thực hiện dự án, gây ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đồng thời gây ra nhiều bức xúc trong dư luận nhân dân.

Trước tình trạng này, thiết nghĩ UBND tỉnh Quảng Ninh, UBND TP Cẩm Phả và các ban ngành có liên quan thực hiện theo chỉ thị của Thanh tra tỉnh tiến hành rà soát lại phương án bồi thường để đảm bảo quyền lợi cho người dân.

Báo Công lý sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc về vụ việc này.

PV