Các số liệu bầu cử đang cho thấy bức tranh rõ ràng hơn về cuộc bầu cử năm nay, đặc biệt là việc hơn trăm triệu người Mỹ đã ở nhà thay vì đi bỏ phiếu chọn tổng thống.

Báo giới hầu hết đều đồng ý chiến thắng của ông Donald Trump là một trong những bất ngờ lớn nhất trong lịch sử Mỹ. Nhưng việc cử tri đi bỏ phiếu thấp, đặc biệt là ở các hạt và thành phố đông cử tri Dân chủ được coi là nguyên nhân khiến bà Clinton thất bại.

Số liệu của US Elections Project cho thấy chỉ khoảng 120 triệu cử tri Mỹ đi bỏ phiếu trong năm nay (trong tổng số 231 triệu cử tri), con số thấp hơn cả cuộc bầu cử năm 2012 và 2008 dù dân số Mỹ đã tăng.

Tỷ lệ đi bầu ở Mỹ năm nay chỉ đạt 56% và là con số thấp nhất trong những kỳ bầu cử gần đây. Tỷ lệ đi bầu hồi năm 2012 là 58% và năm 2008 là 62%.

Clinton thua: 110 trieu cu tri My da khong di bo phieu - Anh 1

Tỷ lệ đi bỏ phiếu của cử tri Mỹ từ năm 1990 đến 2016. Ảnh: Washington Post.

Trong nhiều năm, tỷ lệ đi bầu ở Mỹ vẫn thấp khi nhiều cử tri nghĩ rằng lá phiếu của mình không tác động nhiều.

Ngoài ra, việc đăng ký đi bầu ở nhiều khu vực là khó khăn (đặc biệt với các nhóm thiểu số) cũng như việc phải đợi vài tiếng đồng hồ để bỏ phiếu ở nhiều khu vực đã cản trở các cử tri.

Ông Trump dù chiến thắng (59,93 triệu phiếu phổ thông) nhưng thực tế giành được ít phiếu hơn ứng viên Mitt Romney của phe Cộng hòa năm 2012 (60 triệu phiếu), đồng thời ít hơn John McCain (60 triệu phiếu) hồi năm 2008 – cả hai đều thua Obama. Số phiếu của Trump cũng ít hơn cả George W. Bush hồi năm 2004 (62 triệu phiếu).

Theo Washington Post, tính tổng cộng, khoảng gần 26% cử tri bỏ phiếu cho Donald Trump và dù thắng phiếu đại cử tri, số phiếu phổ thông của ông Trump thua bà Clinton – ông Trump được 59,8 triệu phiếu so với 60,1 triệu của bà Clinton.

Clinton thua: 110 trieu cu tri My da khong di bo phieu - Anh 2

Số phiếu phổ thông của phe Dân chủ và Cộng hòa từ năm 2000 đến 2016. Ảnh: Washington Post.

Cũng theo tờ báo nói trên, bà Hillary Clinton cũng rất kém trong việc thu hút cử tri. Bà kém 6 triệu phiếu so với ông Barack Obama có được năm 2012 và thua gần 10 triệu phiếu so với Obama hồi 2008.

Về cơ bản, trong những cuộc bầu cử gần đây, phe Cộng hòa thường thu hút được khoảng 60 triệu phiếu. Phe Dân chủ khi không vượt được số phiếu này thì thường thua – như trường hợp bà Clinton và John Kerry.

Có rất nhiều giải thích về chuyện bà Clinton thất bại, một trong số đó cho rằng bà là ứng viên có nhiều khiếm khuyết khiến cử tri Dân chủ không hào hứng như ông Obama.

Ngoài ra, việc Giám đốc FBI James Comey chỉ 11 ngày trước bầu cử đưa ra thông báo thêm về vụ bê bối email của Clinton khiến nhiều cử tri nhìn nhận cả hai ứng viên đều tham nhũng và thấy không có lý do gì để đi bỏ phiếu cho họ.

Thanh Tuấn (từ New York, Mỹ)