Trong khuôn khổ các hoạt động cùng Chung tay bảo vệ Bản quyền của Liên minh các Chủ sở hữu Quyền, ngày 16/11/2016, Hội Sở hữu Trí tuệ TP.HCM cùng Liên minh các Chủ sở hữu Quyền vừa đồng tổ chức hội thảo về “Môi trường giải trí trực tuyến lành mạnh, an toàn – Giải trí Sạch” (“Clean Entertainment”) tại TP.HCM.

Chung tay voi viec noi khong voi san pham vi pham ban quyen - Anh 1

Bà Vũ Thanh Tâm – Trưởng Ban Kiểm tra VTV- Đài truyền hình Việt Nam phát biểu tại hội thảo

Hơn 150 đại diện của các đơn vị quảng cáo trực tuyến, các nhãn hàng, các công ty cung cấp nội dung, các đơn vị sở hữu nội dung trong và ngoài nước, các cơ quan Nhà nước quản lý chuyên ngành, các luật sư sở hữu trí tuệ và Ban chấp hành cùng một số thành viên chủ chốt của Hội Sở hữu Trí Tuệ TP.HC, các cơ quan báo chí …đã cùng tham dự Hội thảo.

Từ tháng 10 năm 2015, một nhóm các Chủ sở hữu Quyền gồm 7 thành viên chính là VTV, Hiệp hội Truyền hình trả tiền khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (CASBAA); Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ (MPA), Ủy ban Bản quyền Hàn Quốc (KCC), hãng FOX, Công ty Số Truyền hình Vệ tinh Việt Nam (K+); và Công ty BHD đã tập hợp lại với nhau để cùng chung tay thực hiện các hoạt động nhằm bảo vệ nội dung sở hữu và quyền lợi của mình, hướng đến mục tiêu xây dựng một môi trường kinh doanh nội dung số lành mạnh, đẩy lùi nạn vi phạm bản quyền.

Chung tay voi viec noi khong voi san pham vi pham ban quyen - Anh 2

Các thành viên trong Liên minh các Chủ sở hữu Quyền chia sẻ hành trình khó khăn bước đầu trong nỗ lực làm sạch môi trường giải trí trên mạng cho người tiêu dùng

Nhiều hoạt động đã được nhóm thực hiện, trong đó “cùng nhau xây dựng một môi trường giải trí sạch cho người tiêu dùng, các chủ sở hữu bản quyền, các nhà quảng cáo” là một chiến dịch lớn không chỉ cần có sự tham gia tích cực của các chủ sở hữu bản quyền, các đơn vị cung cấp dịch vụ mà còn cần sự chung tay của nhiều bên như đơn vị quảng cáo, chủ nhãn hiệu và người sử dụng, cũng như sự hỗ trợ từ các cơ quan nhà nước, các đơn vị truyền thông và quan trọng nữa là từ chính những người tiêu dùng …

Tại hội thảo, các số liệu trong phần tham luận của ông John Medeiros, Chủ tịch Phụ trách mảng Chính sách của Hiệp hội Truyền hình trả tiền Châu Á Thái Bình Dương chỉ ra rằng, từ nghiên cứu kinh tế của riêng thị trường Mỹ, ước tính doanh thu quảng cáo của các website vi phạm bản quyền tác giả lên tới 227 triệu USD/ năm; Trong đó 30 website lớn nhất kiếm được trung bình 4,4 triệu USD mỗi năm (năm 2013). Ngay cả những website nhỏ cũng dễ dàng kiếm cả 100 ngàn USD. “Bởi vì mô hình kinh doanh của họ dựa hoàn toàn vào việc phát hành trái phép hàng triệu phiên bản ăn cắp từ các sản phẩm có giá trị cao, vốn dĩ phải tốn hàng tỷ công sức để tạo ra. Biên lợi nhuận của chúng từ 80% đến 94%. Đây chính là khe hở cho việc gia tăng tỷ lệ ăn cắp bản quyền (theo Digital Citizen Alliance). Quảng cáo thực sự là “nguồn oxy” cho những website vi phạm bản quyền, mà gián tiếp là các kẻ trộm thông tin mạng”- Ông John Medeiros cho biết.

Chung tay voi viec noi khong voi san pham vi pham ban quyen - Anh 3

Đại diện Hiệp hội Truyền hình trả tiền Châu Á Thái Bình Dương, đại diện G Hãng 20 Century đại diện Đài truyền hình Việt Nam, đại diện kênh truyền hình K+ chia sẻ các giải pháp chung tay hỗ trợ và xây dựng một môi trường giải trí trực tuyến sạch,

Cũng theo số liệu của CASBAA thì 39% quảng cáo trên các trang web lậu ở Việt Nam là các sản phẩm quảng cáo hàng hóa và dịch vụ bất hợp pháp. Như vậy 61% doanh thu quảng cáo của các trang web lậu là từ các nhãn hàng chính hãng.

Với các nhãn hàng này, thị trường quảng cáo không lành mạnh cũng có ảnh hưởng lớn. Dù có thể mua được quảng cáo giá rẻ hơn so với các website chính thức, tuy nhiên quảng cáo trên các website có vi phạm bản quyền có thể làm ảnh hưởng đến hình ảnh của nhãn hàng, nhất là khi các sản phẩm chính hãng có tên tuổi phải xuất hiện cùng lúc, cùng nơi với các quảng cáo về cờ bạc, quảng cáo đen, các sản phẩm không rõ nguồn gốc… Nếu như các nhãn hàng quan tâm hơn khi mua quảng cáo trên mạng qua các công ty quảng cáo và các Ad. Network, và từ đó yêu cầu các đơn vị này không đặt quảng cáo của mình vào website có nội dung lậu thì điều này vừa có lợi cho nhà quảng cáo và quan trọng hơn nữa các website lậu có thể sẽ bị cắt 61% doanh thu, từ việc các nhà quảng cáo không cung cấp tiền cho những đơn vị vi phạm và đánh cắp bản quyền, để họ có khả năng phát triển mạnh hơn.

Ông Matt Kurlanzik, Giám đốc phụ trách Quan hệ cấp Chính phủ của Hãng 20 Century Fox cũng chia sẻ, các trường hợp nhãn hàng quảng cáo trên mạng, một khi không thực sự kiểm tra mình đang quảng cáo trên các hệ thống nào thì sẽ vô tình tạo ra những tình huống rất trái khoáy. Ngoài ra người tiêu dùng có thể nhầm lẫn về tính hợp pháp của các trang web lậu khi thấy các nhãn hàng có tên tuổi quảng cáo trên các trang web lậu này.

Thị trường trực tuyến hầu như không mang lại doanh thu cho các nhà sản xuất Việt Nam, trong khi trên thế giới tỷ lệ doanh thu từ đây là khoảng 30- 50%, ví dụ doanh thu từ một bộ phim, chẳng hạn. Cho đến bây giờ, câu chuyện của diễn viên- nhà sản xuất phim Chánh Tín vẫn là chuyện buồn với nhiều nhà sản xuất phim Việt, khi phim của mình làm ra bị vi phạm bản quyền, phải hủy hợp đồng bán phim nước ngoài bởi đã có bản lậu phát tán trên mạng. Hẳn nhiên vẫn còn nhiều câu chuyện buồn khác của rất nhiều nhà làm phim Việt khi họ cũng rơi vào tình trạng bị vi phạm bản quyền…

Ông Jacques-Aymar Deroquefeuil, Phó Tổng giám đốc kênh K+ thuộc Công ty Truyền hình Số Vệ tinh Việt Nam nói: “Ngành công nghiệp sáng tạo sẽ phát triển mạnh mẽ nếu chúng ta cùng chung tay bảo vệ bản quyền. Hãy bắt đầu bằng việc nói không với sản phẩm vi phạm bản quyền”.

Ông Neil Gane, chuyên gia tư vấn CASBAA, người vào năm 2012 đã được Tạp chí Managing Intellectual Property (Tạp chí Quản lý Tài sản Trí Tuệ) cho vào danh sách 15 người có ảnh hưởng nhất về sở hữu trí tuệ trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương, trong bài tham luận của mình đã chỉ ra những hiểm họa khôn lường đối với người sử dụng internet khi thường xuyên xem và tải nội dung (phim, âm nhạc) tại các website vi phạm bản quyền bằng các thiết bị điện tử cá nhân. Một mối liên hệ mật thiết giữa các website vi phạm và những phần mềm độc hại như phần mềm gián điệp, phần mềm tống tiền đã được chỉ ra trong nghiên cứu gần đây, với bài trình bày của chuyên gia CASBAA: Khi các thiết bị điện tử cá nhân bị nhiễm độc; các thông tin cá nhân sẽ bị đánh cắp, hoặc bị kiểm soát …v…v… Khi đó sẽ có nhiều người trở thành nạn nhân của vấn nạn tống tiền…

Báo cáo Rủi ro Toàn cầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (The World Economic Forum’s Global Risks Report) đã liệt kê các cuộc tấn công không gian mạng và những phần mềm độc hại (malware) như là mối nguy chính của năm 2016, ảnh hưởng đến nền kinh tế trên diện rộng, và điều này gây mất niềm tin của người sử dụng internet.
Dữ liệu của nền công nghiệp IT báo cáo rằng 33% máy tính trên toàn thế giới đã bị nhiễm các phần mềm độc hại, Châu Á là khu vực bị nhiễm hại nhiều nhất.

Các chương trình gián điệp xâm nhập từ xa (Remote Access Trojan/ RAT) có thể thao túng người dùng đã bị xâm hại bằng cách viết và trò chuyện (chat) với nạn nhân; Truy cập để ăn trộm video và hình ảnh cá nhân; Ăn cắp passwords, thẻ tín dụng và những thông tin cá nhân khác; Ăn cắp các danh bạ của nạn nhân và tự động cập nhật danh bạ mới; Kích hoạt và ghi hình từ webcam mà nạn nhân không hề biết; Đọc email, tin nhắn hội thoại và các dịch vụ mã hóa âm thanh…

Trong thời đại mà việc tiêu dùng “sạch” luôn được cộng đồng đặt lên hàng đầu (nhất là với bối cảnh Việt Nam), chúng ta ai cũng canh cánh nỗi lo thực phẩm bẩn, môi trường sống bị ô nhiễm, và gần đây là mất an toàn trong việc bảo mật thông tin khi sử dụng các phương tiện công nghệ số với hàng loạt thông tin tài khoản bị đánh cắp, theo dõi do virus mạng tấn công, thì hẳn nhiên người dùng cần phải có và sớm được cung ứng những dịch vụ giải trí chất lượng cao, ổn định, an toàn, không còn nỗi lo mã nguồn độc hại xâm nhập từ các trang web lậu và quảng cáo bẩn.

Tại hội thảo, những thành viên trong Liên minh các Chủ sở hữu Quyền cũng chia sẻ hành trình khó khăn bước đầu trong nỗ lực làm sạch môi trường giải trí trên mạng cho người tiêu dùng, cho chủ sở hữu bản quyền, các nhà quảng cáo… và hy vọng các cơ quan ban ngành Nhà nước, các chủ sở hữu, các cơ quan báo chí sẽ cùng chung tay hỗ trợ và xây dựng một môi trường giải trí trực tuyến sạch, giúp cho những món ăn tinh thần của người Việt được an toàn và bền vững hơn.

Kết luận hội thảo, ông Ngô Huy Toàn – Trưởng phòng Thanh tra Báo chí & Thông tin trên mạng – Bộ Thông tin Truyền thông khẳng định, Bộ ghi nhận những ý kiến đóng góp của các công ty trong nỗ lực làm sạch môi trường giải trí và cam kết sẽ hỗ trợ tối đa các bên liên quan, trong hành trình này.

Thu Hiền