Tại hội thảo về sửa đổi các luật liên quan đến đầu tư, kinh doanh vừa tổ chức tại TP.HCM, ông Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, ví von các cơ quan cấp phép đầu tư giống như “bánh mì sandwich”.

Bởi lẽ họ nằm giữa, bị kẹp giữa hai lát bánh. Một lát phía dưới là quy định các kiểu và các điều kiện kinh doanh trong đó đòi hỏi địa phương phải tuân thủ một cách nghiêm ngặt. Lát bánh phía trên đè xuống là nhu cầu và sự hối thúc, áp lực từ các nhà đầu tư.

Đáng nói là lát bánh bên dưới này chẳng thể đỡ đần nổi lực nén từ lát bánh phía trên nên nhân bánh dễ dàng bể bung bét. Lát bánh phía trên cũng đè xuống không ít áp lực, khi nhà đầu tư, doanh nghiệp thì đòi hỏi thông thoáng. Điều này khiến các địa phương lúng túng, không biết phải làm thế nào cho đúng.

“Ví dụ mở phòng khám sức khỏe mà thông thoáng quá, ai cũng mở được thì ông Hiếu đây cũng mở được. Nhưng yêu cầu về cơ sở vật chất hay trình độ, bằng cấp…, nói chung là điều kiện thì rất dễ bị nhà đầu tư phản ứng là không thông thoáng” - ông Hiếu dẫn chứng.

Đại diện một số địa phương cũng phản ánh gặp nhiều vướng mắc về cấp phép đầu tư. Chẳng hạn, có tỉnh cho hay có dự án du lịch đang gặp khó khăn. Cụ thể, nhà đầu tư có một phần đất nhận chuyển nhượng của hộ gia đình, cá nhân; một phần đất do Nhà nước giao. Hai phần đất trong một dự án. Nay muốn chuyển nhượng và nhà đầu tư mới cam kết làm đúng quy hoạch và mục đích sử dụng đất như nhà đầu tư cũ.

“Nhưng anh em chúng tôi chỉ dám cho họ chuyển nhượng với phần đất đã từng chuyển nhượng với hộ gia đình, còn phần đất được Nhà nước giao thì không dám, vì không có quy định. Mình làm thì năm sau thanh tra đến hỏi, không biết sẽ ra sao!” - vị đại diện tỉnh kể lại.

Đại diện một tỉnh khác than thở có dự án mãi tháng 6, tháng 7 nhà đầu tư mới xin được chủ trương đầu tư. Xin xong lại phải chờ đến cuối năm mới được đưa vào danh mục, duyệt xong mới có thể tiến hành thu hồi đất.

“Nhà đầu tư hối thúc, muốn nhanh nhưng chúng tôi không biết làm sao giải quyết cho họ, vì hằng năm chỉ có hai kỳ họp HĐND để duyệt thôi. Rất lúng túng” - vị đại diện tỉnh này chia sẻ vướng mắc và áp lực.

Trước ý kiến của các địa phương, ông Hiếu nói nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên một phần là do khi xây dựng luật, xét riêng từng đạo luật thì rất hợp lý. Thế nhưng khi doanh nghiệp thực hiện hoạt động đầu tư, kinh doanh thì phải tuân thủ rất nhiều luật. Từ đây phát sinh nhiều vấn đề, gây khó khăn, vướng mắc cho nhà đầu tư và địa phương. Đấy là góc nhìn luật từ cuộc đời và cần phải tháo gỡ” - ông Hiếu nói.