Những gì mang tính thời trang đều có tuổi thọ rất ngắn. Âm nhạc cũng vậy

Dạo một vòng trên các trang nhạc trực tuyến, các bảng xếp hạng âm nhạc, ai cũng dễ dàng nhận thấy vô số ca khúc “hit” (ăn khách). Nhưng đời sống âm nhạc hiện nay vẫn cứ thiếu vắng nghiêm trọng những ca khúc hay. Đây có phải là nghịch lý của sáng tác âm nhạc hiện nay?

“Hot”, “hit” vì thời thượng

Một thế hệ mới sáng tác ca khúc xuất hiện với hàng loạt bài hát được các ca sĩ ngôi sao đến ca sĩ trẻ lựa chọn để biểu diễn và thực hiện dự án âm nhạc mới của họ: Đỗ Hiếu, Châu Đăng Khoa, Phạm Toàn Thắng, Tiên Cookie, Only C, Vương Anh Tú, Mew Amazing... Đây cũng là những cái tên “hot” (nóng) hiện nay của thị trường nhạc Việt khi ca khúc của họ gắn với các giọng ca hàng sao. Không ít ca khúc của họ được cho là là bản “hit” trên thị trường âm nhạc với sự đón nhận nhiệt tình của công chúng trẻ. Trong đó, Đỗ Hiếu có “Boom Boom” (Đông Nhi thể hiện), “Destiny” (Hồ Ngọc Hà thể hiện),...; Châu Đăng Khoa có “Em đi tìm anh” (Hồ Ngọc Hà - Noo Phước Thịnh song ca), “Big girl don’t cry” (Tóc Tiên thể hiện), “I don’t believe in you” (Noo Phước Thịnh thể hiện); Tiên Cookie có “Tâm sự với người lạ” (Tiên Cookie thể hiện), “Có khi nào rời xa” (Bùi Bích Phương Idol thể hiện), “Chạy theo lý trí” (Hồ Ngọc Hà thể hiện),...

Ca khuc “hot”, “hit”: Chua kip nghe da chet - Anh 1

Đông Nhi ngày càng có nhiều ca khúc được cho là “hit” khi thể hiện những sáng tác của Đỗ Hiếu (Ảnh do nghệ sĩ cung cấp)

Vị trí đầu bảng xếp hạng của trang nhạc số hay mức 1 triệu lượt người xem chỉ sau một tuần ra mắt trên kênh YouTube của từng ca khúc là căn cứ để khẳng định độ “hit” của một ca khúc, độ “hot” của một cái tên. Năm qua, “showbiz Việt có 2 ca khúc “hit” đình đám nhất (thể hiện qua lượt cover của ca sĩ nhiều thế hệ) là “Sau tất cả” của Khắc Hưng và “Anh cứ đi đi”của Vương Anh Tú. Thành công nổi bật này đã giúp cho 2 cái tên Khắc Hưng và Vương Anh Tú trở thành nhạc sĩ “hot” trên thị trường âm nhạc với sự săn đón đặt hàng của nhiều ca sĩ.

“Thời thượng” là điểm chung của những ca khúc “hot”, “hit” này. Nhưng không khó để khán giả có thể nhận ra dáng dấp của những ca khúc “hit” trên thị trường âm nhạc quốc tế trong các bản “hit” của nhạc sĩ trẻ Việt hiện nay. “Đó là mặt khác của các ca khúc “hit” hiện thời. Nhiều thị trường âm nhạc trên thế giới, trong đó có Việt Nam, luôn lấy mẫu hình ca khúc quốc tế làm chuẩn cho những sáng tạo âm nhạc của mình” - nhạc sĩ Dương Khắc Linh cho hay. Đó là lý do “khá khó để tìm ra được những dấu ấn đậm nét cá nhân của người sáng tác ca khúc dù họ là những tác giả đang nổi đình đám ở showbiz Việt” - như bộc bạch của nhóm MTV.

Ngay cả với 2 bài “hit” đình đám là “Anh cứ đi đi” hay “Sau tất cả”, sự thành công không nằm ở chất lượng ca khúc mà là ở hiện tượng có quá nhiều ca sĩ cover. Nhờ đó, 2 bản ballad không thật xuất sắc này bỗng trở thành “hit” trên thị trường.

Âm nhạc thời trang

Sự hình thành một lớp nhạc sĩ mới đình đám là “tín hiệu tích cực đáng mừng cho thị trường nhạc Việt khi họ vốn là những người tài năng, sáng tạo trong tâm thế cập nhật xu hướng âm nhạc thời thượng của thế giới; thực sự trẻ trung, mới mẻ” - nhạc sĩ Phương Uyên nhận định. Minh chứng là không ít ca khúc của các nhạc sĩ trẻ này được giới thiệu lập tức trở thành ca khúc ăn khách trên thị trường âm nhạc.

Nhanh chóng được công chúng đón nhận bởi sự mới mẻ, lạ tai nhưng hầu như ca khúc “hit” nào cũng “chết yểu” ngay sau đó. Sự khác biệt quá lớn so với hiện tượng ca khúc “hit” của thị trường âm nhạc thời trước. “Mọi thứ đều có nguyên do và không quá khó hiểu” - nhạc sĩ Hồ Hoài Anh nhận định. Anh lý giải: “Thời nay, ca sĩ, nhạc sĩ nhiều hơn người nghe nên ca khúc mới được giới thiệu quá nhiều đến mức khán giả không sắp xếp hết thời gian để nghe thì làm sao một ca khúc ra đời hưởng “ân huệ” được khán thính giả nghe đi nghe lại nhiều lần. Tất nhiên, chất lượng ca khúc cũng là vấn đề cần bàn nhưng nói thật là ca khúc mới nhiều đến mức không một ca khúc nào được khán giả nghe một cách đồng loạt như trước đây thì khó để có thể trở thành ăn khách như thời trước được”.

Nhạc sĩ Dương Khắc Linh cho rằng: “Sự cảm thụ của khán thính giả thay đổi rất nhanh khi món ăn âm nhạc được thay đổi và bày biện liên tục. Tôi có cảm giác là người nghe không đủ thời gian thẩm thấu một ca khúc khi họ phải liên tục cập nhật những ca khúc mới. Chưa bao giờ tôi được mời đi họp báo ra mắt ca khúc mới nhiều như bây giờ. Trước đây, chỉ có ca sĩ là nhiều, bây giờ nhạc sĩ cũng đông không kém trong khi khán giả âm nhạc thì không nhiều hơn trước, thậm chí là ít hơn khi thị phần âm nhạc đã được phân chia theo thị hiếu khán giả đang hình thành, phát triển tự nhiên ở thị trường âm nhạc đang tiến tới chuyên nghiệp”.

Ngoài ra, “một trong những lý do quan trọng để trả lời cho việc ca khúc chết yểu hiện nay bởi nó chỉ là ca khúc thời trang. Bản thân người tạo ra nó cũng ý thức rõ tác phẩm của họ chỉ “sống” được thời gian cực ngắn khi mọi thứ trong đó chỉ đáp ứng nhu cầu thời thượng. Những gì mang tính thời trang đều có tuổi thọ rất ngắn” - nhạc sĩ Anh Tuấn (thành viên nhóm MTV) khẳng định.

Ca khúc “hit” có thực sự đáng tin?

Lượt người truy cập trên các trang nhạc trực tuyến gần như là cơ sở duy nhất để khẳng định độ ăn khách của một ca khúc. Dù vậy, công chúng vẫn có thói quen chỉ xét lượt người truy cập trực tuyến mà không màng đến lượng người thích và không thích ca khúc qua phản hồi sau khi nghe, xem. Có những trường hợp lượng truy cập khá lớn nhưng lượng người không thích ca khúc (dislike) bằng hay thậm chí nhiều hơn cả lượt người thích ca khúc đó như trường hợp bài hát “Chúng ta không thuộc về nhau” của Sơn Tùng M-TP hay “Vì mình còn yêu” của Mỹ Tâm. Chưa kể, với sự phát triển của dịch vụ kinh doanh nhạc trực tuyến hiện nay, một ca khúc khi đạt 1 triệu view trong tuần đầu tiên phát hành đều được trả mức thù lao kha khá từ đơn vị kinh doanh nên không ít ca sĩ đã giở “thủ thuật” hô biến lượt người xem sản phẩm của mình thành con số ảo. View cao thấp không chỉ là tiền mà còn là danh dự, thương hiệu nên chẳng ai từ chối trò gian dối này. Vậy nên, một ca khúc “hit” theo tiêu chí lượng view cao chưa chắc đã ăn khách ngoài đời thật.

Thùy Trang