Hải quân Mỹ vừa được trang bị một loại tàu chiến tối tân nhất trên thế giới, sự kiện được ông Ray Mabus, Bộ trưởng Bộ Hải Quân Mỹ đánh giá là một "bước đại nhảy vọt" cho Hải quân nước này. Nhưng liệu nó có thực sự hoạt động?

Theo học giả nhà báo David Axe bình luận trên trang mạng Daily Beast mới đây, tháng 9 được cho là tháng thắng lợi của Zumwalt, tàu khu trục mới công nghệ cao của Hải quân Mỹ. Chiếc tàu chiến tàng hình trang bị tên lửa dài hơn 180m này - có hình dạng như một đầu mũi tên và hình tháp (thân tàu rộng ở phía dưới và hẹp dần ở bên trên) giúp nó tránh radar phát hiện - đóng tại Norfolk, Virginia, trải qua các cuộc thử nghiệm ngắn trước khi được đưa vào hoạt động chính thức vào ngày 15/10.

Khi được đưa vào phục vụ, Zumwalt là tàu khu trục hiện đại nhất của Hải quân Mỹ. Tàu được trang bị 80 bệ phóng tên lửa, pháo 155mm có thể đánh sâu vào trong đất liền đến 100km.

"Bao boi" cua Hai quan My giup lat nguoc the co truoc Nga, Trung? - Anh 1

Tàu USS Zumwalt (DDG-1000) vượt Đại Tây Dương trong các cuộc thử nghiệm hồi tháng 4/2016. Ảnh: US Navy

Việc hạ thủy Zumwalt đánh dấu những tiến bộ của Mỹ trước đối thủ Nga. RFI dẫn nguồn từ một trang mạng của Pháp chuyên về Biển và Hải quân tỏ ra ngạc nhiên về khả năng tàng hình của tàu khu trục này. Tờ báo viết: "Theo Hải quân Mỹ, khả năng bị radar phát hiện thấp đến 50 lần so với những tàu khu trục trước đây. Một ngư dân trong vùng Bath, từng gặp chiếc tầu này khi đang trên đường chạy thử, đã cho biết là trên màn ảnh radar của ông, âm thanh do chiếc USS Zumwalt dội ra làm ông nghĩ đó chỉ là một chiếc tàu đánh cá cỡ nhỏ dài chừng 12-15 m".

Nhưng liệu nó có thực sự hoạt động?

Trước đó, ngày 19/9, Zumwalt bị sự cố theo những gì mà Hải quân Mỹ gọi là "sự thương vong kỹ thuật". Nói đơn giản, điều này có nghĩa là chiếc tàu trị giá 4 tỷ USD này đã bị hỏng. Và đó không phải là trường hợp duy nhất. Xem xét tất cả các đơn vị thuộc lực lượng hải quân hàng đầu thế giới, những chiếc tàu chiến mới đang bị hư hỏng ở mức đáng báo động.

Mỹ nên lo lắng. Hải quân nước này đang bận rộn hơn bao giờ hết trong cuộc chiến chống IS, ngăn chặn sự quyết đoán của Nga tại Biển Đen, và tuần tra ở phía Tây Thái Bình Dương để kiềm chế Trung Quốc. Một hạm đội không thể vừa tham chiến, ngăn chặn, tuần tra nếu tàu của mình không thể ra khơi.

Vấn đề của Zumwalt bắt đầu với sự rò rỉ nước biển. Một phát ngôn viên Hải quân cho biết "thủy thủ đoàn đã phát hiện sự cố sau khi nước rò rỉ vào trong hệ thống phụ dầu bôi trơn ổ đĩa động cơ đẩy cho một trong những trục của tàu".

Việc Zumwalt gặp sự cố chỉ là sự kiện mới nhất trong một chuỗi dài các vấn đề về máy móc mà các tàu mới nhất của Mỹ gặp phải, đặc biệt là các tàu chiến đấu ven biển (LCS), vốn đang trở nên phổ biến trong lực lượng hải quân Mỹ.

Những LCS mới, mỗi chiếc trị giá khoảng 500 triệu USD để xây dựng, đã bị hỏng hóc không ít hơn 5 lần vào năm 2016 và cuối năm 2015. Gần đây nhất, ngày 13/9, tàu USS Montgomery bị hai sự cố kỹ thuật khi đi từ Mayport, Florida, đến cảng mới của San Diego qua kênh đào Panama. Tàu Montgomery chính thức được đưa vào phục vụ trong vòng chưa đầy một tuần khi sự cố xảy ra.

Để giúp Hải quân Mỹ bắt kịp với một Trung Quốc đang trỗi dậy, một nước Nga ngày càng quyết đoán, và các chiến dịch chống IS do Mỹ dẫn đầu, Hải quân Mỹ muốn những chiếc LCS có nhiều thời gian ở trên biển, nhưng để làm được điều này, các LCS sẽ cần phải đáng tin cậy hơn các tàu khác. Hiện nay, chúng lại đang cho thấy là ít đáng tin cậy. Trong khi đó, Hải quân Mỹ cũng chỉ mua ba tàu lớp Zumwalt. Rõ ràng tàu khu trục tàng hình này sẽ không bao giờ chiếm một tỷ lệ đáng kể trong lực lượng Hải quân Mỹ.

Theo chuyên gia Thibault Lamidel, Zumwalt "vẫn chỉ là một bài thực hành công nghệ". Do đó, Hải quân Mỹ chưa đủ khả năng lật ngược mối tương quan lực lượng tại châu Á – Thái Bình Dương. Nhưng đủ để gây ấn tượng trong "chính sách ngoại giao thủy chiến" nhắm vào Trung Quốc.

Có một điều chắc chắn, để triển khai một hạm đội lớn hơn và tốt hơn, Hải quân Mỹ đầu tiên cần phải tin tưởng rằng các tàu mới của họ thực sự có thể đi biển và không bị hỏng.

Công Thuận (Theo D.B/RFI)